Στη διαστημική ηλιακή ενέργεια στρέφεται το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας, υπογράφοντας σύμβαση με την εταιρεία Overview Energy για τον σχεδιασμό, την κατασκευή και τη δοκιμή ενός συστήματος που θα επιτρέπει τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας από την τροχιά της Γης σε επίγειες εγκαταστάσεις.
Η τεχνολογία βασίζεται σε ηλιακούς συλλέκτες που θα τοποθετούνται σε τροχιά, θα αξιοποιούν την ηλιακή ακτινοβολία και θα μεταδίδουν την παραγόμενη ενέργεια στη Γη μέσω ακτίνων λέιζερ ή μικροκυμάτων. Το βασικό πλεονέκτημα είναι ότι οι διαστημικοί ηλιακοί συλλέκτες θα μπορούν να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια ανεξάρτητα από τις καιρικές συνθήκες και την εναλλαγή ημέρας και νύχτας.
Η συνεχής παραγωγή θα μπορούσε να αντιμετωπίσει ένα από τα βασικά προβλήματα των επίγειων φωτοβολταϊκών: την αναντιστοιχία μεταξύ παραγωγής και ζήτησης. Η ηλιακή παραγωγή κορυφώνεται σε ώρες κατά τις οποίες η ζήτηση δεν είναι πάντα αντίστοιχα υψηλή, γεγονός που αυξάνει την ανάγκη για αποθήκευση και οδηγεί σε περικοπές παραγωγής ή ακόμη και σε αρνητικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας σε ορισμένες αγορές.
Ένα ακόμη πλεονέκτημα είναι ότι η τεχνολογία δεν απαιτεί μεγάλες εκτάσεις γης. Τα μεγάλης κλίμακας φωτοβολταϊκά πάρκα καταλαμβάνουν σημαντικές εκτάσεις και αντιμετωπίζουν αυξανόμενες δυσκολίες στην εξασφάλιση γης και στην αδειοδότηση.
Σύμφωνα με έκθεση της McKinsey του 2022, τα φωτοβολταϊκά πάρκα μεγάλης κλίμακας χρειάζονται τουλάχιστον δέκα φορές περισσότερη γη ανά μονάδα ισχύος σε σχέση με μονάδες ηλεκτροπαραγωγής από άνθρακα ή φυσικό αέριο, ακόμη και αν συνυπολογιστούν οι εκτάσεις που απαιτούνται για την παραγωγή και μεταφορά των ορυκτών καυσίμων.
Στο επίκεντρο οι στρατιωτικές εφαρμογές
Το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για τη δυνατότητα αξιοποίησης της τεχνολογίας σε απομακρυσμένες στρατιωτικές βάσεις. Οι δορυφόροι θα μπορούσαν να κατευθύνουν ηλεκτρική ενέργεια σε διαφορετικές περιοχές ανάλογα με τις ανάγκες, προσφέροντας μια πιο ευέλικτη πηγή ηλεκτροδότησης.
Η πρώτη επίδειξη της τεχνολογίας έχει προγραμματιστεί για το 2028, ενώ η ανάπτυξη της σχεδιαζόμενης συστοιχίας δορυφόρων σε γεωσύγχρονη τροχιά αναμένεται να ξεκινήσει το 2030.
«Η σύνδεση μεταξύ Διαστήματος και εδάφους είναι το πιο κρίσιμο στοιχείο της διαστημικής ηλιακής ενέργειας, ιδιαίτερα για όσους εξαρτώνται από την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας σε συγκεκριμένες τοποθεσίες», δήλωσε ο συνδιευθύνων σύμβουλος της Overview Energy, Ντάρκο Φιλίπι.
Η εταιρεία έχει ήδη προσελκύσει το ενδιαφέρον και του ιδιωτικού τομέα. Νωρίτερα φέτος υπέγραψε συμφωνία με τη Meta για την παροχή έως και 1 GW διαστημικής ηλιακής ενέργειας, ισχύς αντίστοιχη περίπου με την παραγωγή ενός πυρηνικού αντιδραστήρα.
Το μεγάλο ερώτημα είναι το κόστος
Παρά το ενδιαφέρον, η τεχνολογία βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Το πλήρες σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας από το Διάστημα στη Γη δεν έχει ακόμη δοκιμαστεί σε πραγματικές συνθήκες από τροχιά.
Η Overview Energy εκτιμά ότι μπορεί να αναπτύξει τη διαστημική ηλιακή ενέργεια σε κλίμακα αντίστοιχη με εκείνη των συμβατικών δικτύων ηλεκτροδότησης. Ωστόσο, οι αμφιβολίες για το κόστος παραμένουν.
Ο φυσικός του Stanford και συνιδρυτής του ενεργειακού ινστιτούτου RMI, Άμορι Λόβινς, αναγνωρίζει ότι η τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει, αλλά εκφράζει επιφυλάξεις για την οικονομική της βιωσιμότητα.
Όπως επισημαίνει, τεχνολογίες όπως η πυρηνική και η γεωθερμική ενέργεια μπορούν ήδη να παρέχουν σταθερή ηλεκτροπαραγωγή όλο το εικοσιτετράωρο, με χαμηλότερο κόστος και με τεχνολογίες που έχουν δοκιμαστεί σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα.
Η συμφωνία του Πενταγώνου αποτελεί, πάντως, ένα ακόμη βήμα προς την αξιοποίηση μιας τεχνολογίας που μέχρι σήμερα παρέμενε σε μεγάλο βαθμό στο επίπεδο της έρευνας και των πιλοτικών εφαρμογών.
Πηγή: oilprice