Νέους κανόνες στη διαχείριση της παραγωγής από ΑΠΕ φέρνει η απόφαση της ΡΑΑΕΥ, με στόχο να περιοριστούν οι απότομες αλλαγές ισχύος που δυσκολεύουν τη λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος. Οι Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης (ΦοΣΕ), που εκπροσωπούν χαρτοφυλάκια σταθμών στην αγορά, θα πρέπει να πραγματοποιούν σταδιακά τις μεταβολές που αποφασίζουν με δική τους πρωτοβουλία, ακολουθώντας μια δεκάλεπτη μετάβαση.
Η ρύθμιση απαντά σε ένα πρόβλημα που έχει αναδειχθεί ιδιαίτερα τις ώρες μηδενικών ή αρνητικών τιμών. Σε αυτές τις συνθήκες, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να μην είναι οικονομικά συμφέρουσα, οδηγώντας σταθμούς ΑΠΕ σε αυτόβουλους περιορισμούς. Όταν, όμως, πολλοί σταθμοί μειώνουν ταυτόχρονα την ισχύ τους μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, το σύστημα καλείται να αναπληρώσει άμεσα την παραγωγή που χάνεται.
Με την απόφαση Ε-217/2026, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 6415/23.10.2026, τροποποιείται ο Κανονισμός Αγοράς Εξισορρόπησης. Οι αλλαγές αφορούν τόσο τον τρόπο μεταβολής της παραγωγής όσο και τον υπολογισμό των αποκλίσεων στην εκκαθάριση.
Πώς θα γίνεται η αλλαγή της παραγωγής
Ο βασικός κανόνας είναι ότι οι μεταβολές ισχύος που γίνονται με πρωτοβουλία των ΦοΣΕ, χωρίς εντολή του ΑΔΜΗΕ ή του ΔΕΔΔΗΕ, πρέπει να πραγματοποιούνται γραμμικά μέσα σε δέκα λεπτά. Αυτό σημαίνει ότι η παραγωγή θα αυξάνεται ή θα μειώνεται με σταθερό ρυθμό.
Η μετάβαση θα αρχίζει πέντε λεπτά πριν από την έναρξη της αντίστοιχης Περιόδου Εκκαθάρισης Αποκλίσεων και θα ολοκληρώνεται πέντε λεπτά μετά.
Για παράδειγμα, εάν ένα χαρτοφυλάκιο πρόκειται να μειώσει την ισχύ του από τα 80 MW στα 40 MW στις 12:00, η μείωση θα πρέπει να ξεκινήσει στις 11:55 και να ολοκληρωθεί στις 12:05. Έτσι, η απώλεια των 40 MW θα κατανέμεται σε ένα δεκάλεπτο.
Η υποχρέωση αφορά τα Κατανεμόμενα Χαρτοφυλάκια Μη Ελεγχόμενης Παραγωγής, τα Μη Κατανεμόμενα Χαρτοφυλάκια Σταθμών και τα Χαρτοφυλάκια Μονάδων ΑΠΕ χωρίς Υποχρέωση Συμμετοχής στην Αγορά.
Ο κανόνας δεν εφαρμόζεται αποκλειστικά στις ώρες χαμηλών ή αρνητικών τιμών. Καλύπτει τις αυτόβουλες μεταβολές που εμπίπτουν στη ρύθμιση, καθώς μια απότομη αλλαγή παραγωγής μπορεί να επηρεάσει την ευστάθεια του συστήματος ανεξάρτητα από τις τιμές της αγοράς.
Γιατί παρεμβαίνει η ΡΑΑΕΥ
Σύμφωνα με τις επισημάνσεις του ΑΔΜΗΕ που περιλαμβάνονται στο σκεπτικό της απόφασης, την τελευταία διετία έχουν καταγραφεί περιπτώσεις απότομου περιορισμού της παραγωγής ΑΠΕ για οικονομικούς λόγους.
Το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο όταν οι περικοπές συμπίπτουν χρονικά. Ο Διαχειριστής πρέπει τότε να εξασφαλίσει γρήγορα πρόσθετη ισχύ, ώστε η παραγωγή να συνεχίσει να καλύπτει την κατανάλωση.
Η αβεβαιότητα για το πότε θα γίνουν αυτές οι κινήσεις και πόση παραγωγή θα επηρεάσουν δυσκολεύει τον προγραμματισμό και αυξάνει τις ανάγκες για εφεδρείες. Κατά τον ΑΔΜΗΕ, μπορεί επίσης να οδηγήσει σε λιγότερο αποδοτική χρήση διαθέσιμων πόρων, όπως τα ύδατα των υδροηλεκτρικών μονάδων, και να δημιουργήσει κινδύνους για την ασφαλή λειτουργία του συστήματος.
Αλλαγές και στις εκκαθαρίσεις
Το νέο πλαίσιο προσαρμόζει παράλληλα τον τρόπο υπολογισμού των αποκλίσεων, ώστε να λαμβάνεται υπόψη η σταδιακή μετάβαση της ισχύος.
Ο ΑΔΜΗΕ θα διορθώνει το Πρόγραμμα Αγοράς κάθε περιόδου, ενσωματώνοντας τη δεκάλεπτη μεταβολή μεταξύ των διαδοχικών προγραμμάτων. Με αυτό το διορθωμένο πρόγραμμα θα συγκρίνονται οι πραγματικές μετρήσεις για τον υπολογισμό της τελικής απόκλισης και των σχετικών Χρεώσεων μη Συμμόρφωσης.
Η προσαρμογή αφορά τις συγκεκριμένες κατηγορίες χαρτοφυλακίων ΑΠΕ, καθώς και τα χαρτοφυλάκια φορτίου. Στόχος είναι η οικονομική εκκαθάριση να συμβαδίζει με τον τρόπο με τον οποίο προβλέπεται να πραγματοποιούνται οι αλλαγές ισχύος.
Τι ισχύει για την εφαρμογή
Η υποχρέωση ομαλής μεταβολής της παραγωγής ισχύει από τις 23 Οκτωβρίου, ημερομηνία δημοσίευσης της απόφασης. Διαφορετική διαδικασία προβλέπεται για τους νέους υπολογισμούς στις εκκαθαρίσεις, η εφαρμογή των οποίων συνδέεται με ανακοίνωση ετοιμότητας του ΑΔΜΗΕ στην ιστοσελίδα του.
Η απόφαση προβλέπει επίσης ότι ο Διαχειριστής πρέπει να υποβάλει στη ΡΑΑΕΥ, μέσα σε δέκα ημέρες από τη δημοσίευσή της, τις απαραίτητες ενέργειες και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης. Η προθεσμία αυτή αφορά την παρουσίαση του σχεδίου εφαρμογής και δεν σημαίνει ότι οι νέες εκκαθαρίσεις ξεκινούν αυτόματα με τη συμπλήρωση του δεκαημέρου.
Παράλληλα, επικαιροποιούνται οι κανόνες ανταπόκρισης στις εντολές χειροκίνητης Εφεδρείας Αποκατάστασης Συχνότητας, μέσω των οποίων ο ΑΔΜΗΕ ζητά αύξηση ή μείωση ισχύος για την εξισορρόπηση του συστήματος. Η συμμόρφωση θα ελέγχεται με βάση το προβλεπόμενο προφίλ ενεργοποίησης και τις ανοχές της αντίστοιχης Τεχνικής Απόφασης, με δυνατότητα επιβολής των προβλεπόμενων χρεώσεων σε περίπτωση αποκλίσεων.
