Με αργούς ρυθμούς προχωρά η προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να απεξαρτηθεί πλήρως από τη ρωσική ενέργεια, την ώρα που η Ευρώπη εισέρχεται στη χειμερινή περίοδο με σημαντικά χαμηλότερα αποθέματα φυσικού αερίου σε σχέση με πέρυσι.
Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, σε έκθεσή του που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη, επισημαίνει ότι τα κράτη-μέλη δεν επενδύουν με τον απαιτούμενο ρυθμό για την επίτευξη των στόχων της ΕΕ. Οι ανάγκες αφορούν τόσο την αντικατάσταση των ρωσικών ενεργειακών εισαγωγών με διαφοροποιημένες πηγές ορυκτών καυσίμων όσο και την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ηλεκτρικών δικτύων.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει περιορίσει σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών καυσίμων μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Οι κυρώσεις έχουν οδηγήσει σχεδόν στην πλήρη εξάλειψη των εισαγωγών ρωσικού αργού πετρελαίου διά θαλάσσης, ενώ το μερίδιο της Ρωσίας στις εισαγωγές φυσικού αερίου της ΕΕ έχει μειωθεί στο 12%, από 45% πριν από το 2022.
Ωστόσο, σύμφωνα με το Ελεγκτικό Συνέδριο, η προσπάθεια πλήρους απεξάρτησης δεν εξελίσσεται όπως είχε σχεδιαστεί, σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή δημιουργούν νέους κινδύνους για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
Ανησυχία για τα αποθέματα φυσικού αερίου
Στο μεταξύ, τα αποθέματα φυσικού αερίου της ΕΕ παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα ενόψει του χειμώνα. Τα στοιχεία της Gas Infrastructure Europe δείχνουν ότι οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης είναι σήμερα πληρωμένες κατά περίπου 67%, έναντι 80% την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Η εικόνα αυτή εντείνει τις ανησυχίες για πιθανές αυξήσεις των τιμών φυσικού αερίου κατά τους χειμερινούς μήνες, ιδιαίτερα καθώς η ΕΕ έχει προγραμματίσει την πλήρη απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού LNG από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Οι ελεγκτές επισημαίνουν ότι μέρος της μείωσης της κατανάλωσης ρωσικού φυσικού αερίου δεν οφείλεται αποκλειστικά στις ευρωπαϊκές πολιτικές. Ηπιότερες καιρικές συνθήκες και οι υψηλές τιμές ενέργειας περιόρισαν τη ζήτηση και συνέβαλαν στη μείωση της εξάρτησης.
Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο καλεί, ως εκ τούτου, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ενισχύσει την εποπτεία και τις παρεμβάσεις της, ώστε τα κράτη-μέλη να τηρήσουν την πορεία που έχει χαραχθεί για την απομάκρυνση από τη ρωσική ενέργεια.
Μόλις 54,3 δισ. ευρώ έχουν δεσμευθεί
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις επενδύσεις. Η Κομισιόν είχε υπολογίσει αρχικά ότι για την υλοποίηση του σχεδίου απεξάρτησης από τη ρωσική ενέργεια θα απαιτούνταν περίπου 300 δισ. ευρώ, με τα σχετικά κονδύλια να προβλέπονται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ.
Ωστόσο, μέχρι σήμερα τα κράτη-μέλη έχουν δεσμεύσει μόλις 54,3 δισ. ευρώ. Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο εκτιμά ότι η εξέλιξη αυτή δείχνει είτε πως οι αρχικές εκτιμήσεις για τις επενδυτικές ανάγκες ήταν υψηλότερες από τις πραγματικές είτε ότι οι χώρες της ΕΕ αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην υλοποίηση των προβλεπόμενων δράσεων.
Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι οι ευρωπαϊκές πολιτικές και η χρηματοδότηση έχουν επιταχύνει την ανάπτυξη έργων ανανεώσιμης ενέργειας και έχουν συμβάλει στη δραστική μείωση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου. Παράλληλα, έχει δηλώσει ότι θα εξετάσει τις συστάσεις του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Πηγή: Reuters
