Στην ενεργειακή αποδοτικότητα και γενικότερα σε παρεμβάσεις που μπορούν να μειώσουν άμεσα το λειτουργικό τους κόστος στρέφονται οι επιχειρήσεις της Αττικής όταν επενδύουν στην πράσινη μετάβαση. Στην κορυφή των επιλογών τους βρίσκονται οι επενδύσεις για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, ενώ ακολουθούν τα πράσινα κτίρια και οι ανακαινίσεις και, στη συνέχεια, οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Η πρόθεση, ωστόσο, δεν μεταφράζεται πάντα εύκολα σε επενδύσεις. Έξι στις δέκα επιχειρήσεις δηλώνουν ότι συναντούν δυσκολίες στην πορεία προς την πράσινη μετάβαση, με τη χρηματοδότηση, την αβεβαιότητα ως προς την απόδοση των επενδύσεων και την έλλειψη τεχνογνωσίας και εξειδικευμένων δεξιοτήτων να αποτελούν τα βασικότερα εμπόδια.
Τα παραπάνω προκύπτουν από τη μελέτη «Πράσινη Μετάβαση των Επιχειρήσεων της Αττικής: Από την Προσαρμογή στην Ανταγωνιστικότητα», η οποία εκπονήθηκε στο πλαίσιο του Παρατηρητηρίου Ανταγωνιστικότητας και Επιχειρηματικότητας Athens Forward της Περιφέρειας Αττικής, σε συνεργασία με τη Grant Thornton. Η έρευνα βασίστηκε στις απαντήσεις 309 επιχειρήσεων της Αττικής και τα αποτελέσματά της παρουσιάστηκαν από την Περιφέρεια.
Ενεργειακή αποδοτικότητα στην πρώτη θέση
Τα στοιχεία καταγράφουν σαφή προτίμηση των επιχειρήσεων σε επενδύσεις που προσφέρουν πιο άμεσο και μετρήσιμο όφελος. Η ενεργειακή αποδοτικότητα συγκεντρώνει το 37% των πράσινων επενδύσεων που σχεδιάζουν οι επιχειρήσεις για το τρέχον έτος, καταλαμβάνοντας με διαφορά την πρώτη θέση.
Έπονται τα πράσινα κτίρια και οι ανακαινίσεις με 24% και οι επενδύσεις σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας με 22%. Χαμηλότερα στην κατάταξη βρίσκονται η εξοικονόμηση νερού με 18%, η κυκλική παραγωγή με 17% και η μείωση των εκπομπών αερίων με 15%.
Την ίδια στιγμή, το 16% των επιχειρήσεων δεν σχεδιάζει να πραγματοποιήσει πράσινες επενδύσεις.
Η εικόνα αυτή, πάντως, δείχνει ότι η πράσινη μετάβαση παραμένει σε σημαντικό βαθμό υπόθεση προσαρμογής και συμμόρφωσης, αντί να αποτελεί ακόμη μια ολοκληρωμένη στρατηγική μετασχηματισμού των επιχειρήσεων. Πρακτικές όπως η κυκλική οικονομία και οι ολοκληρωμένες στρατηγικές για την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας εμφανίζουν χαμηλότερο επίπεδο ωρίμανσης.
Περιορισμένη επενδυτική δραστηριότητα
Η χαμηλή ωριμότητα αποτυπώνεται και στη συνολική εικόνα των επενδύσεων. Το 29% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι επενδύει σε μικρό βαθμό σε πράσινες τεχνολογίες, ενώ το 27% δεν έχει πραγματοποιήσει μέχρι σήμερα καμία σχετική επένδυση. Ένα ακόμη 20% βρίσκεται στο στάδιο του σχεδιασμού.
Παρά, επίσης, τη σαφή στροφή προς την εξοικονόμηση ενέργειας, το 60% των επιχειρήσεων αναφέρει ότι αντιμετωπίζει δυσκολίες στην πράσινη μετάβαση. Αντίθετα, το 33% δηλώνει ότι δεν συναντά προβλήματα, ενώ ένα 7% δεν έχει προχωρήσει ακόμη σε κάποια σχετική δράση.
Άλλες ανάγκες για μικρές και μεγαλύτερες επιχειρήσεις
Στο μεταξύ, τα εμπόδια διαφοροποιούνται ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης. Για τις μικρότερες επιχειρήσεις, τα σημαντικότερα προβλήματα είναι η περιορισμένη διαθεσιμότητα πόρων και η έλλειψη τεχνογνωσίας. Στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις, μεγαλύτερη βαρύτητα αποκτούν τα κανονιστικά και επενδυτικά εμπόδια.
Απέναντι σε αυτές τις δυσκολίες, οι επιχειρήσεις ζητούν ευκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία, τεχνική υποστήριξη για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση επενδύσεων, καλύτερο συντονισμό των διαθέσιμων προγραμμάτων και ενίσχυση των πράσινων δεξιοτήτων.
Ενδεικτικό είναι ότι, σύμφωνα με την ποιοτική έρευνα, η χρηματοδότηση από μόνη της δεν θεωρείται επαρκής. Οι επιχειρήσεις ζητούν ταυτόχρονα ενημέρωση και καθοδήγηση, κάλυψη μέρους του κόστους, αλλά και υποστήριξη κατά την υλοποίηση των επενδύσεων. Παράλληλα, γραφειοκρατικές, διοικητικές και ρυθμιστικές απαιτήσεις εξακολουθούν να λειτουργούν ανασταλτικά.
Στο επίκεντρο οι μικρές επιχειρήσεις
Τα ευρήματα της μελέτης συνδέονται από την Περιφέρεια Αττικής με τον σχεδιασμό των χρηματοδοτικών και υποστηρικτικών δράσεων για τις μικρές επιχειρήσεις.
Μέσω του Attiki On, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η Περιφέρεια, χρηματοδοτούνται 1.044 επενδυτικά σχέδια μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων, συνολικού ύψους 95,5 εκατ. ευρώ. Τα επενδυτικά σχέδια περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, ενεργειακές αναβαθμίσεις, τεχνολογικό εκσυγχρονισμό και παρεμβάσεις που αποσκοπούν στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας.
Σημειώνεται, ότι το Athens Forward, στο πλαίσιο του οποίου εκπονήθηκε η μελέτη, έχει ως στόχο να τροφοδοτεί τον αναπτυξιακό σχεδιασμό της Περιφέρειας με τεκμηριωμένα στοιχεία. Η προτεινόμενη στρατηγική δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και προβλέπει διαφορετικές παρεμβάσεις ανάλογα με τον κλάδο, το μέγεθος και τον βαθμό «πράσινης» ωριμότητας κάθε επιχείρησης.
