Ο επερχόμενος χειμώνας διαφαίνεται ότι θα είναι ο πιο δύσκολος για την ΕΕ από το 2021-2022 όσον αφορά τον ενεργειακό εφοδιασμό, όπως σημειώνει η Oxford Economics.
Πριν από πέντε χρόνια, η Ρωσία περιόρισε την προσφορά πριν και στα πρώτα στάδια της εισβολής της στην Ουκρανία, πυροδοτώντας μια ευρωπαϊκή ενεργειακή κρίση.
Τώρα, ο συνδυασμός των ουσιαστικά κλειστών Στενών του Ορμούζ, των παρατεταμένων διακοπών στα πεδία φυσικού αερίου της Νορβηγίας και της ξηρασίας που μείωσε την υδροηλεκτρική και πυρηνική παραγωγή στον τομέα της ενέργειας εν μέσω υψηλής ζήτησης για ψύξη, με το φυσικό αέριο να καλύπτει το κενό, ώθησε τις τιμές στα ύψη. Εντωμεταξύ, τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου της ΕΕ παραμένουν ιστορικά χαμηλά, ακόμη και όταν προσαρμόζονται στη μειωμένη ζήτηση φυσικού αερίου τα τελευταία πέντε χρόνια, επισημαίνει ο οίκος.
Παρόλο που τα τρέχοντα σημεία συμφόρησης στον εφοδιασμό ασκούν σημαντική ανοδική πίεση στις ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου, οι συγκρίσεις με την περίοδο 2021-2022, όταν η ΕΕ αντιμετώπισε ένα διαρθρωτικό πλήγμα στον ενεργειακό της εφοδιασμό, είναι κάπως υπερβολικές, εκτιμά η Oxford Economics.
Πρώτον, όπως σημειώνει, η παγκόσμια προσφορά LNG έχει επεκταθεί, όπως και η υποδομή LNG της ΕΕ. Η ΕΕ μπορεί έτσι να λειτουργεί έτσι με χαμηλότερα επίπεδα αποθήκευσης, βασιζόμενη σε μεγαλύτερο βαθμό σε ευέλικτα φορτία LNG, χωρίς να προκαλεί φόβους για φυσικές ελλείψεις. Πράγματι, παραδοσιακά, σχεδόν όλο το LNG που διέρχεται από το Στενό του Ορμούζ προοριζόταν για την Ασία. Αν και αυτό μπορεί να οδηγήσει σε απότομες αυξήσεις τιμών εν μέσω «πολέμου» υποβολής προσφορών μεταξύ ΕΕ και Ασίας, οι ασιατικές χώρες άντλησαν επίσης διδάγματα από την κρίση του 2021-2022 και διαφοροποίησαν τις αγορές τους από το φυσικό αέριο, συχνά επιστρέφοντας στον άνθρακα, μειώνοντας το ανώτατο όριο για τις διακυμάνσεις των τιμών, τονίζει η Oxford Economics.
Δεύτερον, όπως προσθέτει ο οίκος, η κατανάλωση φυσικού αερίου στην ΕΕ είναι περίπου 15%-20% χαμηλότερη από ό,τι το 2021. Έχει επιτευχθεί εξοικονόμηση φυσικού αερίου λόγω της μείωσης της ζήτησης στη βιομηχανία έντασης ενέργειας, της αυξημένης διείσδυσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των αντλιών θερμότητας για θέρμανση.
Ωστόσο, η αντίστροφη συσχέτιση μεταξύ των εξωτερικών θερμοκρασιών και της ζήτησης φυσικού αερίου παραμένει σχεδόν τέλεια, τονίζει η Oxford Economics. Όταν οι θερμοκρασίες έπεσαν για λίγο σε ελαφρώς χαμηλότερα από τα μακροπρόθεσμα επίπεδα τον περασμένο χειμώνα, η εξοικονόμηση στη ζήτηση φυσικού αερίου στην ΕΕ σε σύγκριση με την περίοδο πριν από το 2021 μειώθηκε σε μόλις 5%-10%. «Η ραχοκοκαλιά της θέρμανσης χώρων στην ΕΕ παραμένει το φυσικό αέριο», σημειώνει χαρακτηριστικά ο οίκος. Έτσι, καθώς η κατανάλωση φυσικού αερίου στην ΕΕ είναι όμηρος των εξωτερικών θερμοκρασιών, οι τιμές φυσικού αερίου της ΕΕ θα παραμείνουν και αυτές όμηροι των εξωτερικών θερμοκρασιών τον ερχόμενο χειμώνα, όπως τονίζει.
Τρίτον, οι ευρωπαϊκές εταιρείες κοινής ωφέλειας ασχολούνται πλέον περισσότερο με αγορές αντιστάθμισης κινδύνου και προθεσμιακές αγορές. Επομένως, παρά το γεγονός ότι το front-end της καμπύλης συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης (άμεσες και βραχυπρόθεσμες παραδόσεις) έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, η πραγματική τιμή εισαγωγής της EΕ έχει μετακινηθεί πολύ λιγότερο. Αυτό σημαίνει, όπως σημειώνει η Oxford Economics, ότι η μετακύλιση στις τιμές λιανικής δεν θα είναι τόσο υψηλή όσο υποδεικνύουν οι τιμές χονδρικής. Ωστόσο, όσο περισσότερο παραμένουν υψηλές οι τιμές χονδρικής, τόσο περισσότερο η πραγματική τιμή εισαγωγής θα συγκλίνει προς αυτές καθώς ανανεώνονται τα συμβόλαια.
Συνολικά, τονίζει ο οίκος, η ευνοϊκότερη εικόνα της παγκόσμιας προσφοράς και οι αλλαγές στην πλευρά της ζήτησης στην Ευρώπη και την Ασία σημαίνουν ότι οι τιμές έχουν παραμείνει σημαντικά κάτω από τα υψηλά τους επίπεδα του 2021-2022, παρά τη σειρά πρόσφατων δυσμενών εξελίξεων.
Όμως, το ότι η τρέχουσα κρίση δεν είναι το ίδιο σοβαρή δεν σημαίνει ότι ο φετινός χειμώνας θα είναι εύκολος. Αντίθετα, θα είναι ο πιο δύσκολος μετά την ενεργειακή κρίση του 2021-2022.
Η Oxford Economics δηλώνει έτσι πως θα αυξήσει την αρχική της εκτίμηση για την τιμή του φυσικού αερίου στον γύρο προβλέψεών της τον Σεπτέμβριο, ενδεχομένως σε μέσο όρο κοντά στα 60 ευρώ/MWh για αυτόν τον χειμώνα (δ’ τρίμηνο 2026-α’ τρίμηνο 2027), από τα τρέχοντα 45 ευρώ/MWh. Παρόλο που η ισορροπία είναι περιορισμένη, οι τιμές δεν θα φτάσουν τις κορυφές του 2021-2022, όταν υπήρχαν πραγματικοί φόβοι για δελτίο και τιμολόγηση λόγω έλλειψης. Ο βασικός κίνδυνος είναι ένα παρατεταμένο κύμα ψύχους αυτόν τον χειμώνα, το οποίο θα ωθήσει προς τα πάνω τη ζήτηση για θέρμανση και, ως εκ τούτου, τις τιμές του φυσικού αερίου, όπως εξηγεί
Επιπλέον υπάρχει και ο παράγοντας Ρωσία, όπως τονίζει. Η Ρωσία εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει σχεδόν το 15% των εισαγωγών φυσικού αερίου της ΕΕ και μια ακόμη μονομερής μείωση της προσφοράς στην Ευρώπη, όπως παρατηρήθηκε το 2021-2022, θα οδηγούσε σε ραγδαία αύξηση των τιμών και σε φόβους για φυσικές ελλείψεις. Αυτό αποτελεί πιθανό κίνδυνο για την Oxford Economics. Και η ΕΕ ενδέχεται έτσι να αναγκαστεί να αναστείλει την επικείμενη απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου η οποία πρόκειται να τεθεί σε ισχύ από το 2027. Η νομική βάση για αυτό περιλαμβάνει μια ρήτρα που επιτρέπει στην Κομισιόν να αναστείλει προσωρινά την απαγόρευση, αν και αυτό μπορεί να παραταθεί. Όσο περισσότερο διαρκούν οι διακοπές εφοδιασμού, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα ενεργοποίησης αυτής της ρήτρας, εξηγεί ο οίκος.
