Στην επέκταση της αμερικανικής παρουσίας στον τεράστιο ορυκτό πλούτο της Βενεζουέλας στρέφεται η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, επιχειρώντας να διευρύνει την πρόσβαση των ΗΠΑ σε χρυσό και άλλα κρίσιμα ορυκτά, πέρα από τον πετρελαϊκό τομέα.
Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις, η Ουάσινγκτον εξετάζει τρόπους για την ενίσχυση της συμμετοχής αμερικανικών επιχειρήσεων στον μεταλλευτικό κλάδο της Βενεζουέλας. Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για νέες επενδύσεις, αλλά και να εξασφαλίσει στις ΗΠΑ πρόσβαση σε πρώτες ύλες που θεωρούνται στρατηγικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια και την οικονομία.
Στο πλαίσιο αυτό, η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει ακόμη και την έκδοση εκτελεστικού διατάγματος για τα κρίσιμα ορυκτά. Η σχετική πρωτοβουλία βρίσκεται, ωστόσο, σε στάδιο επεξεργασίας και δεν έχει οριστικοποιηθεί.
Παράλληλα, Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν πραγματοποιήσει επαφές με εταιρείες του κλάδου, προκειμένου να διερευνήσουν το ενδιαφέρον τους για επενδύσεις ή άλλες μορφές δραστηριοποίησης στη Βενεζουέλα.
«Όλοι παρακολουθούμε στενά την κατάσταση στον πετρελαϊκό τομέα και αναγνωρίζουμε ότι θα μπορούσε να υπάρξει μια παράλληλη πορεία όσον αφορά τα κρίσιμα ορυκτά», ανέφερε στο Reuters στέλεχος εταιρείας του κλάδου.
Η αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η ανανεωμένη συνεργασία με τη Βενεζουέλα δημιουργεί νέες ευκαιρίες για δυτικές εταιρείες στους βασικούς κλάδους της οικονομίας. Από την πλευρά του, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι προς το παρόν δεν υπάρχει ανάγκη για νέο εκτελεστικό διάταγμα, καθώς το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο θεωρείται επαρκές για την πραγματοποίηση επενδύσεων.
Στο επίκεντρο ο χρυσός
Η αμερικανική κυβέρνηση έχει ήδη κάνει βήματα προς την κατεύθυνση της απελευθέρωσης της πρόσβασης στον μεταλλευτικό τομέα της Βενεζουέλας.
Τον Μάρτιο, το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών ενέκρινε ορισμένες συναλλαγές που αφορούν χρυσό από τη Βενεζουέλα, μεταξύ άλλων και δραστηριότητες που συνδέονται με την κρατική εταιρεία εξόρυξης χρυσού Minerven.
Αργότερα τον ίδιο μήνα, η Ουάσινγκτον διεύρυνε τις σχετικές άδειες ώστε να καλύπτουν και άλλα ορυκτά της Βενεζουέλας, ενώ επέτρεψε ορισμένες υπηρεσίες που συνδέονται με τη μεταλλευτική δραστηριότητα και διαπραγματεύσεις για πιθανές επενδυτικές συμφωνίες.
Οι κινήσεις αυτές δημιουργούν ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο αμερικανικές εταιρείες μπορούν να αναζητήσουν επενδυτικές ευκαιρίες στον μεταλλευτικό κλάδο, την ώρα που η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει να ενισχύσει συνολικά την επιρροή της στους φυσικούς πόρους της χώρας.
Μετά το πετρέλαιο, τα ορυκτά
Η προσπάθεια για μεγαλύτερη πρόσβαση στα ορυκτά της Βενεζουέλας αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής της κυβέρνησης Τραμπ για την ενίσχυση της αμερικανικής επιρροής στη Λατινική Αμερική και τον περιορισμό της οικονομικής παρουσίας της Κίνας.
Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο, ενώ θεωρείται ότι διαθέτει σημαντικό δυναμικό και σε χρυσό, σίδηρο, βωξίτη και νικέλιο. Η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί πλέον να συνδέσει την πρόσβαση σε αυτούς τους φυσικούς πόρους με τις ευρύτερες οικονομικές και στρατηγικές προτεραιότητες των ΗΠΑ.
Ήδη από την προηγούμενη εβδομάδα, ο Τραμπ ανακοίνωσε συμφωνία βάσει της οποίας οι ΗΠΑ θα αποκτήσουν πλειοψηφικό έλεγχο σε περισσότερα από 65 δισ. βαρέλια αποδεδειγμένων αποθεμάτων πετρελαίου της Βενεζουέλας. Οι ακριβείς νομικοί όροι της συμφωνίας δεν έχουν γίνει ακόμη γνωστοί.
Η ενίσχυση της αμερικανικής παρουσίας στους φυσικούς πόρους της χώρας προκαλεί, πάντως, αντιδράσεις στο εσωτερικό της Βενεζουέλας, όπου εκφράζονται φόβοι ότι η χώρα κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια σύγχρονη αποικία.
Αβεβαιότητα για τα κοιτάσματα
Παρά τον πλούτο της χώρας σε πρώτες ύλες, η πραγματική δυναμικότητα του μεταλλευτικού τομέα παραμένει δύσκολο να αποτιμηθεί. Μεγάλο μέρος των διαθέσιμων γεωλογικών δεδομένων είναι παρωχημένο, ενώ σημαντικές περιοχές, όπως το Τόξο του Ορινόκο, βρίσκονται υπό τον έλεγχο παράνομων ομάδων που δραστηριοποιούνται στην εξόρυξη χρυσού.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι μεγάλες μεταλλευτικές εταιρείες θα χρειαστούν επικαιροποιημένες γεωλογικές μελέτες πριν προχωρήσουν σε σημαντικές επενδύσεις. Η αβεβαιότητα ως προς το μέγεθος των αποθεμάτων, οι ανεπαρκείς υποδομές και η εκτεταμένη παράνομη εξόρυξη αποτελούν σημαντικά εμπόδια.
Σύμφωνα με έκθεση της κυβέρνησης της Βενεζουέλας το 2018, η χώρα διαθέτει περίπου 644 μετρικούς τόνους χρυσού, 14,68 δισ. μετρικούς τόνους σιδηρομεταλλεύματος, 321,5 εκατ. μετρικούς τόνους βωξίτη και 407.885 μετρικούς τόνους νικελίου. Ωστόσο, η χρήση των όρων «αποθέματα» και «πόροι» χωρίς σαφή διάκριση καθιστά δύσκολο να προσδιοριστεί ποια ποσότητα μπορεί να εξορυχθεί με οικονομικά βιώσιμο τρόπο.
Παράλληλα, κυβερνητικός χάρτης του 2021, ο οποίος βασίστηκε σε στοιχεία του 2009, καταγράφει κοιτάσματα χαλκού, νικελίου, κολτανίου, ουρανίου και βολφραμίου, χωρίς όμως να προσδιορίζει το μέγεθός τους.
Η Βενεζουέλα δεν φαίνεται να διαθέτει σημαντικά αποθέματα σπάνιων γαιών, οι οποίες χρησιμοποιούνται ευρέως σε μαγνήτες και προηγμένες τεχνολογίες.
Τον Απρίλιο, το κοινοβούλιο της χώρας ενέκρινε ομόφωνα νέο μεταλλευτικό νόμο, με στόχο την προσέλκυση επενδύσεων. Η νομοθεσία προβλέπει ότι τα κοιτάσματα παραμένουν στην ιδιοκτησία του κράτους, ενώ επιβάλλει δικαιώματα εκμετάλλευσης έως και 13% επί της ακαθάριστης αξίας της παραγωγής.
Πηγή: Reuters
