Για τρίτη φορά μέσα στον μήνα, ο κύριος τερματικός σταθμός εξαγωγής πετρελαίου του Καζακστάν στη Μαύρη Θάλασσα ανέστειλε τη λειτουργία του, μετά από επίθεση ουκρανικών drones σε δύο δεξαμενόπλοια στο λιμάνι του Νοβοροσίσκ της Ρωσίας, προκαλώντας νέα αναταραχή στις εξαγωγές αργού πετρελαίου της χώρας.
Η Caspian Pipeline Consortium (CPC), η οποία διαχειρίζεται τον τερματικό σταθμό και τον αγωγό που μεταφέρει το καζακικό πετρέλαιο μέσω της Ρωσίας προς τη Μαύρη Θάλασσα, ανακοίνωσε την αναστολή των φορτώσεων μόλις δύο ημέρες μετά την επανέναρξή τους, έπειτα από προηγούμενη διακοπή μίας εβδομάδας.
Οι συνεχείς επιθέσεις στις υποδομές της CPC, από τις οποίες διέρχεται περίπου το 80% των εξαγωγών πετρελαίου του Καζακστάν, αναδεικνύουν τον αυξανόμενο αντίκτυπο του πολέμου στην Ουκρανία στην ενεργειακή ασφάλεια και την οικονομία της χώρας. Παράλληλα, επηρεάζουν σημαντικά και τα συμφέροντα μεγάλων αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών που δραστηριοποιούνται στο Καζακστάν.
Σύμφωνα με την CPC, τα δεξαμενόπλοια «Nissos Sifnos», με σημαία των Νήσων Μάρσαλ, και «Marathi», με σημαία της Νήσου του Μαν, δέχθηκαν επίθεση κατά τη διάρκεια της νύχτας από ουκρανικά drones. Το «Nissos Sifnos», το οποίο βρισκόταν σε διαδικασία φόρτωσης στον τερματικό σταθμό, τυλίχθηκε στις φλόγες μετά το πλήγμα που δέχθηκε.
Το υπουργείο Ενέργειας του Καζακστάν επιβεβαίωσε τις επιθέσεις, χωρίς ωστόσο να κατονομάσει την Ουκρανία. Από την πλευρά τους, οι ουκρανικές δυνάμεις drones ανακοίνωσαν ότι έπληξαν τέσσερα ρωσικά δεξαμενόπλοια στη Μαύρη και την Αζοφική Θάλασσα, χωρίς να διευκρινίσουν την ακριβή τοποθεσία των επιθέσεων.
Η αναστολή λειτουργίας του τερματικού σταθμού προκάλεσε άμεσες ανακατατάξεις στις θαλάσσιες μεταφορές πετρελαίου. Στοιχεία της αγοράς ναυτιλιακών μεταφορών δείχνουν ότι τουλάχιστον πέντε δεξαμενόπλοια που είχαν προορισμό τις εγκαταστάσεις της CPC άλλαξαν πορεία προς την Τουρκία, την Ισπανία ή τέθηκαν σε καθεστώς αναμονής μέχρι να λάβουν νέες οδηγίες.
Το Καζακστάν, το οποίο παράγει περίπου το 2% της παγκόσμιας ημερήσιας προσφοράς πετρελαίου και εξάγει το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής του στην Ευρώπη, διαθέτει περιορισμένες εναλλακτικές διαδρομές εξαγωγών. Οι επιλογές μεταφοράς μέσω της Κασπίας Θάλασσας προς το Αζερμπαϊτζάν και την Τουρκία, καθώς και μέσω αγωγών προς την Κίνα, αντιμετωπίζουν σημαντικούς περιορισμούς δυναμικότητας.
Ο αγωγός της CPC, μήκους 1.510 χιλιομέτρων, συνδέει το κοίτασμα Tengiz του Καζακστάν με τις ρωσικές ακτές της Μαύρης Θάλασσας και αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές υποδομές της περιοχής. Στους βασικούς μετόχους της κοινοπραξίας περιλαμβάνονται η ρωσική Transneft, η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία του Καζακστάν KazMunayGas και η αμερικανική Chevron.
Οι πρόσφατες εξελίξεις υπογραμμίζουν τη δύσκολη διπλωματική θέση του Καζακστάν, το οποίο επιχειρεί να διατηρήσει ισορροπίες μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας. Η Αστάνα έχει καταδικάσει τις επιθέσεις που πλήττουν τις πετρελαϊκές της υποδομές, ενώ παράλληλα συνεχίζει να υποστηρίζει την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας και να τάσσεται υπέρ μιας ειρηνευτικής λύσης στον πόλεμο.
Πηγή: Reuters