Δεδομένου ότι οι τιμές του πετρελαίου κυμαίνονται γύρω από τα επίπεδα που παρατηρήθηκαν τελευταία φορά το 2022, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής έχουν ασκήσει αρκετές προσπάθειες για να προσπαθήσουν να μειώσουν τις τιμές, σημειώνει η Capital Economics. «Ο Τραμπ κάνει σχεδόν τα πάντα για να μειώσει τις τιμές του μαύρου χρυσού», τονίζει ο οίκος, προσθέτοντας ωστόσο πως δύσκολα θα το καταφέρει, ενώ, εντωμεταξύ, ο μεγάλος αντίκτυπος στην παγκόσμια οικονομία θα έλθει από το μέτωπο των προϊόντων διύλισης.
Πιο αναλυτικά, όπως επισημαίνει η Capital Economics, όσον αφορά την χαλάρωση των πιέσεων στις τιμές του πετρελαίου, έχουν προωθηθεί τρεις πολιτικές.
Πρώτον, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας συντονίζει τη μεγαλύτερη απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων αξίας 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου.
Δεύτερον, η κυβέρνηση Τραμπ αίρει προσωρινά τις κυρώσεις για το πετρέλαιο που εξάγεται από τη Ρωσία.
Τέλος, η κυβέρνηση Τραμπ πρόκειται επίσης να άρει τον 106χρονο Νόμο Τζόουνς ((Jones Act- γνωστός και ως Merchant Marine Act του 1920), για ένα μήνα. Αυτό θα βοηθούσε στη μείωση του κόστους μεταφοράς καυσίμων από την ακτή του Κόλπου των ΗΠΑ στη Νέα Υόρκη, για παράδειγμα.
Η ευρύτερη εικόνα, ωστόσο, είναι ότι αυτά τα μέτρα δεν μπορούν να αντισταθμίσουν πλήρως την έκταση της συνεχιζόμενης απώλειας εφοδιασμού σε παγκόσμιο επίπεδο, τονίζει η Capital Economics.
Καταρχάς, η ταχύτητα με την οποία παρέχονται στην αγορά στρατηγικά αποθέματα βαρελιών δεν μπορεί να αντισταθμίσει την απώλεια εφοδιασμού από τη Μέση Ανατολή, η οποία ξεπερνά τα 10 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.
Εντωμεταξύ, η Ρωσία έχει σημειώσει μεγάλη επιτυχία στην αποφυγή των κυρώσεων για τις εξαγωγές πετρελαίου, ανακατευθύνοντας τις εμπορικές ροές, και έτσι η ώθηση στην παγκόσμια προσφορά από την προσωρινή άρση των κυρώσεων φαίνεται περιορισμένη. Σημειώνεται πως τα αναφερόμενα 124 εκατομμύρια βαρέλια ρωσικού πετρελαίου που βρίσκονται αυτή τη στιγμή στη θάλασσα καλύπτουν λιγότερο από δύο εβδομάδες απωλειών εφοδιασμού.
Συνολικά, όπως τονίζει η Capital Economics, το κλειδί για τη βιώσιμη μείωση των τιμών του πετρελαίου είναι μέσω ενός ανοιχτού Στενού του Ορμούζ. Έτσι, παρά τις πολιτικές παρεμβάσεις την τελευταία εβδομάδα, οι traders πετρελαίου εξακολουθούν να εκτιμούν ότι η πιθανότητα οι τιμές του αργού πετρελαίου Brent να κινηθούν στα 100 δολάρια το βαρέλι ή υψηλότερα σε τρεις μήνες είναι μία στις πέντε.
Οι τιμές του αργού πετρελαίου λένε μόνο τη μισή ιστορία
Ωστόσο, όπως σημειώνει ο οίκος, παρά την έμφαση που δίνεται στις τιμές του αργού πετρελαίου, ο αντίκτυπος στην παγκόσμια οικονομία οφείλεται κυρίως στο κόστος των προϊόντων διύλισης πετρελαίου, όπως η βενζίνη και το ντίζελ.
Πράγματι, ενώ οι τιμές του αργού πετρελαίου Brent έχουν αυξηθεί κατά 30% από την έναρξη της σύγκρουσης στο Ιράν, οι τιμές του ντίζελ στην Ασία έχουν υπερδιπλασιαστεί. Ένας συνήθως χρησιμοποιούμενος δείκτης για την ουσιαστική αφαίρεση του κόστους του αργού πετρελαίου από τις τιμές των προϊόντων πετρελαίου είναι το crack spread, το οποίο έχει εκτιναχθεί παγκοσμίως.
Όπως και το αργό πετρέλαιο, το ουσιαστικό κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ έχει διακόψει άμεσα την προμήθεια διυλισμένου πετρελαίου. Η Μέση Ανατολή αντιπροσωπεύει 11% της παγκόσμιας δυναμικότητας διύλισης και αποτελεί βασικό προμηθευτή, ιδίως, καυσίμων αεροσκαφών.
Επιπλέον, τονίζει η Capital Economics, η έλλειψη διαθέσιμης προμήθειας αργού πετρελαίου έχει επίσης οδηγήσει σε μειωμένη προμήθεια προϊόντων πετρελαίου που παράγονται εκτός του Κόλπου. Τα διυλιστήρια πετρελαίου στην Ασία - τα οποία εξαρτώνται περισσότερο από την προμήθεια αργού πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή από τα αντίστοιχα διυλιστήρια στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ - μειώνουν την παραγωγή για να επιβραδύνουν την εξάντληση των υπαρχόντων αποθεμάτων πρώτων υλών και να καθυστερήσουν το πλήρες κλείσιμο των εγκαταστάσεων, κάτι που μπορεί να είναι πολύ δαπανηρό. Σημειώστε ότι περίπου το 35% της παγκόσμιας δυναμικότητας διύλισης βρίσκεται στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού.
Εντωμεταξύ, η Κίνα – η οποία αντιπροσώπευε περίπου το 5% των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαϊκών προϊόντων το 2024 – έχει απαγορεύσει τις εξαγωγές καυσίμων, επιδεινώνοντας τους φόβους για ελλείψεις καυσίμων και σε άλλα μέρη της Ασίας.
Επίσης ο κίνδυνος οι ΗΠΑ – ο μεγαλύτερος εξαγωγέας πετρελαϊκών προϊόντων στον κόσμο – να ακολουθήσουν την Κίνα στον περιορισμό των εξαγωγών πετρελαϊκών προϊόντων, τώρα που έχει ανασταλεί ο νόμος Jones, ο οποίος εξαλείφει ένα πιθανό εμπόδιο στην εγχώρια διανομή καυσίμων. Ενώ αυτό θα βοηθούσε στη μείωση των τιμών στις ΗΠΑ στα πρατήρια, οι τιμές αναφοράς αλλού πιθανότατα θα εκτοξεύονταν, επισημαίνει η Capital Economics.
Την ίδια στιγμή, μια αύξηση 10% στις τιμές του αργού πετρελαίου συνήθως συνδέεται με αύξηση~6% και στις τιμές των γεωργικών προϊόντων. Δεδομένου ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή επηρεάζει επίσης τις προμήθειες λιπασμάτων από την περιοχή, η αύξηση των τιμών των γεωργικών προϊόντων θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερη αυτή τη φορά.