Σε τροχιά προσέγγισης των 3 TW εγκατεστημένης ισχύος βρίσκεται πλέον η παγκόσμια αγορά φωτοβολταϊκών, ωστόσο η ταχύτατη ανάπτυξη του κλάδου συνοδεύεται από αυξανόμενες προκλήσεις που αφορούν τη σταθερότητα των ηλεκτρικών δικτύων, τις αρνητικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και τη βιωσιμότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Σύμφωνα με την 13η ετήσια έκθεση «Snapshot of Global PV Markets» του IEA PVPS, η συνολική εγκατεστημένη φωτοβολταϊκή ισχύς παγκοσμίως έφθασε περίπου τα 2.974 GW έως το τέλος του 2025.
Οι νέες εγκαταστάσεις κατά το 2025 ανήλθαν σε περίπου 698 GWp, καταγράφοντας αύξηση 16% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Παρά τη συνέχιση της ανάπτυξης, η αγορά εμφανίζει τάσεις επιβράδυνσης, καθώς ο ρυθμός αύξησης είχε διαμορφωθεί στο 28% το 2024 και στο 93% το 2023.
Η Κίνα διατήρησε με διαφορά την πρώτη θέση στην παγκόσμια αγορά, εγκαθιστώντας περίπου 415 GWp μέσα σε έναν χρόνο και καλύπτοντας σχεδόν το 60% της νέας παγκόσμιας ισχύος. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ακολούθησε με 66 GW, ενώ η Ινδία κατέγραψε ισχυρή άνοδο φθάνοντας τα 56 GW χάρη στην επιτάχυνση μεγάλων έργων και την ενίσχυση των πολιτικών στήριξης της κατανεμημένης παραγωγής.
Αντίθετα, οι Ηνωμένες Πολιτείες υποχώρησαν στην τέταρτη θέση με 43 GW, εξέλιξη που αποδίδεται στην αύξηση του κόστους, στα προβλήματα διασύνδεσης με τα ηλεκτρικά δίκτυα, στα υψηλά επιτόκια και στην πολιτική αβεβαιότητα.
Η έκθεση αναδεικνύει επίσης τη συνεχιζόμενη πτώση των τιμών των φωτοβολταϊκών πάνελ στην Κίνα, οι οποίες μειώθηκαν περισσότερο από 60% σε σχέση με τις αρχές του 2023. Αν και η εξέλιξη αυτή ενίσχυσε την ανάπτυξη της αγοράς διεθνώς, προκάλεσε σοβαρή πίεση στην κερδοφορία των κατασκευαστών, με τις συνολικές ζημιές των κινεζικών εταιρειών να προσεγγίζουν τα 5 δισ. δολάρια από το 2024 και μετά.
Παράλληλα, οι βασικές προκλήσεις του κλάδου μετατοπίζονται πλέον από το κόστος του εξοπλισμού σε ζητήματα που αφορούν την αδειοδότηση, τη σύνδεση με τα δίκτυα, τη συμφόρηση των υποδομών και τα φαινόμενα περικοπών παραγωγής και αρνητικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, η θεωρητική διείσδυση της φωτοβολταϊκής ενέργειας κάλυψε περίπου το 10,5% της παγκόσμιας ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ 35 χώρες ξεπερνούν πλέον το όριο του 10%.
Η Ελλάδα και η Ισπανία καταγράφουν τα υψηλότερα ποσοστά διείσδυσης, με τα φωτοβολταϊκά να καλύπτουν πάνω από το 31% της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας. Ωστόσο, η έκθεση σημειώνει ότι στην Ελλάδα οι περικοπές παραγωγής περιορίζουν την πραγματική αξιοποίηση της παραγόμενης ηλιακής ενέργειας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά πλησιάζει το 15% διείσδυσης φωτοβολταϊκών, ενώ η Κίνα έχει ήδη υπερβεί το 13%, γεγονός που καθιστά ολοένα συχνότερα τα φαινόμενα αρνητικών τιμών και πιέσεων στα ηλεκτρικά δίκτυα.
Η μελέτη υπογραμμίζει ακόμη ότι οι αγορές ενέργειας εισέρχονται σε νέα φάση, όπου η αποθήκευση ενέργειας, τα ηλεκτρικά οχήματα και τα φωτοβολταϊκά λειτουργούν πλέον ως αλληλένδετα στοιχεία της ενεργειακής μετάβασης.
Για τα επόμενα χρόνια, το βασικό ζητούμενο δεν είναι μόνο η συνέχιση της ανάπτυξης των εγκαταστάσεων, αλλά κυρίως η δυνατότητα των ηλεκτρικών δικτύων, των ρυθμιστικών πλαισίων και των επενδυτικών μοντέλων να υποστηρίξουν μια αγορά που πλησιάζει πλέον το 1 TW νέων φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων ετησίως.
Πηγή: pv-magazine
