Αυξημένους πιστωτικούς κινδύνους, πιέσεις στη ρευστότητα και ανάγκη αυστηρότερης εποπτείας δημιουργεί το σχέδιο διεύρυνσης της ελεύθερης αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας στη Βραζιλία, σύμφωνα με μελέτη ειδικών του ενεργειακού κλάδου. Η επέκταση της δυνατότητας επιλογής προμηθευτή σε εκατομμύρια μικρούς καταναλωτές αναμένεται να εντείνει τον ανταγωνισμό, αλλά και να αναδείξει αδυναμίες στη διαχείριση πληρωμών, συμβάσεων και εμπορικών κινδύνων.
Η μελέτη των Γκιλιέρμε Σουστέρας και Αλεξάντρε Μπουένο βασίζεται σε στοιχεία της Wattio για 88.000 καταναλωτικές μονάδες, οι οποίες συνδέονται με 1.400 κοινά φωτοβολταϊκά έργα σε περιοχές εξυπηρέτησης 40 εταιρειών διανομής, από τον Ιανουάριο του 2025 έως τον Μάιο του 2026.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι καθυστερήσεις πληρωμών ανέρχονται κατά μέσο όρο στο 17% κάθε μήνα, ενώ το 4% των πελατών αποχωρεί μηνιαίως. Εάν η τάση αυτή διατηρηθεί, οι αποχωρήσεις θα μπορούσαν να αντιστοιχούν σε περισσότερο από το 40% της πελατειακής βάσης μέσα σε έναν χρόνο.
Σύμφωνα με το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα, οι βιομηχανικοί και εμπορικοί καταναλωτές θα μπορούν να μεταβούν στην ελεύθερη αγορά από τις 25 Νοεμβρίου 2027. Για τα νοικοκυριά και τους υπόλοιπους καταναλωτές, η δυνατότητα αυτή προβλέπεται να ξεκινήσει στις 25 Νοεμβρίου 2028.
Πιέσεις στα περιθώρια κέρδους
Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι οι προμηθευτές θα χρειαστούν ισχυρότερους μηχανισμούς αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας, διαχείρισης απαιτήσεων και εξασφάλισης ρευστότητας. Σε μια ανταγωνιστική αγορά, οι καθυστερήσεις πληρωμών μπορούν να περιορίσουν τις ταμειακές ροές και να δυσχεράνουν την εκπλήρωση των οικονομικών υποχρεώσεων των εταιρειών.
Παράλληλα, η προσπάθεια προσέλκυσης πελατών μέσω χαμηλότερων τιμών ενδέχεται να συμπιέσει υπερβολικά τα περιθώρια κέρδους. Η μελέτη διαπιστώνει ότι τα προγράμματα συνδρομητικής ηλιακής ενέργειας προσέφεραν μέση ετήσια έκπτωση 17%, η οποία αυξήθηκε στο 19% το 2026.
Όπως επισημαίνει ο Σουστέρας, η στρατηγική που βασίζεται αποκλειστικά στις χαμηλές τιμές μπορεί να υπονομεύσει τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων, ιδίως όταν συνδυάζεται με υψηλό κόστος απόκτησης πελατών και αυξημένες ανάγκες κεφαλαίου κίνησης. Ενδεχόμενες πτωχεύσεις προμηθευτών θα μπορούσαν να οδηγήσουν καταναλωτές στον προμηθευτή τελευταίου καταφυγίου, με πιθανές επιπτώσεις στο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας.
Κίνδυνοι για καταναλωτές και επενδύσεις
Πρόσθετες προκλήσεις δημιουργούν οι συχνές αλλαγές προμηθευτή, η περιορισμένη κατανόηση των συμβατικών όρων και οι επιθετικές εμπορικές πρακτικές. Ο Μπουένο υπογραμμίζει ότι ορισμένοι καταναλωτές δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν τις συμβάσεις που έχουν υπογράψει ή να κατανοήσουν τις χρεώσεις στους λογαριασμούς τους.
Η μελέτη επισημαίνει επίσης τον κίνδυνο αδιάθετης παραγωγής σε φωτοβολταϊκά έργα, όταν δεν υπάρχουν αρκετοί συνδρομητές για να απορροφήσουν την παραγόμενη ενέργεια. Αντίστοιχα, στην ελεύθερη αγορά, η υπερβολική σύναψη συμβάσεων προμήθειας σε σχέση με την πραγματική ζήτηση μπορεί να αυξήσει την έκθεση των εταιρειών στις διακυμάνσεις της βραχυπρόθεσμης αγοράς.
Οι ερευνητές καταλήγουν ότι η απελευθέρωση της αγοράς χρειάζεται παράλληλα αυστηρότερη εποπτεία, διαφανείς συμβάσεις, αποτελεσματικούς μηχανισμούς αντιμετώπισης της απάτης και ισχυρότερη προστασία των καταναλωτών. Διευκρινίζουν, ωστόσο, ότι τα στοιχεία από τη συνδρομητική ηλιακή ενέργεια δεν προδικάζουν την πορεία της ελεύθερης αγοράς, αλλά προσφέρουν ενδείξεις για τους κινδύνους που ενδέχεται να ενταθούν καθώς διευρύνεται ο ανταγωνισμός.
Πηγή: pv-magazine
