Στα έργα διασύνδεσης μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, τα οποία, όπως επισημάνθηκε, μπορούν να δημιουργήσουν νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες και για αμερικανικές εταιρείες εστιάζεται μεταξύ άλλων η διαδικασία εμβλαθυνσης της τετραμερούς συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας. Κύπρου, Ισραήλ και ΗΠΑ, απότοκοιυ της συνάντησης του Υπουργικού Ενεργειακού Διαλόγου 3+1 που πραγματοποιήθηκε στις 11 Ιουνίου στο Χιούστον του Τέξας.
Η συνάντηση αποτέλεσε συνέχεια της δέσμευσης που είχαν αναλάβει οι τέσσερις χώρες κατά την προηγούμενη υπουργική σύνοδο στην Αθήνα, τον Νοέμβριο του 2025, με στόχο την προώθηση της ενεργειακής ανάπτυξης και της ενεργειακής ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στις συνομιλίες συμμετείχαν ο υπουργός Ενέργειας της Κύπρου Γιώργος Παπαναστασίου Δαμιανού, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Ελλάδας Σταύρος Παπασταύρου, ο πρέσβης του Ισραήλ στις ΗΠΑ Γιεχιέλ Λάιτερ και ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ. Οι τέσσερις πλευρές συζήτησαν ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος, όπως η ενεργειακή ασφάλεια, η ανάπτυξη υπεράκτιων κοιτασμάτων φυσικού αερίου, η ενεργειακή καινοτομία, η έρευνα και ανάπτυξη, καθώς και η ενίσχυση των περιφερειακών υποδομών και της διασυνδεσιμότητας.
Με Κοινή δήλωσή τους, μάλιστα, οι εκπρόσωποι των τεσσάρων χωρών επαναβεβαίωσαν τη βούλησή τους για στενότερο συντονισμό σε θέματα ενεργειακών υποδομών και πολιτικής, υπογραμμίζοντας ότι η συνεργασία αυτή μπορεί να ενισχύσει τόσο την κυβερνοασφάλεια όσο και τη φυσική προστασία κρίσιμων εγκαταστάσεων, ενώ παράλληλα συμβάλλει στην εμβάθυνση των στρατηγικών σχέσεων και της περιφερειακής διπλωματίας.
H Κοινή Δήλωση για τον Υπουργικό Ενεργειακό Διάλογο 3+1 της Ανατολικής Μεσογείου στο Χιούστον των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής
11 Ιουνίου 2026
Οι επικεφαλής των αρμόδιων για την ενέργεια Υπουργείων της Κυπριακής Δημοκρατίας, της Ελληνικής Δημοκρατίας, του Κράτους του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής συναντήθηκαν σήμερα στο Χιούστον, προκειμένου να συνεχίσουν τη συνεργασία τους στο πλαίσιο του Ενεργειακού Διαλόγου 3+1, με στόχο την προώθηση της ενεργειακής ανάπτυξης και ασφάλειας στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Η συνάντηση αυτή υλοποιεί τη δέσμευση που αναλήφθηκε στην Αθήνα, τον Νοέμβριο του 2025, κατά την τελευταία συνεδρίαση του Υπουργικού Ενεργειακού Διαλόγου 3+1 της Ανατολικής Μεσογείου, για νέα σύγκληση στις Ηνωμένες Πολιτείες εντός του δεύτερου τριμήνου του 2026.
Οι Υπουργοί Δαμιανού και Παπασταύρου, ο Πρέσβης Λάιτερ και ο Υπουργός Ενέργειας Ράιτ συζήτησαν τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος και συνεχιζόμενης συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένων της ενεργειακής ασφάλειας, της ανάπτυξης υπεράκτιων κοιτασμάτων φυσικού αερίου, της ενεργειακής καινοτομίας και της έρευνας και ανάπτυξης, καθώς και των περιφερειακών υποδομών και της διασυνδεσιμότητας. Τόνισαν επίσης τη σημασία των πρωτοβουλιών και έργων περιφερειακής διασυνδεσιμότητας μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, τα οποία μπορούν να δημιουργήσουν ευκαιρίες για αμερικανικές εταιρείες, καθώς και τη σημασία του Οικονομικού Διαδρόμου Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC) για την ενίσχυση της οικονομικής ανθεκτικότητας και της ασφάλειας των εφοδιαστικών αλυσίδων. Αναγνώρισαν τα ζητήματα αυτά ως βασικούς μοχλούς οικονομικής ευημερίας, μέσω της διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών και οδών εφοδιασμού.
Οι εκπρόσωποι επαναβεβαίωσαν επίσης τη δέσμευσή τους για συνεργασία στον τομέα των ενεργειακών υποδομών και υπογράμμισαν ότι ο συντονισμός σε θέματα ενεργειακών υποδομών και πολιτικής μπορεί να ενισχύσει την κυβερνοασφάλεια και τη φυσική ασφάλεια των κρίσιμων υποδομών, να εμβαθύνει τους στρατηγικούς δεσμούς και να ενισχύσει την περιφερειακή διπλωματία μέσω μακροχρόνιων συνεργασιών. Παράλληλα, χαιρέτισαν την έναρξη λειτουργίας του Κέντρου Ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου (Eastern Mediterranean Energy Center) στο Ινστιτούτο Δημόσιας Πολιτικής Baker του Πανεπιστημίου Rice, η οποία πραγματοποιήθηκε αργότερα την ίδια ημέρα. Αναγνώρισαν τον ρόλο του Κέντρου στην υποστήριξη της έρευνας και του διαλόγου πολιτικής μεταξύ των συμμετεχουσών χωρών, καθώς και στη δημιουργία συνεργειών μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για την προώθηση καινοτόμων ενεργειακών λύσεων.
Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης συνεργασίας των τεσσάρων χωρών μέσω του Ενεργειακού Διαλόγου 3+1, οι εκπρόσωποι των αρμόδιων Υπουργείων δεσμεύθηκαν να πραγματοποιήσουν σειρά τακτικών συναντήσεων σε επίπεδο υπηρεσιακών στελεχών τους επόμενους μήνες, με στόχο την κατάρτιση ενός Οδικού Χάρτη Συνεργασίας του Ενεργειακού Διαλόγου 3+1. Σκοπός του Οδικού Χάρτη είναι να καθορίσει στόχους και δράσεις στους τομείς κοινού ενδιαφέροντος που συζητήθηκαν κατά τη σημερινή συνάντηση, συμπεριλαμβανομένης, όπου κρίνεται σκόπιμο, της αξιοποίησης του Κέντρου Ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου.
Ως μία από τις πρώτες δράσεις, οι χώρες συμφώνησαν τη σύσταση ομάδας εργασίας για την κυβερνοασφάλεια και τη φυσική ασφάλεια των κρίσιμων υποδομών. Τα αρμόδια Υπουργεία των τεσσάρων χωρών επιδιώκουν την έγκριση του Οδικού Χάρτη εντός του τρέχοντος ημερολογιακού έτους και τη σύγκληση της επόμενης υπουργικής συνάντησης στο Ισραήλ σε εύθετο χρόνο.
