Τα τοπικά συμφέροντα που αντιμετωπίζουν ως απειλή «οτιδήποτε έρθει από άλλη πηγή ηλεκτρισμού στη μικρή αγορά της Κύπρου και δεν βρίσκεται στον έλεγχο του τοπικού περιβάλλοντος» καταγγέλλει ο πρώην υπουργός Ενέργειας της Κύπρου Γιώργος Παπαναστασίου, με αφορμή την ηλεκτρική διασύνδεση με την Ελλάδα και τις δυσκολίες που έχουν προκύψει γύρω από το έργο.
Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Πολίτης, τονίζει ότι μια χώρα που βρίσκεται σε ενεργειακή απομόνωση οφείλει να βρει τρόπους ενεργειακής διασύνδεσης, υπογραμμίζοντας πως η στρατηγική αυτή δεν αποτελεί επιλογή πολυτέλειας αλλά αναγκαιότητα. Όπως σημειώνει, η συζήτηση έχει εγκλωβιστεί στις μελέτες βιωσιμότητας, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η μεγάλη εικόνα της ενεργειακής ασφάλειας και της μακροπρόθεσμης ανταγωνιστικότητας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα κράτη που θα μπορέσουν να διατηρήσουν ισχυρή και ανταγωνιστική βιομηχανική παραγωγή είναι εκείνα που εξασφαλίζουν πρόσβαση σε φθηνή και επαρκή ενέργεια. Αντίθετα, όταν μια χώρα δεν είναι ενεργειακά διασυνδεδεμένη και εξαρτάται αποκλειστικά από την τοπική παραγωγή, παραμένει εκτεθειμένη σε αυξημένα ρίσκα, υψηλό κόστος παραγωγής, περιορισμένο ανταγωνισμό και ανασφάλεια εφοδιασμού. Όπως επισημαίνει, η Κυπριακή Δημοκρατία βρίσκεται σήμερα ιδιαίτερα εκτεθειμένη σε ενεργειακές αβεβαιότητες, καθώς στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στο εγχώριο σύστημα.
Παράλληλα αφήνει σαφείς αιχμές για τις εξελίξεις γύρω από τις σχετικές έρευνες και χρηματοδοτήσεις, τονίζοντας ότι όταν διερευνώνται ζητήματα από ευρωπαϊκούς θεσμούς και ανακαλούνται χορηγίες, αυτό προϋποθέτει την ύπαρξη αποδείξεων και όχι τυχαίων ενδείξεων.
Ο πρώην υπουργός προειδοποιεί επίσης για τον κίνδυνο ανεπάρκειας ηλεκτρισμού, σημειώνοντας ότι μονάδες συμβατικής ηλεκτροπαραγωγής βρίσκονται σε αναμονή για την έλευση φυσικού αερίου, γεγονός που αυξάνει την πίεση στο σύστημα και το κόστος.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στη λειτουργία της αγοράς Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Όπως εξηγεί, εμπορικά πάρκα ΑΠΕ παράγουν ηλεκτρισμό χαμηλού κόστους, ωστόσο συνεχίζουν να αποζημιώνονται με βάση το κόστος της συμβατικής και πιο ρυπογόνου παραγωγής της Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου. Αυτό, όπως υποστηρίζει, διατηρεί υψηλή την κερδοφορία στην αλυσίδα παραγωγής και προμήθειας από ΑΠΕ, χωρίς το όφελος να μετακυλίεται επαρκώς στον τελικό καταναλωτή.
Κατά την εκτίμησή του, η σημερινή δομή αποζημίωσης δημιουργεί αντικίνητρα για αλλαγή του μοντέλου, καθώς όσοι επωφελούνται από το ισχύον καθεστώς έχουν συμφέρον να συνεχιστεί, παρά τις στρεβλώσεις που προκαλεί στην αγορά και στις τελικές τιμές ηλεκτρισμού.
