του Αλέξανδρου Μπαρότσι
Τα υπεράκτια αιολικά είναι μια συζήτηση που γίνεται στην Ελλάδα εδώ και σχεδόν μια 15ετία. Την πρώτη φορά που το θέμα μπήκε σοβαρά στο τραπέζι ήταν το 2020 όταν η παρούσα κυβέρνηση εξήγγειλε την εκπόνηση στρατηγικής μελέτης για αιολικά πάρκα offshore. Τις βάσεις έβαλε ο νόμος του 2022, που όρισε ότι η ΕΔΕΥΕΠ θα «τρέξει» το project και τώρα το στοίχημα είναι να οριστούν οι πρώτες περιοχές που θα τα φιλοξενήσουν. Τα σενάρια θέλουν να προκρίνονται τέσσερις ευρύτερες περιοχές, στις βόρειες ακτές της Κρήτης μεταξύ Σητείας και Ξηροκάμπου, στο βόρειο Αιγαίο μεταξύ Λήμνου και Αγ. Ευστρατίου, στον άξονα Ικαρίας - Πάτμου - Λέρου και στις Κυκλάδες, με βάση περιβαλλοντικά, χωροταξικά, οικονομικά, κοινωνικά αλλά και γεωπολιτικά κριτήρια.
Τα πάντα τώρα θα κριθούν από τη διαπραγμάτευση που διεξάγει η ΕΔΕΥΕΠ με… υπηρεσίες συνολικά εννέα συναρμόδιων υπουργείων (Άμυνας, Εξωτερικών, Ναυτιλίας, Περιβάλλοντος, Πολιτισμού, Υπηρεσίες Αεροπορίας, Διευθύνσεις Αλιείας, Περιβάλλοντος, κλπ.), προκειμένου οι περιοχές που θα επιλέγουν να είναι καθαρές, τακτοποιημένες και αποδεκτές από τις υπηρεσίες, ώστε οι ιδιώτες που θα τις αναλάβουν να μην αντιμετωπίσουν προβλήματα. Το στοίχημα για μια χώρα με γραφειοκρατία και αγκυλώσεις, όπως η Ελλάδα, είναι οι άλλες υπηρεσίες, εν προκειμένω αυτές του ΓΕΕΘΑ να δουν με ανοικτό μυαλό την υπόθεση των υπεράκτιων αιολικών και να συμβάλλουν στην άρση εμποδίων και υπερβολών.
Τίποτα δεν έχει ακόμη κλείσει και τίποτα δεν πρόκειται να οριστικοποιηθεί παρά μετά από ένα δίμηνο, όταν δηλαδή θα έχει αποσαφηνιστεί το πολιτικό τοπίο. Και όταν θα έχει συμφωνηθεί ότι την έκταση των ζωνών ανάπτυξης των offshore δεν επηρεάζεται από τις γεωπολιτικές παράμετρους, όπως για παράδειγμα τα 6 μίλια στις περιοχές του Αιγίου και της Κρήτης, καθώς επίσης ότι δεν θίγονται τουριστικές δραστηριότητες και ότι συναινούν και οι τοπικές κοινωνίες στη νέα αυτή δραστηριότητα.
Επί της ουσίας μιλάμε για ένα εγχείρημα με τόσους εμπλεκομένους και τόσο ευαίσθητες ισορροπίες, ώστε φαντάζει εξαιρετικά φιλόδοξος στόχος να δημοπρατηθούν έργα συνολικής ισχύος 2.000-2.500 MW στις τέσσερις παραπάνω περιοχές, (πέραν εκείνων στην ήδη οριοθετημένη ζώνη της Αλεξανδρούπολης, ισχύος 600 MW) και τα πρώτα μάλιστα εξ αυτών να είναι έτοιμα την περιόδο 2026-2028.
Σε κάθε περίπτωση, το προσχέδιο του εθνικού σχέδιου με τις θαλάσσιες ζώνες αναμένεται να κατατεθεί από το ΥΠΕΝ στα τέλη Μαίου και αφού πρώτα εγκριθεί με ΚΥΑ από τα συνολικά εννέα εμπλεκόμενα υπουργεία, θα εκδοθεί και η ακριβής οριοθέτηση των περιοχών που θα παραχωρηθούν στους επενδυτές μέσω διαγωνισμών.
Το πρώτο και πιο βασικό κριτήριο για την επιλογή των περιοχών αφορά την ένταση των ανέμων, καθώς αυτή καθορίζει και τον βαθμό απόδοσης των επενδύσεων. Εδώ και καιρό, ο ΑΔΜΗΕ έχει παραδώσει ακριβή στοιχεία για τις δυνατότητες απορρόφησης της αιολικής ενέργειας από το δίκτυο σε καθένα από τα συμπλέγματα των Δωδεκανήσων, της Κρήτης, του Βορείου Αιγαίου και των Κυκλάδων.
Την πορεία ωρίμανσης του θεσμικού πλαισίου για τα offshore αιολικά πάρκα, καθώς και τεχνικά ζητήματα που σχετίζονται με την ανάπτυξη της νέας αυτής τεχνολογίας, συζήτησαν την Δευτέρα οι διοικήσεις των ΑΔΜΗΕ και ΕΔΕΥΕΠ με την Ελληνική Επιστημονική Ένωση Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ).
Οι επικεφαλής των τριών οργανισμών που έχουν κεντρικό ρόλο στην υλοποίηση του εθνικού σχεδιασμού για τα θαλάσσια αικολικά, συζήτησαν, πέρα από ρυθμιστικά ζητήματα, και σημαντικές τεχνικές παραμέτρους που σχετίζονται με τις απαραίτητες υποδομές διασυνδέσεων, τη βέλτιστη αξιοποίηση του διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου και τις τεχνολογικές λύσεις που προσφέρονται για τις πλωτές ανεμογεννήτριες, με βάση τα χαρακτηριστικά των ελληνικών θαλασσών.
