Νέα δεδομένα στη συζήτηση γύρω από τον Great Sea Interconnector δημιουργεί η είσοδος της Meridiam στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, με το ενδιαφέρον να μεταφέρεται πλέον στις επόμενες κινήσεις της Λευκωσίας. Με επιστολή του προς τον υπουργό Οικονομικών Μάκη Κεραυνό, ο γενικός γραμματέας του ΑΚΕΛ Στέφανος Στεφάνου θέτει οκτώ ερωτήματα για το νέο επενδυτικό σχήμα, τη βιωσιμότητα, τη χρηματοδότηση, τη συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας και την επίδραση της διασύνδεσης στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
Σε νέα φάση περνά η συζήτηση στην Κύπρο για τον Great Sea Interconnector (GSI), μετά τη σημαντική εξέλιξη της εισόδου της Meridiam στο επενδυτικό σχήμα του έργου.
Η παρουσία ενός μεγάλου διεθνούς επενδυτή δημιουργεί νέα δεδομένα για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, ένα έργο στρατηγικής σημασίας για την άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου και την ενσωμάτωσή της στο ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα.
Στο νέο αυτό περιβάλλον, ο γενικός γραμματέας του ΑΚΕΛ Στέφανος Στεφάνου απέστειλε επιστολή στον υπουργό Οικονομικών Μάκη Κεραυνό, θέτοντας οκτώ ερωτήματα σχετικά με την επόμενη ημέρα του GSI και κυρίως με το κατά πόσο η είσοδος της Meridiam μεταβάλλει τα οικονομικά και επενδυτικά δεδομένα του project.
Η παρέμβαση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η συζήτηση μετατοπίζεται πλέον από το εάν το έργο είναι αναγκαίο –η στρατηγική σημασία της ηλεκτρικής διασύνδεσης είναι ευρέως αναγνωρισμένη– στους όρους με τους οποίους θα προχωρήσει, στη χρηματοδότησή του και στα οικονομικά οφέλη που μπορεί να δημιουργήσει για την Κύπρο.
Τι αλλάζει μετά τη Meridiam
Στο πρώτο από τα οκτώ ερωτήματα, ο Στέφανος Στεφάνου ζητεί να πληροφορηθεί κατά πόσο το υπουργείο Οικονομικών έχει ενημερωθεί για το πλήρες περιεχόμενο και τους όρους της συμφωνίας μεταξύ ΑΔΜΗΕ και Meridiam.
Το ερώτημα έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η είσοδος της Meridiam αποτελεί ουσιαστική αλλαγή στη δομή του project και μπορεί να ενισχύσει τόσο τη χρηματοδοτική του βάση όσο και τη δυνατότητα προσέλκυσης πρόσθετων διεθνών κεφαλαίων.
Το δεύτερο ζήτημα αφορά τη μελλοντική ιδιοκτησία και τον έλεγχο του έργου. Ο γ.γ. του ΑΚΕΛ ζητεί διευκρινίσεις για το ποιος θα έχει την ιδιοκτησία των περιουσιακών στοιχείων του GSI και ποιος θα ασκεί τον έλεγχο τόσο κατά την κατασκευή όσο και κατά τη λειτουργία της διασύνδεσης.
Παράλληλα, ζητεί να διευκρινιστεί εάν τα νέα δεδομένα επαναφέρουν στο τραπέζι το ενδεχόμενο συμμετοχής της Κυπριακής Δημοκρατίας στο μετοχικό σχήμα.
Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της επόμενης περιόδου, καθώς η είσοδος νέου ισχυρού επενδυτή ενδέχεται να δημιουργεί διαφορετικές προϋποθέσεις από εκείνες που ίσχυαν όταν η Λευκωσία εξέταζε αρχικά τη δυνατότητα συμμετοχής της.
Οι οικονομικές δεσμεύσεις της Κύπρου
Το τρίτο ερώτημα αφορά τις δεσμεύσεις που έχει ήδη αναλάβει η Κυπριακή Δημοκρατία και κατά πόσο αυτές επηρεάζονται από τη συμφωνία ΑΔΜΗΕ–Meridiam.
Η κυπριακή πλευρά έχει επανειλημμένα τονίσει ότι η ηλεκτρική διασύνδεση αποτελεί έργο με μεγάλη γεωπολιτική και ενεργειακή σημασία, επιμένοντας παράλληλα στην ανάγκη να υπάρχει σαφής εικόνα για τη βιωσιμότητα και το συνολικό χρηματοδοτικό μοντέλο.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Στέφανος Στεφάνου επαναφέρει και τις προηγούμενες τοποθετήσεις του υπουργού Οικονομικών για μελέτες που είχαν δημιουργήσει προβληματισμούς ως προς την οικονομική βιωσιμότητα του έργου με τα τότε δεδομένα.
Το κρίσιμο σημείο πλέον είναι ότι το επενδυτικό περιβάλλον έχει αλλάξει.
Γι’ αυτό και ένα από τα βασικά ερωτήματα που τίθενται είναι εάν έχουν εκπονηθεί νέες ή επικαιροποιημένες μελέτες, οι οποίες να λαμβάνουν υπόψη τη νέα επενδυτική δομή και να αξιολογούν εκ νέου τη βιωσιμότητα του GSI.
Το στοίχημα των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το ερώτημα για την επίδραση που μπορεί να έχει η διασύνδεση στο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας στην Κύπρο.
Ο γ.γ. του ΑΚΕΛ ζητεί να πληροφορηθεί εάν υπάρχει μελέτη που να τεκμηριώνει ότι η λειτουργία του GSI θα οδηγήσει σε μείωση των τιμών ηλεκτρισμού και, συγκεκριμένα, ποιο εκτιμάται ότι θα είναι το μέγεθος αυτής της μείωσης, πότε θα μπορούσε να γίνει αισθητή και υπό ποιες προϋποθέσεις.
Είναι ίσως το σημαντικότερο οικονομικό ερώτημα για την ίδια την κυπριακή κοινωνία.
Η Κύπρος αποτελεί σήμερα το τελευταίο μη διασυνδεδεμένο ηλεκτρικό σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που περιορίζει τις δυνατότητες εισαγωγών και εξαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας και δημιουργεί σημαντικούς περιορισμούς στην περαιτέρω διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Η ηλεκτρική διασύνδεση με την Ελλάδα μπορεί να αλλάξει αυτή την εικόνα, παρέχοντας στην Κύπρο πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρισμού και μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση της παραγωγής από ΑΠΕ.
Το οικονομικό αποτέλεσμα για τον καταναλωτή θα εξαρτηθεί, βεβαίως, από το συνολικό κόστος του έργου, το χρηματοδοτικό του σχήμα, τις ρυθμιζόμενες αποδόσεις και τις χρεώσεις που θα απαιτηθούν για την ανάκτηση της επένδυσης.
Κόστος και χρονοδιάγραμμα
Στα οκτώ ερωτήματα περιλαμβάνεται και το ζήτημα του τελικού κόστους του GSI.
Ο Στέφανος Στεφάνου ζητεί την επικαιροποιημένη εκτίμηση για το συνολικό ύψος της επένδυσης, καθώς και για τον χρόνο ολοκλήρωσης της διασύνδεσης, λαμβάνοντας υπόψη τις καθυστερήσεις και τις εξελίξεις που έχουν μεσολαβήσει.
Η συγκεκριμένη παράμετρος είναι καθοριστική για την οικονομική εξίσωση του έργου. Όσο πιο ξεκάθαρη γίνεται η εικόνα για το κόστος κατασκευής, τόσο πιο εύκολο είναι να αποτυπωθούν οι ανάγκες χρηματοδότησης, η απαιτούμενη απόδοση των επενδυτών και το τελικό οικονομικό όφελος για τα δύο ηλεκτρικά συστήματα.
Συναφές είναι και το ερώτημα για τον τρόπο κάλυψης του χρηματοδοτικού κενού και για το ποιο μέρος του κόστους θα κληθεί τελικά να αναλάβει η Κυπριακή Δημοκρατία.
Η είσοδος της Meridiam αποκτά εδώ ιδιαίτερη σημασία, καθώς η παρουσία ιδιωτικών διεθνών κεφαλαίων μπορεί να διαφοροποιήσει ουσιαστικά τη χρηματοδοτική δομή του project.
Τι θα γίνει με τα 125 εκατ. ευρώ
Το τελευταίο από τα οκτώ ερωτήματα αφορά τη δέσμευση της Κυπριακής Δημοκρατίας για ποσό 125 εκατ. ευρώ.
Ο Στέφανος Στεφάνου ζητεί από τον υπουργό Οικονομικών να διευκρινίσει εάν το ποσό θα καταβληθεί και, εφόσον η απάντηση είναι θετική, ποιες προϋποθέσεις θα πρέπει να έχουν προηγουμένως εκπληρωθεί.
Το θέμα αποτελεί μία από τις βασικές εκκρεμότητες στις συζητήσεις Αθήνας και Λευκωσίας γύρω από την οικονομική συμμετοχή της Κύπρου στο έργο και συνδέεται άμεσα με το συνολικό ρυθμιστικό και χρηματοδοτικό πλαίσιο της διασύνδεσης.
