Η Κομισιόν δίνει το «πράσινο φως» στην Ελλάδα και στα κράτη που έχουν πληγεί από την τρέχουσα ενεργειακή κρίση για τη λήψη μέτρων κρατικής στήριξης, φορολογικών μειώσεων και προσωρινών διευκολύνσεων, που μπορούν να βοηθήσουν τους πολίτες και τις επιχειρήσεις που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.
Αυτό τονίζει σε συνέντευξή του στην Καθημερινή ο Επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν λίγες ώρες πριν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες όπου θα τεθούν επί τάπητος οι τιμές της ενέργειας και η ενεργειακή ασφάλεια, η ευρωπαϊκή ασφάλεια, η άμυνα και το μεταναστευτικό.
Ενόψει της «σύγκρουσης» δύο σχολών σκέψης στη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής της Ε.Ε., μεταξύ εκείνων δηλαδή που δεν επιθυμούν σπασμωδικές κινήσεις και μέτρα που θα ανατρέψουν τη λειτουργία της αγοράς ενέργειας και εκείνων –ανάμεσά τους και η Ελλάδα– που ζητούν άμεσα μέτρα ανακούφισης πριν επιδεινωθεί η κατάσταση, ο επίτροπος εμφανίζεται αισιόδοξος εκτιμώντας ότι όλα τα κράτη-μέλη θα δουν ευκαιρίες στα διάφορα «εργαλεία» που προτείνει η Κομισιόν.
Παράλληλα, ο Επίτροπος Ενέργειας υπογραμμίζει την ανάγκη να αποσυνδεθούν οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας από το φυσικό αέριο σε επίπεδο λιανικής, χωρίς όμως να θίγεται το σύστημα οριακής τιμολόγησης στο χονδρικό εμπόριο. «Υπάρχει τρόπος να αποσυνδέσουμε την τιμή για τους καταναλωτές χωρίς να καταστρέψουμε το μοντέλο της αγοράς», σημείωσε.
Στην εγχώρια αγορά καυσίμων η τιμή της αμόλυβδης φλερτάρει με τα 2 ευρώ ανά λίτρο και ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η μείωση της φορολογίας θα συζητηθεί μόνο υπό την προϋπόθεση απόφασης σε επίπεδο ΕΕ για ρήτρα διαφυγής.
Αναφερόμενος στην αποσύνδεση τιμών φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας, ο επίτροπος εξήγησε τον μηχανισμό: «Το σύστημα λειτουργεί έτσι ώστε οι παραγωγοί προσφέρουν τιμές ανά ώρα και η φθηνότερη ενέργεια πωλείται πρώτη. Αυτό εξασφαλίζει ασφάλεια εφοδιασμού και δίνει κίνητρα για περισσότερες ανανεώσιμες πηγές. Σήμερα, περίπου το 70% της ενέργειας παράγεται από ανανεώσιμες πηγές και καθορίζει το κόστος σε πολλές ώρες, αλλά όταν η ζήτηση υπερβαίνει την προσφορά η τιμή καθορίζεται από το φυσικό αέριο. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας παραμένουν υψηλές σε ώρες αιχμής», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η λύση για τους καταναλωτές είναι η εφαρμογή εργαλείων όπως τα PPAs και τα CFDs σε επίπεδο λιανικής.
Όσον αφορά τη συνδεσιμότητα των δικτύων και την εφαρμογή ανανεώσιμων πηγών, ο επίτροπος υπογράμμισε ότι η Ελλάδα, μαζί με άλλες χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης χρειάζεται βελτιώσεις στο δίκτυο για να μπορέσει να αξιοποιήσει πλήρως τις ΑΠΕ. «Η ανάπτυξη περισσότερων ανανεώσιμων πηγών είναι καθοριστική, αλλά δεν αρκεί από μόνη της. Χρειάζεστε καλύτερη διασύνδεση δικτύων για να μεταφέρεται η ενέργεια εκεί που χρειάζεται», σημείωσε, υπενθυμίζοντας την πρόταση της Κομισιόν για επιτάχυνση αδειοδοτήσεων και ενίσχυση της διασύνδεσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Σε ό,τι αφορά την προοπτική κοινών αποφάσεων κατά τη Σύνοδο Κορυφής, ο επίτροπος εμφανίστηκε αισιόδοξος. «Πιστεύω ότι τα κράτη-μέλη θα δουν ευκαιρίες στα διάφορα “εργαλεία” που προτείνει η πρόεδρος Φον ντερ Λάιεν», ανέφερε, τονίζοντας ότι η Επιτροπή προετοιμάζεται και για έκτακτα μέτρα.
«Αν η κρίση γίνει πιο σοβαρή μπορούμε να εξετάσουμε προσωρινές ενισχύσεις για τις ώρες αιχμής, αλλά πάντα με προσοχή, ώστε να μην υπονομευθούν οι στόχοι απολιγνιτοποίησης», είπε, διευκρινίζοντας ότι «τα έκτακτα μέτρα θα βασιστούν σε εκείνα του 2022, αλλά όχι όλα. Υπήρχαν πάνω από 400 διαφορετικά μέτρα τότε. Κάποια δεν θα επαναληφθούν».
Οσον αφορά την πυρηνική ενέργεια, για την οποία η Ελλάδα πλέον εκφράζει ανοιχτά ενδιαφέρον, ενώ η πρόεδρος της Κομισιόν χαρακτήρισε πρόσφατα «στρατηγικό λάθος» τη μείωσή της, ο επίτροπος υπήρξε πιο επιφυλακτικός. «Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι οι συνθήκες είναι σαφείς: κάθε κράτος-μέλος καθορίζει το ενεργειακό του μείγμα. Είναι δική του απόφαση εάν θα χρησιμοποιεί πυρηνική ενέργεια», τόνισε, προσθέτοντας ότι «ανεξάρτητα από τις απόψεις, είναι γεγονός ότι η αποχώρηση από την πυρηνική ενέργεια σε ορισμένες χώρες έχει κάνει δυσκολότερη τη μετάβαση μακριά από τον άνθρακα και το φυσικό αέριο. Αυτό έχει οδηγήσει κάποιες χώρες να επανεξετάσουν ή να καθυστερήσουν το κλείσιμο μονάδων. Ωστόσο, η πυρηνική ενέργεια είναι μακροπρόθεσμη λύση – η κατασκευή νέων μονάδων μπορεί να πάρει 15 χρόνια ή και περισσότερο και είναι ακριβότερη από τις ανανεώσιμες».
