Σε τροχιά επιτάχυνσης εισέρχεται η δεύτερη ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Ιταλίας, γνωστή ως GRITA 2, με τον ΑΔΜΗΕ να προγραμματίζει την προκήρυξη των διεθνών διαγωνισμών για το καλοκαίρι του 2027 και την έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών το 2028. Ο ορίζοντας ολοκλήρωσης του έργου τοποθετείται στο 2033, ενώ το επόμενο σημαντικό ορόσημο είναι η έναρξη των ερευνών στον θαλάσσιο βυθό τον Ιανουάριο του 2027.
Το χρονοδιάγραμμα παρουσίασε ο αντιπρόεδρος και γενικός διευθυντής Τεχνολογίας, Ανάπτυξης Συστήματος και Στρατηγικής του ΑΔΜΗΕ, Ιωάννης Μάργαρης, μιλώντας στο 8ο Renewable & Storage Forum του Energypress. Η επιτάχυνση του σχεδιασμού έρχεται μετά και την πρόσφατη συνάντηση του Έλληνα Διαχειριστή με την ιταλική Terna.
Παράλληλα με τις έρευνες βυθού, θα προχωρούν οι αδειοδοτικές διαδικασίες και η οριστικοποίηση των τεχνικών προδιαγραφών. Οι διεθνείς διαγωνισμοί θα αφορούν την προμήθεια και εγκατάσταση των υποβρύχιων καλωδίων, καθώς και την κατασκευή των απαραίτητων υποσταθμών και σταθμών μετατροπής.
Όπως ανέφερε ο κ. Μάργαρης, η πρόσφατη αύξηση μετοχικού κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ ενισχύει τη δυνατότητα του Διαχειριστή να προχωρήσει παράλληλα στην ανάπτυξη μεγάλων έργων, επιταχύνοντας το επενδυτικό πρόγραμμα για την επέκταση και την αναβάθμιση του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Κω–Κόρινθος και Βόρειο Αιγαίο: Τα επόμενα βήματα
Σε προχωρημένο στάδιο βρίσκονται και οι διαδικασίες για τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των Δωδεκανήσων και του Βορείου Αιγαίου.
Ειδικότερα, για τη διασύνδεση Κω–Κορίνθου, η οποία συγκαταλέγεται στα μεγάλα έργα του ΑΔΜΗΕ, η υπογραφή των συμβάσεων για τα υποβρύχια καλώδια αναμένεται εντός των επόμενων ημερών, μετά την ολοκλήρωση των απαιτούμενων τυπικών εγκρίσεων. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η δεύτερη φάση του διαγωνισμού για τους σταθμούς μετατροπής.
Για τις διασυνδέσεις του Βορείου Αιγαίου, ο Διαχειριστής έχει επιλέξει τη λύση συμφωνίας-πλαισίου για την προμήθεια καλωδίων σε βάθος έξι έως επτά ετών. Στόχος είναι να διασφαλιστεί η διαθεσιμότητα του εξοπλισμού σε μια διεθνή αγορά με αυξημένη ζήτηση, λόγω του μεγάλου αριθμού έργων ηλεκτρικών διασυνδέσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη.
Σύμφωνα με τον κ. Μάργαρη, ο ΑΔΜΗΕ βρίσκεται κοντά στην υπογραφή των συμβάσεων με τους αναδόχους για τα υποβρύχια καλώδια, ενώ για τους υποσταθμούς προχωρά η δεύτερη φάση των διαγωνισμών. Η κατασκευή των σχετικών υποδομών αναμένεται να αναπτυχθεί σταδιακά από το 2027, με ορίζοντα ολοκλήρωσης των διασυνδέσεων το 2030–2031.
Αύξηση της μεταφορικής ικανότητας χωρίς νέες γραμμές
Πέρα από την ανάπτυξη νέων διασυνδέσεων, βασική πρόκληση για τον ΑΔΜΗΕ είναι η προσαρμογή του συστήματος μεταφοράς στην αυξανόμενη διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, στην ανάπτυξη της αποθήκευσης και στην ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών.
Όπως εξήγησε ο κ. Μάργαρης, ένας από τους βασικούς στόχους είναι η αύξηση της μεταφορικής ικανότητας των υφιστάμενων δικτύων χωρίς να απαιτείται σε κάθε περίπτωση η κατασκευή νέων γραμμών. Η ανάπτυξη νέων υποδομών συναντά σημαντικές τεχνικές και αδειοδοτικές δυσκολίες, καθώς οι περιβαλλοντικοί περιορισμοί και οι ανταγωνιστικές χρήσεις γης καθιστούν ολοένα δυσκολότερη την κατασκευή νέων γραμμών μεταφοράς στην Ευρώπη.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι διαχειριστές εξετάζουν τεχνολογικές λύσεις που επιτρέπουν την αύξηση της χωρητικότητας των υφιστάμενων γραμμών, μέσω νέων αγωγών και υλικών ή διαφορετικών τρόπων λειτουργίας ανάλογα με τις συνθήκες φόρτισης. Οι τεχνολογίες αυτές αναδεικνύονται σε βασικό πεδίο ανάπτυξης των συστημάτων μεταφοράς διεθνώς και αρχίζουν να εφαρμόζονται και στην Ελλάδα.
Ένας ακόμη άξονας είναι η αντικατάσταση του υφιστάμενου εξοπλισμού, μια διαδικασία με αυξημένες τεχνικές απαιτήσεις, καθώς πρέπει να πραγματοποιείται χωρίς να διακόπτεται η λειτουργία του συστήματος. Ο ΑΔΜΗΕ αξιοποιεί την εμπειρία από έργα που έχουν ήδη υλοποιηθεί, με στόχο τη διαμόρφωση ενός συνολικού προγράμματος αντικατάστασης εξοπλισμού.
Πάνω από 12 GW αιτήσεων για data centers
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο αντιπρόεδρος του ΑΔΜΗΕ και στην αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ισχύος από τα κέντρα δεδομένων (data centers), επισημαίνοντας ότι η ανάπτυξή τους στην Ευρώπη εξελίσσεται ταχύτερα από ό,τι είχε προβλεφθεί στο υφιστάμενο πλαίσιο, τόσο ως προς τις ανάγκες σύνδεσης όσο και ως προς τις τεχνικές απαιτήσεις και τους περιορισμούς λειτουργίας τους.
Στην Ελλάδα, το ενδιαφέρον είναι ιδιαίτερα αυξημένο, καθώς, σύμφωνα με τον κ. Μάργαρη, οι αιτήσεις για σύνδεση data centers ξεπερνούν τα 12 GW. Ωστόσο, ο ΑΔΜΗΕ δεν είναι ακόμη σε θέση να αξιολογήσει σε ποιο βαθμό οι αιτήσεις αντιστοιχούν σε ώριμα επενδυτικά σχέδια και σε ποιο βαθμό αποτελούν διερευνητικές προτάσεις.
Ο Διαχειριστής συμμετέχει, μέσω του ENTSO-E, στην επεξεργασία τεχνικών απαιτήσεων και κανονισμών για τα data centers, ενώ στο επίκεντρο βρίσκεται και το ζήτημα των ευέλικτων φορτίων, το οποίο εξετάζεται παράλληλα στο πλαίσιο του νέου νομοσχεδίου του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Ο κ. Μάργαρης υπογράμμισε ότι απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς τα κέντρα δεδομένων επηρεάζουν τη λειτουργία του δικτύου και του ηλεκτρικού συστήματος, αλλά και τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας.
Όπως σημείωσε, το μοντέλο σύνδεσης στο σύστημα αλλάζει, με την εγγυημένη απορρόφηση να μην αποτελεί πλέον δεδομένη προϋπόθεση για όλες τις νέες συνδέσεις. Αυτό καθιστά αναγκαία την ανάπτυξη τεχνολογιών που επιτρέπουν τον έλεγχο τόσο της παραγωγής όσο και της κατανάλωσης, ώστε να διασφαλίζεται η πρόσβαση στο δίκτυο και η ασφαλής λειτουργία του συστήματος σε πραγματικό χρόνο.
