Η επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού της ευρωπαϊκής οικονομίας τίθεται στο επίκεντρο της στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας και της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Στόχος είναι να διπλασιαστεί το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2040, περιορίζοντας παράλληλα την εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Κατά την ομιλία της για την κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την Τετάρτη, η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έθεσε το ενεργειακό κόστος στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να διατηρήσει τη θέση της ως βιομηχανική δύναμη εάν οι τιμές της ενέργειας παραμένουν δομικά υψηλές.
Όπως ανέφερε, η ενεργειακή κρίση ανέδειξε με τον πιο άμεσο τρόπο τους κινδύνους της εξάρτησης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων. Η Ευρώπη διαφοροποίησε τον εφοδιασμό της μετά τη διακοπή της ρωσικής προμήθειας φυσικού αερίου και αύξησε τις επενδύσεις σε εγχώριες καθαρές μορφές ενέργειας, μεταξύ άλλων στις ανανεώσιμες πηγές και την πυρηνική ενέργεια.
Ωστόσο, σύμφωνα με τη φον ντερ Λάιεν, οι νέες γεωπολιτικές αναταράξεις στις διεθνείς ενεργειακές αγορές κατέδειξαν εκ νέου το κόστος της εξάρτησης από εισαγόμενα καύσιμα. Από την έναρξη της σύγκρουσης, όπως υποστήριξε, η Ευρώπη έχει δαπανήσει επιπλέον 90 δισ. ευρώ για τις ίδιες ποσότητες ενέργειας.
Διπλασιασμός του ηλεκτρισμού έως το 2040
Στο πλαίσιο αυτό, ο εξηλεκτρισμός αναδεικνύεται σε βασικό εργαλείο για τη μείωση του ενεργειακού κόστους και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ενεργειακής αυτονομίας.
«Στόχος μας είναι να διπλασιάσουμε το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας ως το 2040», τόνισε η πρόεδρος της Κομισιόν, συνδέοντας τον στόχο με τη μείωση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων.
Με βάση την εκτίμηση που παρουσίασε, η επίτευξη του στόχου θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση των ευρωπαϊκών δαπανών για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων κατά 260 δισ. ευρώ ετησίως.
Για να καταστεί, ωστόσο, εφικτός ο ταχύτερος εξηλεκτρισμός της οικονομίας, η Ευρώπη θα πρέπει να εξασφαλίσει επάρκεια ηλεκτρικής παραγωγής αλλά και τις απαραίτητες υποδομές για τη μεταφορά και τη διανομή της.
ΑΠΕ, δίκτυα και αποθήκευση
Η πρόεδρος της Κομισιόν έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο χάσμα μεταξύ της ταχύτητας ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της δυνατότητας των δικτύων να απορροφήσουν τη νέα παραγωγή.
Όπως ανέφερε, μόνο πέρυσι εγκαταστάθηκαν στην Ευρώπη περισσότερα από 80 GW νέας ισχύος ΑΠΕ, ενώ δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί η σύνδεση δυναμικότητας εξαπλάσιας αυτής ισχύος.
Η κατάσταση αυτή, σύμφωνα με τη φον ντερ Λάιεν, καθιστά επείγουσα την προώθηση της ευρωπαϊκής δέσμης μέτρων για τα δίκτυα, με στόχο την επιτάχυνση των επενδύσεων στις ηλεκτρικές υποδομές και την ανάπτυξη της αποθήκευσης ενέργειας.
Παράλληλα, η Κομισιόν θέτει στο επίκεντρο την αύξηση της εγχώριας παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ, πυρηνική ενέργεια, βιομεθάνιο και άλλες κλιματικά ουδέτερες τεχνολογίες, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από τις διεθνείς αγορές ορυκτών καυσίμων.
Ενέργεια και βιομηχανική ανταγωνιστικότητα
Η ενεργειακή στρατηγική συνδέεται άμεσα και με την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. «Μπορούμε να μειώσουμε τις τιμές της ενέργειας, να επενδύσουμε περισσότερο, να μεταρρυθμίσουμε τις οικονομίες μας, αλλά όλες αυτές οι προσπάθειες υπονομεύονται εάν οι επιχειρήσεις μας δεν ανταγωνίζονται επί ίσοις όροις», σημείωσε η φον ντερ Λάιεν.
Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρθηκε στην αύξηση του εμπορικού ελλείμματος της ΕΕ με την Κίνα, το οποίο, όπως είπε, έχει πλέον φτάσει το 1 δισ. ευρώ ημερησίως. Η πρόεδρος της Κομισιόν προανήγγειλε ότι η ΕΕ θα αξιοποιήσει τα διαθέσιμα εργαλεία προκειμένου να αντιμετωπίσει τις ανισορροπίες στις εμπορικές της σχέσεις.
Νέα ευρωπαϊκή εταιρεία για τις κρίσιμες πρώτες ύλες
Παράλληλα, η Κομισιόν προωθεί τη δημιουργία νέας εταιρείας για τις κρίσιμες πρώτες ύλες, με αντικείμενο την προμήθεια και αποθήκευση υλικών που θεωρούνται στρατηγικής σημασίας για την ευρωπαϊκή οικονομία.
Οι πρώτες ύλες αυτές είναι απαραίτητες για την παραγωγή ηλεκτρικών αυτοκινήτων, μικροτσίπ, μπαταριών, τεχνολογιών καθαρής ενέργειας και αμυντικών συστημάτων.
Το ευρωπαϊκό σχέδιο, όπως το περιέγραψε η φον ντερ Λάιεν, συνδέει έτσι τρεις κρίσιμους στόχους. την ανάγκη για φθηνότερη και εγχώρια παραγόμενη ενέργεια, ταχύτερο εξηλεκτρισμό της οικονομίας και μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης.
