Η κρατική εταιρεία φυσικού αερίου της Σλοβακίας SPP τροποποίησε τη μακροχρόνια σύμβασή της με τη ρωσική Gazprom, ώστε να συμμορφώνεται με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς και να συνεχίσει να εισάγει ρωσικό φυσικό αέριο. Η απόφαση ανακοινώθηκε την Παρασκευή, μετά από συνομιλίες που –σύμφωνα με πηγές– είχαν στόχο την αύξηση των ποσοτήτων πριν τεθεί σε ισχύ η απαγόρευση της ΕΕ για το ρωσικό αέριο στα τέλη του επόμενου έτους.
Οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη αυξήθηκαν περίπου 50% μέσα στην εβδομάδα, μετά τη διακοπή των εξαγωγών LNG από το Κατάρ, που προκλήθηκε από την κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, οι συνομιλίες της SPP για την τροποποίηση της σύμβασης είχαν ξεκινήσει πριν ξεσπάσει η κρίση.
Η εταιρεία δήλωσε ότι η αλλαγή στη σύμβαση στοχεύει στο να ευθυγραμμιστεί με το ευρωπαϊκό σχέδιο REPowerEU, το οποίο αποσκοπεί στη σταδιακή απεξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη ρωσική ενέργεια.
Σε ανακοίνωσή της προς το Reuters, η SPP ανέφερε:
«Αυτή η εμπορική λύση θα βοηθήσει την SPP να αξιοποιήσει αυτό που σήμερα είναι η πιο ανταγωνιστική από πλευράς τιμής πηγή φυσικού αερίου».
Τον Νοέμβριο η εταιρεία είχε αναφέρει ότι μόνο το ένα τρίτο των προμηθειών φυσικού αερίου για το 2025 προερχόταν από τη Ρωσία, καθώς η διαμετακόμιση μέσω Ουκρανίας σταμάτησε τον Δεκέμβριο του 2024. Παλαιότερα, το ρωσικό αέριο κάλυπτε το μεγαλύτερο μέρος των περίπου 3 δισ. κυβικών μέτρων ετήσιων εισαγωγών της χώρας.
Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις διαπραγματεύσεις, εάν οι συνομιλίες ολοκληρωθούν επιτυχώς, η Σλοβακία θα μπορούσε να αυξήσει τις αγορές ρωσικού αερίου έως και στο 100% των αναγκών της έως το 2027. Η SPP δεν σχολίασε τις συγκεκριμένες ποσότητες.
Η Σλοβακία εισάγει πλέον ρωσικό αέριο μέσω Τουρκίας, αφού σταμάτησε η διέλευση μέσω Ουκρανίας, αν και οι περιορισμοί στη χωρητικότητα έχουν περιορίσει τις ροές. Η SPP καλύπτει περίπου τα δύο τρίτα της ζήτησης φυσικού αερίου της χώρας.
Οι κανόνες της ΕΕ απαγορεύουν την αύξηση των ποσοτήτων ρωσικού αερίου σε υφιστάμενα συμβόλαια, στο πλαίσιο της προσπάθειας της Ένωσης να τιμωρήσει τη Μόσχα για την εισβολή στην Ουκρανία. Ωστόσο επιτρέπουν ορισμένες τροποποιήσεις στις συμβάσεις. Για να ισχύσουν αυτές οι αλλαγές θα πρέπει να εξεταστούν από το υπουργείο Οικονομίας της Σλοβακίας.
Σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς:
- οι εισαγωγές ρωσικού LNG πρέπει να σταματήσουν έως το τέλος του 2026,
- ενώ οι αγωγοί φυσικού αερίου μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν έως την 1η Νοεμβρίου 2027 εάν μια χώρα δυσκολεύεται να γεμίσει τις αποθήκες της με μη ρωσικό αέριο.
Παράλληλα, η SPP εξετάζει εναλλακτικές προμήθειες LNG από χώρες όπως η Γερμανία, η Πολωνία και η Ιταλία μετά το 2027. Σύμφωνα με πηγές, έχει ήδη λάβει περίπου 20 προσφορές για μη ρωσικό φυσικό αέριο για την περίοδο μετά την απαγόρευση.
Η Σλοβακία –όπως και η Ουγγαρία– έχει επίσης εξαιρεθεί από την απαγόρευση της ΕΕ για το ρωσικό πετρέλαιο λόγω δυσκολιών στην εξεύρεση εναλλακτικών προμηθειών, αν και πρόσφατα οι εισαγωγές επηρεάστηκαν από ζημιές στον αγωγό Druzhba.
