Αλλαγές στο κόστος χρήσης των δικτύων φυσικού αερίου, οι οποίες θα επηρεάσουν διαφορετικά τα νοικοκυριά και τις βιομηχανίες, φέρνει η πρόταση της Enaon EDA για τα νέα τιμολόγια διανομής της τετραετίας 2027–2030. Το σχέδιο προβλέπει μικρή επιβάρυνση για έναν τυπικό οικιακό καταναλωτή, αλλά ταυτόχρονα σημαντικές μειώσεις για τη βιομηχανία στις περισσότερες περιοχές της χώρας, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις προσεγγίζουν ακόμη και το 50%.
Πρόκειται για μια αναδιάρθρωση των ρυθμιζόμενων χρεώσεων διανομής, η οποία επιχειρεί να εξισορροπήσει τρεις διαφορετικούς στόχους: τη χρηματοδότηση των επενδύσεων για την επέκταση και τον εκσυγχρονισμό των δικτύων, την εξάλειψη των μεγάλων γεωγραφικών διαφορών που εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν τα βιομηχανικά τιμολόγια και τη δημιουργία κινήτρων για την προσέλκυση νέων καταναλωτών.
Το ενδιαφέρον στοιχείο της πρότασης είναι ότι η Enaon EDA συνδέει τις αναπροσαρμογές της επόμενης τετραετίας με την προοπτική αισθητά χαμηλότερων μέσων χρεώσεων από το 2031, υπό την προϋπόθεση ότι θα υλοποιηθεί το επενδυτικό πρόγραμμα και θα αυξηθούν οι καταναλωτές και οι ποσότητες φυσικού αερίου που διακινούνται μέσω των δικτύων.
Ωστόσο, οι αλλαγές δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί. Η πρόταση βρίσκεται υπό αξιολόγηση από τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), με τη σχετική δημόσια διαβούλευση να ολοκληρώνεται στις 6 Νοεμβρίου.
Τι θα πληρώνουν τα νοικοκυριά – Η επιβάρυνση των 3,30 ευρώ τον μήνα
Για τους οικιακούς καταναλωτές, η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την αύξηση του κόστους διανομής, δηλαδή της χρέωσης που καταβάλλεται για τη χρήση των υποδομών μέσω των οποίων το φυσικό αέριο φθάνει από το δίκτυο στο σπίτι.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Enaon EDA, για ένα τυπικό νοικοκυριό η πρόσθετη επιβάρυνση εκτιμάται σε 3,30 ευρώ τον μήνα, ποσό που αντιστοιχεί σε 39,60 ευρώ ετησίως.
Η εκτίμηση βασίζεται σε συγκεκριμένο καταναλωτικό προφίλ, με ετήσια κατανάλωση 566 κυβικών μέτρων φυσικού αερίου, ανώτερη θερμογόνο δύναμη 11,5 kWh ανά κυβικό μέτρο και δεσμευμένη δυναμικότητα 2,7 κυβικών μέτρων ανά ώρα, που αντιστοιχεί σε περίπου 31 kWh/h.
Με βάση αυτές τις παραδοχές, η ετήσια κατανάλωση αντιστοιχεί σε περίπου 6.509 kWh φυσικού αερίου.
Η επιβάρυνση δεν είναι ίδια για όλους. Ένα νοικοκυριό με μεγαλύτερη κατανάλωση, για παράδειγμα επειδή χρησιμοποιεί το φυσικό αέριο ως κύρια πηγή θέρμανσης σε κατοικία μεγαλύτερης επιφάνειας, μπορεί να αντιμετωπίσει διαφορετική μεταβολή. Αντίστοιχα, μικρότερη κατανάλωση ή διαφορετική δεσμευμένη δυναμικότητα επηρεάζουν το τελικό αποτέλεσμα.
Χρειάζεται, πάντως, μια ουσιαστική διευκρίνιση: η αναπροσαρμογή δεν αφορά την τιμή του φυσικού αερίου ως καυσίμου, αλλά αποκλειστικά το ρυθμιζόμενο σκέλος της διανομής.
Ο τελικός λογαριασμός περιλαμβάνει επίσης το κόστος προμήθειας του φυσικού αερίου, άλλες ρυθμιζόμενες χρεώσεις, φόρους και τέλη. Συνεπώς, μια αύξηση των τιμολογίων διανομής δεν μεταφράζεται σε ισόποση ποσοστιαία αύξηση του συνολικού λογαριασμού.
Η διάκριση αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο έντονων διακυμάνσεων των διεθνών τιμών ενέργειας, καθώς το κόστος του ίδιου του καυσίμου παραμένει βασικός παράγοντας της συνολικής δαπάνης των νοικοκυριών.
Δωρεάν συνδέσεις και επιδότηση εσωτερικών εγκαταστάσεων
Το δεύτερο σημαντικό στοιχείο της πρότασης αφορά την προσπάθεια περιορισμού του αρχικού κόστους πρόσβασης στο φυσικό αέριο.
Η Enaon EDA προτείνει έκπτωση 100% στα τέλη σύνδεσης για τους μη βιομηχανικούς καταναλωτές. Αυτό σημαίνει ότι, εφόσον εγκριθεί το μέτρο και πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις, νοικοκυριά και επιχειρήσεις θα μπορούν να συνδέονται στο δίκτυο χωρίς να επιβαρύνονται με το σχετικό τέλος.
Παράλληλα, προβλέπονται ειδικοί μηχανισμοί χρηματοδότησης του κόστους των εσωτερικών εγκαταστάσεων σε συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές.
Η διάκριση είναι σημαντική, καθώς η δωρεάν σύνδεση με το δίκτυο δεν σημαίνει αυτομάτως ότι μηδενίζεται κάθε δαπάνη για τη μετατροπή της εγκατάστασης θέρμανσης μιας κατοικίας. Οι σχετικές ενισχύσεις θα εξαρτώνται από τους όρους και τις ρυθμιστικές εγκρίσεις που θα ισχύσουν.
Η οικονομική λογική πίσω από την πρόταση είναι σαφής: όσο περισσότεροι καταναλωτές συνδέονται στα υφιστάμενα δίκτυα, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η βάση μεταξύ της οποίας επιμερίζεται το κόστος ανάπτυξης, λειτουργίας και συντήρησης των υποδομών.
Με τον τρόπο αυτό, η εταιρεία επιδιώκει να ενισχύσει την αξιοποίηση των επενδύσεων που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, αλλά και εκείνων που σχεδιάζονται για τα επόμενα χρόνια.
Βιομηχανία: Μειώσεις έως 50% σε οκτώ από τις δέκα περιοχές
Η μεγαλύτερη ανατροπή της πρότασης εντοπίζεται στα βιομηχανικά τιμολόγια διανομής φυσικού αερίου.
Σήμερα, το κόστος χρήσης των δικτύων διαφοροποιείται σημαντικά μεταξύ γεωγραφικών περιοχών, αντανακλώντας ιστορικές διαφορές στην ανάπτυξη των υποδομών και στη διαμόρφωση των αντίστοιχων τιμολογίων.
Η Enaon EDA προτείνει την ενοποίηση των βιομηχανικών χρεώσεων, με στόχο τη δημιουργία ενός περισσότερο ομοιογενούς συστήματος σε εθνικό επίπεδο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της πρότασης, τα μεσοσταθμικά τιμολόγια διανομής μειώνονται σε οκτώ από τις δέκα γεωγραφικές περιοχές της χώρας. Μάλιστα, σε ορισμένες περιπτώσεις οι μειώσεις φθάνουν περίπου το 50%.
Αντίθετα, αυξήσεις προβλέπονται στη Θεσσαλονίκη και στη Θεσσαλία, όπου τα σημερινά τιμολόγια βρίσκονται χαμηλότερα από το προτεινόμενο ενιαίο επίπεδο.
Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για την ανταγωνιστικότητα των βιομηχανικών εγκαταστάσεων, καθώς επιχειρεί να περιορίσει τις αποκλίσεις στο κόστος πρόσβασης στο ίδιο ενεργειακό αγαθό, ανάλογα με τον τόπο εγκατάστασης μιας επιχείρησης.
Βεβαίως, η επίδραση στο συνολικό ενεργειακό κόστος κάθε βιομηχανίας θα εξαρτηθεί από την κατανάλωση, τη δεσμευμένη δυναμικότητα και τη σύνθεση των επιμέρους χρεώσεων.
Η ενοποίηση δεν σημαίνει επομένως ότι όλες οι βιομηχανίες θα ωφεληθούν στον ίδιο βαθμό. Δημιουργεί κερδισμένους και επιβαρυνόμενους κατά τη μεταβατική περίοδο, με βασικό κριτήριο την περιοχή στην οποία δραστηριοποιούνται.
Θεσσαλία: Αύξηση 26 λεπτών ανά μεγαβατώρα – Τι δείχνουν οι υπολογισμοί
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση της Θεσσαλίας, όπου η πρόταση προβλέπει αύξηση του μεσοσταθμικού βιομηχανικού τιμολογίου διανομής.
Σύμφωνα με την Enaon EDA, η μεταβολή αντιστοιχεί σε 0,2612 ευρώ ανά MWh, δηλαδή περίπου 26 λεπτά ανά μεγαβατώρα.
Η εταιρεία επισημαίνει ότι η αξιολόγηση των νέων τιμολογίων πρέπει να λαμβάνει υπόψη τόσο τη χρέωση δυναμικότητας όσο και τη χρέωση ενέργειας.
Ειδικότερα, το 2026 η χρέωση ενέργειας στη Θεσσαλία ανέρχεται σε 0,0002990 ευρώ/kWh. Σε αυτή προστίθεται η ειδική χρέωση διείσδυσης φυσικού αερίου, το λεγόμενο surcharge, ύψους 0,0000805 ευρώ/kWh.
Έτσι, η συνολική χρέωση ενέργειας διαμορφώνεται σε 0,0003795 ευρώ/kWh.
Για το 2027 προτείνεται χρέωση 0,0003674 ευρώ/kWh, δηλαδή μειωμένη κατά 3,19% σε σύγκριση με το άθροισμα των δύο σημερινών επιβαρύνσεων.
Η μείωση αυτή δεν αναιρεί τη συνολική μεσοσταθμική αύξηση, καθώς το σκέλος της δυναμικότητας αναπροσαρμόζεται προς τα πάνω.
Για να γίνει αντιληπτή η κλίμακα της μεταβολής, μια βιομηχανία με ετήσια κατανάλωση 10.000 MWh θα είχε, με βάση αποκλειστικά τη συγκεκριμένη μεσοσταθμική διαφορά, πρόσθετο κόστος περίπου 2.612 ευρώ τον χρόνο. Πρόκειται για ενδεικτικό υπολογισμό και όχι για εξατομικευμένη εκτίμηση λογαριασμού.
Η Enaon EDA συγκρίνει επίσης τη μεταβολή των 0,2612 ευρώ/MWh με μια ενδεικτική τιμή αναφοράς TTF κοντά στα 100 ευρώ/MWh, επισημαίνοντας ότι αντιστοιχεί περίπου στο 0,26% της τιμής του καυσίμου.
Η σύγκριση αφορά την τάξη μεγέθους της μεταβολής και όχι το ποσοστό αύξησης του τελικού λογαριασμού μιας βιομηχανίας.
Θεσσαλονίκη: Μεταβατική περίοδος για να αποφευχθεί απότομη αύξηση
Διαφορετική είναι η προσέγγιση για τη Θεσσαλονίκη, όπου η απόσταση μεταξύ των σημερινών χρεώσεων και του προτεινόμενου ενιαίου τιμολογίου είναι μεγαλύτερη.
Η άμεση εφαρμογή της νέας τιμολογιακής δομής θα οδηγούσε σε σημαντική αύξηση του μεσοσταθμικού κόστους διανομής για τις βιομηχανίες της περιοχής.
Για τον λόγο αυτό, η Enaon EDA προτείνει μεταβατική περίοδο, ώστε η προσαρμογή να πραγματοποιηθεί σταδιακά και να περιοριστεί η απότομη επιβάρυνση των επιχειρήσεων.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα αν ληφθεί υπόψη ότι οι βιομηχανικοί καταναλωτές της Θεσσαλονίκης αντιπροσωπεύουν περίπου το 14% των συνολικών ποσοτήτων φυσικού αερίου που διανέμονται στη βιομηχανία σε ολόκληρη τη χώρα.
Επομένως, μια απότομη μεταβολή στις χρεώσεις της περιοχής θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικό τμήμα της βιομηχανικής κατανάλωσης.
Η πρόταση επιχειρεί να συνδυάσει τη σταδιακή εξάλειψη των ιστορικών διαφορών με την ανάγκη να αποφευχθούν αιφνίδιες επιβαρύνσεις για τις επιχειρήσεις.
Το 2031 έρχεται η μεγάλη αποκλιμάκωση – Πρόβλεψη για μείωση 45%
Η πιο ενδιαφέρουσα διάσταση του σχεδιασμού βρίσκεται πέρα από την επόμενη ρυθμιστική περίοδο.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Enaon EDA, το 2031 θα μπορούσε να επιτευχθεί πλήρης ενοποίηση των βιομηχανικών τιμολογίων σε εθνικό επίπεδο, με ενδεικτικό μεσοσταθμικό τιμολόγιο 1,075 ευρώ/MWh.
Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της προβλεπόμενης μεταβολής, το αντίστοιχο τιμολόγιο για τις περιοχές εκτός Θεσσαλονίκης εκτιμάται ότι θα βρίσκεται στα 1,9572 ευρώ/MWh το 2030.
Η μετάβαση στο επίπεδο των 1,075 ευρώ/MWh συνεπάγεται μείωση περίπου 45%.
Πρόκειται για ιδιαίτερα σημαντική αποκλιμάκωση, η οποία, εφόσον υλοποιηθεί, θα περιορίσει αισθητά το κόστος χρήσης των δικτύων διανομής για μεγάλο μέρος της βιομηχανίας.
Ωστόσο, τα μεγέθη αυτά δεν αποτελούν εγκεκριμένα τιμολόγια. Είναι προβλέψεις της εταιρείας για την επόμενη ρυθμιστική περίοδο και θα χρειαστούν νέα αξιολόγηση και έγκριση από τη ΡΑΑΕΥ.
Η επίτευξή τους συνδέεται με δύο βασικές παραμέτρους: την υλοποίηση των προγραμματισμένων επενδύσεων και τη διεύρυνση της καταναλωτικής βάσης.
Με άλλα λόγια, η πρόταση στηρίζεται στην παραδοχή ότι περισσότερες συνδέσεις και μεγαλύτερες ποσότητες διακινούμενης ενέργειας θα επιτρέψουν τον επιμερισμό του κόστους των υποδομών σε περισσότερους χρήστες.
Από τα 28,65 στα 21,92 ευρώ/MWh το γενικό τιμολόγιο
Ανάλογη προοπτική αποκλιμάκωσης παρουσιάζεται και για το γενικό τιμολόγιο διανομής.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της εταιρείας, το γενικό τιμολόγιο θα μπορούσε να υποχωρήσει από τα 28,65 ευρώ/MWh το 2030 στα 21,92 ευρώ/MWh το 2031.
Η διαφορά ανέρχεται σε 6,73 ευρώ/MWh, που αντιστοιχεί σε μείωση περίπου 23,5%.
Επενδύσεις σε δίκτυα, έξυπνους μετρητές και βιομεθάνιο
Η πρόταση των νέων τιμολογίων συνδέεται άμεσα με το επενδυτικό πρόγραμμα της Enaon EDA.
Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει επέκταση των δικτύων φυσικού αερίου σε νέες περιοχές, αναβάθμιση των υφιστάμενων υποδομών και εγκατάσταση έξυπνων μετρητών.
Οι επενδύσεις αυτές αποσκοπούν στη βελτίωση της ασφάλειας και της αξιοπιστίας του δικτύου, στην αύξηση της λειτουργικής αποδοτικότητας και στην επιτάχυνση της ψηφιοποίησης της διανομής.
Παράλληλα, προβλέπεται η προετοιμασία των υποδομών για τη σταδιακή ενσωμάτωση ανανεώσιμων αερίων, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το βιομεθάνιο.
Η συγκεκριμένη διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία στο πλαίσιο της ενεργειακής μετάβασης, καθώς η μελλοντική αξιοποίηση των δικτύων δεν συνδέεται αποκλειστικά με τη διανομή συμβατικού φυσικού αερίου, αλλά και με τη δυνατότητα μεταφοράς αερίων χαμηλότερου ανθρακικού αποτυπώματος.
Το κρίσιμο ερώτημα, πάντως, είναι κατά πόσο η επέκταση των δικτύων και η αύξηση των συνδέσεων θα πραγματοποιηθούν με τους ρυθμούς που προϋποθέτει το οικονομικό μοντέλο της εταιρείας.
