Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με νέο κύμα ενεργειακού κόστους, με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να προειδοποιεί για τον κίνδυνο περαιτέρω επιβάρυνσης ενόψει του χειμώνα.
Μιλώντας στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ενόψει της Συνόδου Κορυφής της 15ης και 16ης Οκτωβρίου, η φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι από τα τέλη Φεβρουαρίου η τιμή του φυσικού αερίου έχει αυξηθεί κατά 140%, ενώ το πετρέλαιο κίνησης έχει διπλασιαστεί. Το πρόσθετο κόστος για την Ευρώπη από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα ανέρχεται σε περίπου 100 δισ. ευρώ.
«Όλοι αισθανόμαστε αυτό το αυξημένο κόστος. Οι επιχειρήσεις δέχονται ισχυρές πιέσεις. Οι πολίτες δυσκολεύονται να πληρώσουν τους λογαριασμούς τους», σημείωσε, προειδοποιώντας ότι η κατάσταση ενδέχεται να επιδεινωθεί καθώς η Ευρώπη οδεύει προς τον χειμώνα.
Στοχευμένη στήριξη στα νοικοκυριά
Η Κομισιόν προκρίνει στοχευμένες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών, με προτεραιότητα στα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες.
Η φον ντερ Λάιεν τάχθηκε υπέρ της χρήσης εργαλείων όπως τα ενεργειακά κουπόνια που εφαρμόζονται στη Γαλλία και τη Ρουμανία, ενώ η Επιτροπή αναμένεται να παρατείνει το προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για τους βιομηχανικούς κλάδους που είναι περισσότερο εκτεθειμένοι στο ενεργειακό κόστος.
Η λογική των Βρυξελλών είναι ότι η στήριξη θα πρέπει να είναι στοχευμένη και όχι οριζόντια, ώστε να κατευθύνεται σε όσους έχουν πραγματικά μεγαλύτερη ανάγκη και να περιορίζεται παράλληλα το δημοσιονομικό κόστος.
Νέα μέτρα για την πλευρά της προσφοράς
Στην πλευρά της προσφοράς, η Κομισιόν προωθεί σειρά παρεμβάσεων για την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού και τον περιορισμό του κόστους.
Μεταξύ άλλων, η φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε στην απόφαση της G7 να διαθέσει 100 εκατ. βαρέλια ντίζελ και αργού, ενώ ανακοίνωσε ότι θα δοθεί στους εξαγωγείς μεθανίου παράταση ενός έτους προκειμένου να προετοιμαστούν για την εφαρμογή του ευρωπαϊκού κανονισμού.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ξεκινήσει στρατηγικό διάλογο για τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια, με στόχο τη μείωση του κόστους και τη διασφάλιση των απαραίτητων προμηθειών.
Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η δημιουργία ομάδας δράσης για τη συγκέντρωση της ενεργειακής ζήτησης. Στόχος είναι τα κράτη μέλη να μπορούν να αξιοποιούν από κοινού τη διαπραγματευτική και αγοραστική δύναμη της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω κοινών προμηθειών ενέργειας.
Το μεγάλο στοίχημα των δικτύων
Η Κομισιόν θεωρεί, ωστόσο, ότι τα μέτρα άμεσης αντιμετώπισης της κρίσης δεν αρκούν. Η μακροπρόθεσμη απάντηση, σύμφωνα με τη φον ντερ Λάιεν, είναι ο περιορισμός της εξάρτησης της Ευρώπης από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο και η μεγαλύτερη αξιοποίηση εγχώριας καθαρής ενέργειας.
Παρότι η εγκατάσταση νέων μονάδων ΑΠΕ αυξάνεται, μεγάλο μέρος της διαθέσιμης ισχύος δεν μπορεί να αξιοποιηθεί λόγω περιορισμών στα δίκτυα.
Πέρυσι εγκαταστάθηκαν περισσότερα από 80 GW νέας ισχύος ΑΠΕ, ενώ εξαπλάσια ισχύς παραμένει σε αναμονή για σύνδεση με τα δίκτυα. Για τον λόγο αυτό η Επιτροπή δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην επιτάχυνση των επενδύσεων στις ηλεκτρικές υποδομές και στην ολοκλήρωση της σχετικής ευρωπαϊκής δέσμης μέτρων.
Διπλασιασμός του εξηλεκτρισμού έως το 2040
Παράλληλα, η ΕΕ θέλει να αυξήσει σημαντικά το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας στην τελική κατανάλωση.
Το Σχέδιο Δράσης για τον Εξηλεκτρισμό προβλέπει τον διπλασιασμό του σημερινού μεριδίου της ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2040. Σύμφωνα με τη φον ντερ Λάιεν, η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να μειώσει τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων κατά 260 δισ. ευρώ ετησίως.
Η πρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε ότι η Ευρώπη έχει ήδη μειώσει σημαντικά την εξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο, με το μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών να έχει υποχωρήσει από το 45% στο 12%, ενώ στόχος είναι ο μηδενισμός τους έως το τέλος του επόμενου έτους.
Παράλληλα, περισσότερο από το 70% της ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ προέρχεται πλέον από εγχώριες καθαρές πηγές, δηλαδή ΑΠΕ και πυρηνική ενέργεια.
Το μήνυμα της Κομισιόν είναι ότι η άμεση στήριξη απέναντι στο υψηλό ενεργειακό κόστος πρέπει να συνοδευτεί από επενδύσεις σε δίκτυα, καθαρή παραγωγή και εξηλεκτρισμό, ώστε η Ευρώπη να περιορίσει μακροπρόθεσμα την έκθεσή της στις διεθνείς διακυμάνσεις των ορυκτών καυσίμων.
