Ισχυρή άνοδο κατέγραψαν σε εβδομαδιαία βάση οι τιμές του αργού πετρελαίου, καθώς η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή, οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και οι φόβοι για διαταραχές στην παγκόσμια προσφορά έφεραν το πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Παρά τη διόρθωση της Παρασκευής, το Brent έκλεισε την εβδομάδα με κέρδη 8,7%, στα 104,61 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό West Texas Intermediate (WTI) ενισχύθηκε κατά 9,4%, στα 100,05 δολάρια.
Η πτώση της τελευταίας συνεδρίασης ήρθε μετά το ισχυρό ράλι των προηγούμενων ημερών. Την Πέμπτη, το Brent είχε αγγίξει τα 108 δολάρια, ενώ το WTI ξεπέρασε τα 104 δολάρια. Η Παρασκευή διέκοψε ένα σερί πέντε ανοδικών συνεδριάσεων για το Brent και οκτώ συνεχόμενων ημερών κερδών για το WTI.
Στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ
Οι αγορές παραμένουν σε επιφυλακή για το ενδεχόμενο παρατεταμένης σύγκρουσης μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, καθώς μια περαιτέρω κλιμάκωση θα μπορούσε να επηρεάσει τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές.
Η αποκλιμάκωση των τιμών την Παρασκευή συνδέθηκε εν μέρει με τις πληροφορίες ότι το Ιράν θα πραγματοποιήσει συνομιλίες με χώρες του Κόλπου στο Ομάν για τα Στενά του Ορμούζ, γεγονός που δείχνει ότι παραμένουν ανοικτοί ορισμένοι διπλωματικοί δίαυλοι.
Το Ορμούζ αποτελεί κομβικό πέρασμα για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου και LNG. Πριν από την έναρξη του πολέμου, από τα Στενά περνούσε περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και LNG, γεγονός που εξηγεί την έντονη ευαισθησία των αγορών σε οποιαδήποτε απειλή για τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή.
Παράλληλα, στο μικροσκόπιο βρίσκεται και η Ερυθρά Θάλασσα, μετά την ενίσχυση της παρουσίας των Χούθι στην Υεμένη και τις ανησυχίες για πιθανές επιπτώσεις στις εξαγωγές πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας.
Επιθέσεις στον East-West της Σαουδικής Αραβίας
Νέα πηγή ανησυχίας αποτέλεσαν οι επιθέσεις στον κρίσιμο αγωγό East-West της Σαουδικής Αραβίας, ο οποίος μεταφέρει πετρέλαιο προς την Ερυθρά Θάλασσα και επιτρέπει στο βασίλειο να περιορίζει την εξάρτησή του από τα Στενά του Ορμούζ.
Η Σαουδική Αραβία προχώρησε προσωρινά σε διακοπή της λειτουργίας του αγωγού ως προληπτικό μέτρο ασφαλείας, μετά τις πολλαπλές επιθέσεις που σημειώθηκαν στην υποδομή, όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Ενέργειας της χώρας.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, ο αγωγός έγινε στόχος επιθέσεων στις περιοχές του Ριάντ και της Μεδίνας το πρωί της Πέμπτης, με αρκετούς τραυματισμούς να αναφέρονται. Δορυφορικές εικόνες κατέγραψαν καπνό κοντά στην υποδομή, ενώ αναφορές έκαναν λόγο για ζημιές σε σταθμό άντλησης.
Η εξέλιξη ήρθε σε μια περίοδο κατά την οποία η παραγωγή πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας βρίσκεται ήδη υπό πίεση. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), η παραγωγή αργού μειώθηκε τον Αύγουστο κατά 2,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως, στα 6 εκατ. βαρέλια την ημέρα, το χαμηλότερο επίπεδο εδώ και περισσότερες από τρεις δεκαετίες.
«Για ακόμη μία φορά, οι γεωπολιτικοί φόβοι οδηγούν τα πάντα», σχολίασε ο Jim Reid της Deutsche Bank, επισημαίνοντας ότι οι ανησυχίες για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα και τις επιπτώσεις στις σαουδαραβικές εξαγωγές ενισχύουν την πίεση στην αγορά.
Ρεκόρ για το ντίζελ στις ΗΠΑ
Η αναταραχή στην αγορά πετρελαίου επηρεάζει ήδη και τα διυλισμένα προϊόντα. Η μέση τιμή του ντίζελ στις ΗΠΑ ξεπέρασε για πρώτη φορά τα 6 δολάρια ανά γαλόνι, καθώς οι επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή συνδυάζονται με τις ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικές εγκαταστάσεις διύλισης.
«Τα διυλισμένα προϊόντα, ιδιαίτερα το ντίζελ, δέχονται διπλό πλήγμα αυτή τη στιγμή», δήλωσε ο Tim Waterer, επικεφαλής αναλυτής της KCM Trade, σημειώνοντας ότι οι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα στον Κόλπο και οι διακοπές λειτουργίας ρωσικών διυλιστηρίων ενισχύουν τις ανοδικές πιέσεις στα καύσιμα.
Πόσο μπορεί να συνεχιστεί το ράλι
Το μεγάλο ερώτημα για τις αγορές είναι πλέον αν η σημερινή στενότητα στην αγορά πετρελαίου αποτελεί διαρθρωτική αλλαγή ή προσωρινή αναστάτωση.
Ο Tamas Varga της PVM Oil Associates δεν αποκλείει νέα άνοδο των τιμών, ακόμη και μια επιστροφή προς το υψηλό των 126 δολαρίων το βαρέλι που είχε καταγραφεί τον Απρίλιο, καθώς τα παγκόσμια αποθέματα μειώνονται.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει, η άνοδος των τιμών λειτουργεί τελικά ανασταλτικά για τη ζήτηση. Παράλληλα, η σημερινή κατάσταση διαφέρει από την κρίση του Πολέμου του Κόλπου το 1990, καθώς η αγορά πετρελαίου είναι πλέον πιο ευέλικτη και οι ανανεώσιμες πηγές μπορούν να υποκαταστήσουν μέρος της κατανάλωσης, κυρίως στην ηλεκτροπαραγωγή.
Η ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης θα μπορούσε να αποκατασταθεί είτε μέσω αύξησης της παραγωγής σε περίπτωση εκεχειρίας είτε μέσω περιορισμού της ζήτησης, καθώς οι υψηλές τιμές ενισχύουν τη χρήση εναλλακτικών μορφών ενέργειας.
Μέχρι να υπάρξει σαφής αποκλιμάκωση, πάντως, η μεταβλητότητα στην αγορά πετρελαίου αναμένεται να παραμείνει ιδιαίτερα υψηλή, με τις γεωπολιτικές εξελίξεις να συνεχίζουν να καθορίζουν την πορεία των τιμών.
