Για περισσότερους από πέντε μήνες, η ναυτιλιακή κυκλοφορία μέσω των Στενών του Ορμούζ έχει σχεδόν σταματήσει. Η μειωμένη ζήτηση, η υψηλότερη παραγωγή εκτός της περιοχής του Κόλπου, οι εναλλακτικές οδοί μεταφοράς και, πάνω απ' όλα, η απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων έχουν μέχρι στιγμής αποτρέψει μια οξεία φυσική έλλειψη, όπως επισημαίνει η DZ Bank. Αυτή η προσαρμοστικότητα έχει μετριάσει το αρχικό σοκ, αλλά δεν μπορεί να κλείσει μόνιμα το διαρθρωτικό χάσμα εφοδιασμού. Ο βασικός παράγοντας είναι η διάρκεια του αποκλεισμού. Στο βασικό σενάριο του οίκου, μια πολιτική συμφωνία παραμένει πιθανή. Ωστόσο, ο κίνδυνος κλιμάκωσης είναι σημαντικός και δεν μπορεί να αγνοηθεί, όπως τονίζει: εάν οι συνομιλίες αποτύχουν και η διαδρομή Μπαμπ αλ-Μαντάμπ δεχθεί επίσης συνεχή πίεση, η διαθέσιμη προσφορά θα μειωθεί περαιτέρω.
Σε αυτό το σενάριο, το Ορμούζ παραμένει κλειστό για το άμεσο μέλλον. Αν και οι συνομιλίες συνεχίζονται, δεν οδηγούν σε μια βιώσιμη συμφωνία. Η κατάσταση στις αγορές ενέργειας επιδεινώνεται περαιτέρω από την αυξανόμενη πίεση σε μια βασική εναλλακτική διαδρομή: η Σαουδική Αραβία είχε ήδη βασιστεί σε μεγάλο βαθμό στον αγωγό ανατολής-δύσης προς τον τερματικό σταθμό εξαγωγών Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα. Από εκεί, περίπου 5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα φτάνουν στις παγκόσμιες αγορές μέσω του στενού Μπαμπ αλ-Μαντάμπ .
Ωστόσο, οι επανειλημμένες επιθέσεις των Χούτι έχουν ήδη διαταράξει σημαντικά τη ναυτιλία. Οι αποστολές πετρελαίου μέσω του Μπαμπ αλ-Μαντάμπ έχουν πέσει κατακόρυφα. ‘Όπως προειδοποιεί η DZ Bank, εάν και τα δύο Στενά παραμείνουν μόνιμα κλειστά, οι εξαγωγές του Κόλπου θα παραμείνουν με την δαπανηρή παράκαμψη γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας. Αυτό θα σήμαινε περίπου 40 επιπλέον ημέρες ταξιδιού, μια τεράστια αύξηση στο κόστος μεταφοράς και μια αγορά δεξαμενόπλοιων που θα φτάσει στα όρια της χωρητικότητάς της.
Επιπλέον, όπως σημειώνει η DZ Bank, εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά και οι διαταραχές στην Ερυθρά Θάλασσα συνεχιστούν, η προσφορά αργού πετρελαίου είναι πιθανό να παραμείνει σοβαρά περιορισμένη στο άμεσο μέλλον.
Συνολικά, όπως εκτιμά, αυτό αναμένεται να οδηγήσει σε έλλειμμα περίπου 20 έως 25 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως, εκ των οποίων τα 20 εκατομμύρια θα προέρχονται από το Ορμούζ.
Τα στρατηγικά αποθέματα πλησιάζουν τα όρια ασφάλειας
Όπως προαναφέρθηκε, μέρος αυτού του ελλείμματος μπορεί να αντισταθμιστεί από εναλλακτικές διαδρομές και αυξημένη παραγωγή σε άλλες χώρες. Η χρήση ωστόσο, των στρατηγικών αποθεμάτων δεν μπορεί να συνεχιστεί επ' αόριστον. Έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην πρόληψη σημαντικών αυξήσεων των τιμών ή ακόμη και φυσικών ελλείψεων. Αφενός, υπάρχει ένα λεγόμενο φυσικό όριο: τουλάχιστον το 33% της μέγιστης χωρητικότητας πρέπει να παραμείνει στο σύστημα. Αφετέρου, υπάρχει ένα πολιτικό όριο: οι χώρες υποχρεούνται να διασφαλίσουν ότι τα αποθέματά τους καλύπτουν τουλάχιστον 45 ημέρες εισαγωγών. Με άλλα λόγια, πρέπει να διατηρούν επαρκή αποθέματα για να διαχειριστούν χωρίς εισαγωγές πετρελαίου για 45 ημέρες σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
Συνολικά, όπως επισημαίνει η DZ Bank, τα παγκόσμια στρατηγικά αποθέματα εξακολουθούν να φαίνονται επαρκή. Ωστόσο, κατανέμονται πολύ άνισα: ενώ η Κίνα διαθέτει εκτεταμένα αποθέματα και απέχει ακόμη πολύ από το να φτάσει είτε τα φυσικά είτε τα πολιτικά της όρια, η κατάσταση σε άλλες περιοχές είναι σημαντικά πιο τεταμένη.
Μεγάλα τμήματα των αναδυόμενων αγορών, με επικεφαλής την Ινδία, θα βρεθούν γρήγορα χωρίς επαρκή προστασία σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης λόγω έλλειψης σημαντικών κρατικών αποθεμάτων.
Ακόμη και οι κορυφαίες δυτικές βιομηχανικές χώρες θα φτάσουν γρήγορα στα όριά τους.
Σε περίπτωση πλήρους διακοπής των εισαγωγών, η Ευρώπη δεν θα έχει περιθώριο άμεσων κυβερνητικών ελιγμών, τονίζει ο οίκος. Τα υπόλοιπα 470 εκατομμύρια βαρέλια βρίσκονται ήδη κάτω από το κρίσιμο όριο ασφαλείας των 45 ημερών.
Στις ΗΠΑ, οι τεχνικοί περιορισμοί θέτουν ένα όριο: δεδομένου ότι το ελάχιστο φυσικό απόθεμα των στρατηγικών αποθεμάτων είναι 235,6 εκατομμύρια βαρέλια, το χρησιμοποιήσιμο πετρέλαιο θα διαρκέσει μόνο 77 ημέρες σε περίπτωση παρατεταμένου αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ.
Μόνο η Κίνα έχει σημαντικά μεγαλύτερα αποθέματα και θα μπορούσε να απορροφήσει τη μείωση για περίπου έξι ακόμη μήνες, εκτιμά ο οίκος.
Ανεπαρκή «μαξιλάρια»
Σύμφωνα με τις υποθέσεις του σεναρίου κλιμάκωσης, τα υπόλοιπα «μαξιλάρια» - συμπεριλαμβανομένων των στρατηγικών αποθεμάτων, των εμπορικών αποθεμάτων και των προσαρμογών της ζήτησης - αναμένεται να είναι ανεπαρκή μέχρι το φθινόπωρο. Οι αρχικές φυσικές ελλείψεις και οι διοικητικοί περιορισμοί στο ντίζελ, την κηροζίνη και το υγραέριο είναι πιθανοί.
Ενώ η DZ Bank δεν αναμένει ακόμη επιβολή δελτίου με την παραδοσιακή έννοια για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις στην ευρωζώνη, αναμένει αισθητά σημεία συμφόρησης στην προσφορά σε ορισμένους τομείς, ιδίως στα logistics, την αεροπορία και τα πετροχημικά.
Σε αυτό το σενάριο, η τιμή του πετρελαίου θα σταθεροποιηθεί μόνιμα σε υψηλότερο επίπεδο. Για το Brent, αναμένει ετήσιο μέσο όρο 105 έως 115 δολάρια το βαρέλι το 2027. Για την ευρωπαϊκή τιμή φυσικού αερίου (TTF), αναμένει 55 έως 65 ευρώ ανά MWh - λόγω του συνεχιζόμενου ελλείμματος LNG από την περιοχή του Κόλπου και των περιορισμένων ευρωπαϊκών εναλλακτικών λύσεων.
Η οικονομία σε σοβαρό ενεργειακό σοκ διαρκείας
Οι οικονομικές συνέπειες αυτού του σεναρίου κλιμάκωσης που εξετάζει η DZ Bank, δεν κατανέμονται ομοιόμορφα. Ως καθαρός εξαγωγέας πετρελαίου και φυσικού αερίου, οι ΗΠΑ είναι δομικά λιγότερο ευάλωτες. Η ανάπτυξη σε τομείς όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, η άμυνα και η εγχώρια παραγωγή αργού πετρελαίου μπορεί επίσης να αντισταθμίσει - ή τουλάχιστον να μετριάσει - τις αδυναμίες αλλού.
Η ευρωζώνη και η Γερμανία, από την άλλη πλευρά, φέρουν ένα δυσανάλογα μεγάλο μερίδιο του σοκ. Ως καθαροί εισαγωγείς ενέργειας με οικονομικές δομές προσανατολισμένες στις εξαγωγές και υψηλή εξάρτηση από πετροχημικές πρώτες ύλες, είναι άμεσα εκτεθειμένες στο ενεργειακό σοκ. Το ίδιο ισχύει - σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη περισσότερο - για τις ασιατικές χώρες, οι οποίες εξαρτώνται επίσης σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές από τη Μέση Ανατολή.
Εάν η σύγκρουση συνεχιστεί, ένα αρχικό δελτίο ενέργειας θα μπορούσε σύντομα να εφαρμοστεί, δεδομένου ότι η μείωση των αποθεμάτων έχει ήδη προχωρήσει αρκετά. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε περιορισμούς στην παραγωγή, ιδίως σε βιομηχανίες έντασης ενέργειας και πόρων. Η δυναμική της ανάπτυξης θα συνεχίσει να επιβραδύνεται ενώ ο πληθωρισμός θα αυξηθεί, φτάνοντας σε ετήσιο μέσο όρο σχεδόν 4% το 2027. Αρχικά, αυτό θα οφείλεται κυρίως στις άμεσες επιπτώσεις από τις τιμές της ενέργειας. Ωστόσο, καθώς η κατάσταση εξελίσσεται, οι έμμεσες επιπτώσεις θα διαδραματίσουν ολοένα και σημαντικότερο ρόλο, και θα «μεταφραστούν» κυρίως σε υψηλότερο κόστος για τα τρόφιμα, τα βιομηχανικά αγαθά και ορισμένες υπηρεσίες. Οι δευτερογενείς επιπτώσεις θα εξακολουθούν να αποτελούν σοβαρό κίνδυνο έως και το 2028, προειδοποιεί ο οίκος.
