Σε επανασχεδιασμό της διαδρομής του αγωγού φυσικού αερίου Southern Interconnection οδηγούνται οι σχεδιασμοί για τη σύνδεση της Κροατίας με τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, καθώς η αρχική χάραξη διέρχεται από εκτάσεις με αμφισβητούμενο ιδιοκτησιακό καθεστώς. Οι εκκρεμότητες αυτές, σε συνδυασμό με τις διαφωνίες για την ανάθεση και τη χρηματοδότηση του έργου, απομακρύνουν το ενδεχόμενο έναρξης των κατασκευαστικών εργασιών το 2027.
Η διαμάχη για την κρατική περιουσία που προέρχεται από την πρώην Γιουγκοσλαβία παραμένει άλυτη στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη. Η Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας (Republika Srpska) υποστηρίζει ότι τα συγκεκριμένα ακίνητα πρέπει να περάσουν στην αρμοδιότητα των επιμέρους οντοτήτων, ενώ η Ομοσπονδία της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης θεωρεί ότι ανήκουν στο κεντρικό κράτος. Το 2005, ο Ύπατος Εκπρόσωπος απαγόρευσε τη διάθεση της αμφισβητούμενης περιουσίας μέχρι να επιλυθεί το ζήτημα με νομοθετική ρύθμιση.
Εκκρεμότητες με τον Αμερικανό επενδυτή
Στα προβλήματα προστίθενται οι διαφωνίες μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της αμερικανικής εταιρείας AAFS Infrastructure and Energy, η οποία ανέλαβε τον Απρίλιο την ανάπτυξη του έργου από την κρατική εταιρεία BH-Gas.
Ο αρχικός σχεδιασμός είχε εκπονηθεί με ευρωπαϊκή χρηματοδοτική και τεχνική υποστήριξη, με την BH-Gas να έχει την ευθύνη υλοποίησης. Η ΕΕ, ωστόσο, αρνείται να παραδώσει τις αρχικές μελέτες στη νέα εταιρεία, η οποία ιδρύθηκε στις ΗΠΑ τον Νοέμβριο του 2025 και η διοίκησή της φέρεται να έχει διασυνδέσεις με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η ανάθεση έγινε χωρίς ανταγωνιστική διαδικασία διαγωνισμού, με τη μεσολάβηση της αμερικανικής πρεσβείας στο Σαράγεβο.
Την ίδια ώρα, η AAFS δεν διαθέτει ακόμη τα απαιτούμενα κεφάλαια για να καλύψει το σύνολο της επένδυσης, ύψους 1,5 δισ. ευρώ, και αναζητά πρόσθετους χρηματοδοτικούς εταίρους. Παράλληλα, προχωρά στην εξέταση εναλλακτικής διαδρομής, χωρίς να περιμένει την επίλυση της πολιτικής διαμάχης για την κρατική περιουσία. Το κόστος της νέας μελέτης σκοπιμότητας υπολογίζεται σε περίπου 10 εκατ. δολάρια.
Στον ορίζοντα το 2030
Ο υπουργός Ενέργειας της Ομοσπονδίας της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, Βέντραν Λάκιτς, είχε τοποθετήσει την έναρξη των εργασιών κατασκευής στο 2027. Ωστόσο, η ανάγκη νέας χάραξης καθιστά πλέον δύσκολη την τήρηση αυτού του χρονοδιαγράμματος. Επιπλέον, η προθεσμία για την υπογραφή της σύμβασης μεταξύ της κυβέρνησης της Ομοσπονδίας και του επενδυτή έληξε τον Ιούνιο, χωρίς να έχει ανακοινωθεί νέα ημερομηνία.
Ο πρώην διευθυντής της BH-Gas, Αλμίρ Μπετσάρεβιτς, εκτιμά ότι, με τα σημερινά δεδομένα, η ολοκλήρωση του αγωγού δύσκολα θα επιτευχθεί πριν από το 2030.
Το έργο θεωρείται σημαντικό για τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, καθώς θα της εξασφαλίσει πρόσβαση στον τερματικό σταθμό υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στο νησί Κρκ της Κροατίας, μέσω του κροατικού δικτύου. Οι δύο χώρες υπέγραψαν διακρατική συμφωνία για την κατασκευή του αγωγού τον Απρίλιο.
Σήμερα, η Βοσνία και Ερζεγοβίνη καλύπτει τις ανάγκες της σε φυσικό αέριο αποκλειστικά μέσω ρωσικών προμηθειών, οι οποίες φτάνουν στη χώρα μέσω του TurkStream και των δικτύων της Βουλγαρίας και της Σερβίας.
Πηγή: ceenergynews
