Σε βαθύτερο έλλειμμα οδηγείται η παγκόσμια αγορά πετρελαίου το 2026, καθώς οι αναταράξεις στη Μέση Ανατολή και η παρατεταμένη διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ περιορίζουν σημαντικά την προσφορά, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA).
Ο IEA εκτιμά πλέον ότι η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου θα μειωθεί κατά 4,3 εκατ. βαρέλια την ημέρα φέτος, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 4% της συνολικής προσφοράς. Η νέα πρόβλεψη είναι σημαντικά υψηλότερη από την εκτίμηση του Ιουλίου, όταν ο οργανισμός υπολόγιζε τις απώλειες στα 3,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Με βάση τα νέα δεδομένα, η συνολική παγκόσμια προσφορά αναμένεται να διαμορφωθεί στα 102,02 εκατ. βαρέλια την ημέρα, στο χαμηλότερο επίπεδο που έχει προβλέψει μέχρι σήμερα ο IEA για το 2026.
Το αποτέλεσμα είναι το έλλειμμα στην αγορά να διευρύνεται σημαντικά. Ο IEA υπολογίζει πλέον ότι η παγκόσμια προσφορά θα υπολείπεται της ζήτησης κατά περίπου 1,27 εκατ. βαρέλια την ημέρα το 2026, έναντι ελλείμματος 860.000 βαρελιών ημερησίως που προέκυπτε από τις προβλέψεις του προηγούμενου μήνα.
Νέα προβλήματα στη Μέση Ανατολή
Η ανάκαμψη των πετρελαϊκών ροών από τη Μέση Ανατολή, η οποία είχε αρχίσει να διαφαίνεται από τα μέσα Μαΐου, ανακόπηκε μετά την αναζωπύρωση των εχθροπραξιών.
Οι φορτώσεις πετρελαίου από την περιοχή είχαν ανέλθει στα 20 εκατ. βαρέλια την ημέρα στις αρχές Ιουλίου, επίπεδο κοντά στα προπολεμικά επίπεδα κίνησης μέσω των Στενών του Ορμούζ. Ωστόσο, αργότερα μέσα στον ίδιο μήνα υποχώρησαν στα 12 εκατ. βαρέλια την ημέρα.
Η παραγωγή πετρελαίου στη Μέση Ανατολή ήταν τον Ιούλιο 8,3 εκατ. βαρέλια την ημέρα χαμηλότερη σε σχέση με τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο. Στο αποκορύφωμα της κρίσης, οι απώλειες είχαν φτάσει τα 14 εκατ. βαρέλια την ημέρα.
Σύμφωνα με τον IEA, η παγκόσμια προσφορά έχει υποχωρήσει πολύ κάτω από τη ζήτηση λόγω της διακοπής της λειτουργίας των Στενών του Ορμούζ, του αμερικανικού αποκλεισμού των ιρανικών εξαγωγών, των επιθέσεων στα Στενά Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, αλλά και της μείωσης των εξαγωγών του καζακικού πετρελαίου CPC Blend.
Παράλληλα, οι επιθέσεις με drones στη Μαύρη Θάλασσα έχουν επηρεάσει περαιτέρω τις εξαγωγές πετρελαίου.
Ο οργανισμός προβλέπει έλλειμμα 1,8 εκατ. βαρελιών την ημέρα στην παγκόσμια αγορά κατά το τρίτο τρίμηνο του 2026, δηλαδή από τον Ιούλιο έως τον Σεπτέμβριο. Η πρόβλεψη είναι κατά 1 εκατ. βαρέλια την ημέρα χαμηλότερη από την αντίστοιχη εκτίμηση του Ιουλίου και αντιστοιχεί στο μεγαλύτερο τριμηνιαίο έλλειμμα από το τέταρτο τρίμηνο του 2021.
Οι εκτιμήσεις για τη ζήτηση
Ο IEA αναθεώρησε παράλληλα προς τα κάτω και την πρόβλεψή του για την παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου. Πλέον αναμένει ότι η κατανάλωση θα μειωθεί κατά 1,6 εκατ. βαρέλια την ημέρα το 2026, έναντι προηγούμενης εκτίμησης για πτώση περίπου 1 εκατ. βαρελιών ημερησίως.
Σε διαφορετική κατεύθυνση κινείται ο ΟΠΕΚ, ο οποίος εξακολουθεί να προβλέπει αύξηση της ζήτησης το 2026, αν και περιόρισε την εκτίμησή του στα 580.000 βαρέλια την ημέρα, κατά 200.000 βαρέλια την ημέρα χαμηλότερα από την προηγούμενη πρόβλεψη.
Ο IEA αποδίδει την υποχώρηση της ζήτησης στους περιορισμούς στην προσφορά διυλισμένων προϊόντων και στις υψηλότερες τιμές. Η νάφθα και το gasoil συγκαταλέγονται στα προϊόντα που έχουν πληγεί περισσότερο, ενώ η Ασία και η Μέση Ανατολή καταγράφουν τις μεγαλύτερες μειώσεις σε ετήσια βάση.
Ελπίδες για εξισορρόπηση το 2027
Για το 2027, ο IEA εμφανίζεται περισσότερο αισιόδοξος, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει αποκλιμάκωση της έντασης τους επόμενους μήνες.
Ο οργανισμός προβλέπει ότι η παγκόσμια προσφορά θα υπερβαίνει τη ζήτηση κατά 4,61 εκατ. βαρέλια την ημέρα, εξέλιξη που θα μπορούσε να επιτρέψει την αποκατάσταση των παγκόσμιων αποθεμάτων.
Σύμφωνα με τον IEA, τα αποθέματα θα μπορούσαν να επιστρέψουν στα επίπεδα του Φεβρουαρίου 2026 έως τα μέσα του 2027, μετά τη συνολική μείωση κατά 410 εκατ. βαρέλια από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν.
Στη Ρωσία, η παραγωγή πετρελαίου μειώθηκε τον Ιούλιο κατά 100.000 βαρέλια την ημέρα, στα 8,76 εκατ. βαρέλια την ημέρα, κάτω από τον στόχο που έχει τεθεί στο πλαίσιο του ΟΠΕΚ+.
Παράλληλα, η ρωσική διύλιση παρέμεινε κοντά σε χαμηλό 20ετίας, στα 3,9 εκατ. βαρέλια την ημέρα, καθώς οι ουκρανικές επιθέσεις με drones έπληξαν αρκετά διυλιστήρια δυτικά των Ουραλίων.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η διύλιση αργού μειώθηκε τον Ιούλιο κατά 5 εκατ. βαρέλια την ημέρα σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα. Η περιορισμένη διαθέσιμη δυναμικότητα δεν κατάφερε να αντισταθμίσει τα προβλήματα στην προσφορά, με αποτέλεσμα τα περιθώρια διύλισης να εκτοξευθούν σε επίπεδα-ρεκόρ.
Πηγή: Reuters
