Ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν, Ilham Aliyev, ανακοίνωσε ότι η χώρα σχεδιάζει να αυξήσει την παραγωγή φυσικού αερίου κατά τουλάχιστον 10 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm) μέσα στα επόμενα δύο έως τρία χρόνια. Η αύξηση αυτή θα επιτρέψει την περαιτέρω διεύρυνση των εξαγωγών προς την Ευρώπη και άλλες διεθνείς αγορές.
Η Ευρώπη στο επίκεντρο της ενεργειακής στρατηγικής
Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί ήδη τον βασικό ενεργειακό εταίρο του Αζερμπαϊτζάν. Σύμφωνα με τον Aliyev, η Ευρώπη αντιπροσωπεύει περίπου το 50% των συνολικών εξαγωγών φυσικού αερίου της χώρας, γεγονός που υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία της ευρωπαϊκής αγοράς για το Μπακού.
Σήμερα:
- Το Αζερμπαϊτζάν εξάγει φυσικό αέριο σε 10 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
- Συνολικά, οι ενεργειακές εξαγωγές της χώρας φτάνουν σε 16 χώρες παγκοσμίως.
Η συνεργασία αυτή ενισχύθηκε ιδιαίτερα μετά το 2022, όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέγραψε στρατηγική ενεργειακή συμφωνία με το Αζερμπαϊτζάν, με στόχο την ενίσχυση των εισαγωγών φυσικού αερίου από την περιοχή της Κασπίας.
Παραγωγή και εξαγωγές φυσικού αερίου
Το ενεργειακό δυναμικό του Αζερμπαϊτζάν βασίζεται σε μεγάλα κοιτάσματα της Κασπίας Θάλασσας, με σημαντικότερο το Shah Deniz, το οποίο αποτελεί τη βασική πηγή παραγωγής φυσικού αερίου της χώρας.
Το 2025:
- η συνολική παραγωγή φυσικού αερίου έφτασε τα 51,5 bcm, αυξημένη κατά περίπου 2,4% σε σχέση με το προηγούμενο έτος
- οι εξαγωγές ανήλθαν σε περίπου 25,2 bcm
- περίπου 12,8 bcm κατευθύνθηκαν προς ευρωπαϊκές αγορές.
Οι βασικές αγορές περιλαμβάνουν χώρες της ΕΕ, την Τουρκία και τη Γεωργία, ενώ νέες συμφωνίες προμήθειας συνεχίζουν να ενισχύουν την παρουσία του Αζερμπαϊτζάν στην ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά.
Ο Νότιος Διάδρομος Φυσικού Αερίου
Κεντρικό ρόλο στην ενεργειακή συνεργασία Ευρώπης-Αζερμπαϊτζάν διαδραματίζει ο Νότιος Διάδρομος Φυσικού Αερίου, ένα δίκτυο αγωγών που μεταφέρει φυσικό αέριο από την Κασπία προς την Ευρώπη.
Το σύστημα αυτό περιλαμβάνει τρεις βασικούς αγωγούς:
- South Caucasus Pipeline
- TANAP (Trans-Anatolian Pipeline)
- TAP (Trans-Adriatic Pipeline)
Οι αγωγοί αυτοί αποτελούν τον βασικό διάδρομο μεταφοράς αζερικού φυσικού αερίου προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και θεωρούνται κρίσιμη υποδομή για τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών της Ευρώπης.
Η γεωπολιτική διάσταση της ενεργειακής συνεργασίας
Η ενίσχυση της παρουσίας του Αζερμπαϊτζάν στην ευρωπαϊκή αγορά δεν αποτελεί μόνο οικονομική εξέλιξη αλλά και σημαντική γεωπολιτική μεταβολή.νΜετά την ενεργειακή κρίση που ακολούθησε τον πόλεμο στην Ουκρανία, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να μειώσει δραστικά την εξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο. Στο πλαίσιο αυτό, το Αζερμπαϊτζάν προβάλλεται ως ένας αξιόπιστος εναλλακτικός προμηθευτής.
Η στρατηγική αυτή ενισχύει:
- την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης
- τη γεωπολιτική σημασία του Καυκάσου
- τη θέση του Αζερμπαϊτζάν ως βασικού ενεργειακού κόμβου μεταξύ Ασίας και Ευρώπης.
