Σε επίπεδα-ρεκόρ διαμορφώθηκαν τα κέρδη των μεγαλύτερων πετρελαϊκών εταιρειών στον κόσμο το δεύτερο τρίμηνο του 2026, καθώς η εκτίναξη των τιμών του αργού μετά τον πόλεμο στο Ιράν και η σχεδόν πλήρης διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ δημιούργησαν ένα ιδιαίτερα ευνοϊκό περιβάλλον για τον κλάδο.
Οι οκτώ μεγαλύτερες εταιρείες –Aramco, BP, Shell, Equinor, TotalEnergies, Eni, Chevron και ExxonMobil– εμφάνισαν συνολικά κέρδη άνω των 90 δισ. δολαρίων το διάστημα Απριλίου-Ιουνίου. Πρόκειται για σχεδόν διπλάσιο ποσό σε σχέση με τα κέρδη των ίδιων εταιρειών το δεύτερο τρίμηνο του 2025, όταν είχαν διαμορφωθεί λίγο κάτω από τα 50 δισ. δολάρια.
Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου, ωστόσο, έχει και την άλλη πλευρά της. Οι καταναλωτές σε ολόκληρο τον κόσμο καλούνται να αντιμετωπίσουν υψηλότερο ενεργειακό κόστος, την ώρα που οι πετρελαϊκές εταιρείες ενισχύουν σημαντικά την κερδοφορία τους. Η εξέλιξη επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για την επιβολή φόρου στα έκτακτα κέρδη των ενεργειακών ομίλων.
Σχεδόν 100 δολάρια το βαρέλι
Η τιμή του Brent βρισκόταν περίπου στα 68 δολάρια το βαρέλι στα τέλη Φεβρουαρίου, πριν εκτοξευθεί σε επίπεδα κοντά στα 100 δολάρια τον Μάιο, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή προκάλεσε σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου.
Η μεγαλύτερη κερδισμένη ήταν η σαουδαραβική Aramco, η οποία ανακοίνωσε αύξηση 34% στα καθαρά τριμηνιαία κέρδη της, ξεπερνώντας τα 33 δισ. δολάρια.
Η εταιρεία διατήρησε υψηλή κερδοφορία ακόμη και μετά τις ζημιές που υπέστησαν υποδομές της από επιθέσεις με drones και πυραύλους. Η αυξημένη παραγωγή και οι υψηλές τιμές του πετρελαίου ενίσχυσαν σημαντικά τα έσοδά της.
Διπλασίασε τα κέρδη η BP
Ισχυρή ήταν και η επίδοση της βρετανικής BP, η οποία ανακοίνωσε κέρδη 5,73 δισ. δολαρίων για το δεύτερο τρίμηνο. Το ποσό είναι σχεδόν διπλάσιο από τα κέρδη της αντίστοιχης περιόδου του 2025 και υψηλότερο από τις εκτιμήσεις των αναλυτών.
Πρόκειται, μάλιστα, για τα υψηλότερα τριμηνιαία καθαρά κέρδη της BP από το τρίτο τρίμηνο του 2022, ενώ όλες οι βασικές δραστηριότητες του ομίλου εμφάνισαν καλύτερες επιδόσεις από τις προβλέψεις.
Από την πλευρά της, η αμερικανική Chevron κατέγραψε τα υψηλότερα τριμηνιαία κέρδη της τουλάχιστον των τελευταίων έξι ετών. Τα προσαρμοσμένα κέρδη ανήλθαν σε 12 δισ. δολάρια, με τα 8,2 δισ. δολάρια να προέρχονται από τον κλάδο παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου, σημειώνοντας αύξηση 200% σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα.
Επανέρχεται ο φόρος στα υπερκέρδη
Η εκρηκτική κερδοφορία του πετρελαϊκού κλάδου προκαλεί αντιδράσεις από περιβαλλοντικές οργανώσεις, καταναλωτές και πολιτικούς. Η βασική κριτική αφορά το γεγονός ότι οι ενεργειακοί κολοσσοί αυξάνουν τα κέρδη τους την ώρα που τα νοικοκυριά εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν υψηλό ενεργειακό κόστος και πληθωριστικές πιέσεις.
Περιβαλλοντικές οργανώσεις ζητούν αυστηρότερη φορολόγηση των έκτακτων κερδών, υποστηρίζοντας ότι τα πρόσθετα έσοδα θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν τόσο για τη στήριξη των καταναλωτών όσο και για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τη χρήση ορυκτών καυσίμων.
Ακόμη και ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επέκρινε δημόσια τις ExxonMobil και Chevron για τα υψηλά κέρδη τους από την άνοδο των τιμών του αργού, παρά τη διαχρονικά φιλοπετρελαϊκή του στάση.
Η συζήτηση για τη φορολόγηση των υπερκερδών αναμένεται να ενταθεί όσο παραμένουν περιορισμένες οι ροές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή και τα Στενά του Ορμούζ συνεχίζουν να αποτελούν σημείο υψηλού γεωπολιτικού κινδύνου.
Για τις πετρελαϊκές εταιρείες, η συγκυρία μεταφράζεται σε πρωτοφανή κέρδη. Για τους καταναλωτές, όμως, σημαίνει ακριβότερη ενέργεια και μεγαλύτερη πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα, δημιουργώντας ένα νέο μέτωπο αντιπαράθεσης γύρω από το ποιος τελικά επωφελείται και ποιος πληρώνει το κόστος της ενεργειακής κρίσης.
Πηγή: oilprice
