Μια σαφή «κόντρα αφήγησης» με τις κυβερνήσεις Ελλάδας και Κύπρου δημιουργεί η επίσημη απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δια του επιτρόπου Γιόργκενσεν σχετικά με το καθεστώς και την πορεία του μεγάλου ηλεκτρικού διασυνδετήριου έργου της Κύπρου. Η τοποθέτηση του αρμόδιου Επιτρόπου όχι μόνο δεν επιβεβαιώνει όσα υποστήριζαν πρόσφατα οι δύο κυβερνήσεις, αλλά τα ανατρέπει, φωτίζοντας μια διαφορετική εικόνα για τη διαδικασία αξιολόγησης, τη χρηματοδότηση και τον ρόλο της Κομισιόν.
Δεν υπάρχει ειδική αξιολόγηση — μόνο η τυπική διαδικασία ΑΚΟ
Ενώ Αθήνα και Λευκωσία επικαλέστηκαν ότι το έργο χρειάζεται νέα οικονομική αξιολόγηση κόστους οφέλους, η Κομίσιον διευκρινίζει ότι η μόνη διαδικασία που εφαρμόζεται είναι η τυπική ανάλυση κόστους–οφέλους (ΑΚΟ) στο πλαίσιο του κανονισμού και αυτή έχει ήδη γίνει.
Δηλαδή, όχι κάποιος πρόσθετος ευρωπαϊκός έλεγχος, όχι ειδικό καθεστώς — παρά μόνον η υποχρεωτική διαδικασία που ισχύει για όλα τα έργα κοινού ενδιαφέροντος.
Καμία δημοσίευση, καμία “ευρωπαϊκή σφραγίδα” — λόγω εμπιστευτικών στοιχείων
Σε αντίθεση με κυβερνητικές διαβεβαιώσεις περί «διαφάνειας» ή «ευρωπαϊκής επικύρωσης», η Κομισιόν δηλώνει ότι οι οι αναλύσεις δεν δημοσιοποιούνται, διότι περιέχουν εμπορικά ευαίσθητα στοιχεία. Συνεπώς, καμία από τις δύο κυβερνήσεις δεν μπορεί να βασίζεται σε «ευρωπαϊκή επιβεβαίωση βιωσιμότητας» που να προκύπτει από δημόσια διαθέσιμα δεδομένα — διότι τέτοια δεδομένα δεν υπάρχουν.
Αναγνώριση προβλημάτων κόστους — όχι όμως των κυβερνητικών αφηγήσεων
Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι τα έργα κοινού ενδιαφέροντος αντιμετωπίζουν υψηλότερο κόστος, κυρίως λόγω γεωπολιτικής αστάθειας και προβλημάτων στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Όμως δεν υιοθετεί την αφήγηση ότι το έργο της Κύπρου έχει «εξαιρεθεί» ή ότι λαμβάνει ειδική μεταχείριση.
Αντίθετα, υπογραμμίζει ότι η προτεραιότητα παραμένει η ένταξη της Κύπρου στο ευρωπαϊκό ενεργειακό δίκτυο εντός του υφιστάμενου πλαισίου — δηλαδή χωρίς καμία πρόσθετη ευρωπαϊκή απόφαση πέραν όσων προβλέπει ο κανονισμός.
Το “Great Sea Interconnector” είναι σημαντικό έργο
Ο Επίτροπος μιλά τέλος για τη σημασία του έργου και την ανάγκη να τερματιστεί η ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου.
Αναλυτικά η απάντηση του κ. Γιόργκενσεν
EL
E-003673/2025
Απάντηση του κ. Jørgensen
εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
(4.12.2025)
Ανάλυση κόστους–οφέλους, (στο εξής: ΑΚΟ), διενεργείται όταν υποβάλλεται αίτηση στην Επιτροπή ώστε ένα έργο να αποκτήσει καθεστώς έργου κοινού ενδιαφέροντος (στο εξής: ΕΚΕ), βάσει του κανονισμού για τα διευρωπαϊκά δίκτυα ενέργειας (ΔΕΔ-Ε)1. Όταν ένα έργο περιλαμβάνεται στον ενωσιακό κατάλογο ΕΚΕ, έχει αξιολογηθεί ως συμμορφούμενο με τα κριτήρια του κανονισμού, μεταξύ άλλων ότι τα συνολικά οφέλη του έργου υπερτερούν του κόστους του. Επίσης, όταν ένα ΕΚΕ έχει λάβει επιχορήγηση για εργασίες στο πλαίσιο του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη» (στο εξής: ΜΣΕ), αυτό σημαίνει ότι η ΑΚΟ του παρέχει αποδεικτικά στοιχεία για σημαντικές θετικές εξωτερικές επιδράσεις, όπως η ασφάλεια του εφοδιασμού και η αλληλεγγύη.
Το πλαίσιο του κανονισμού ΔΕΔ-Ε είναι διακριτό από κάθε αξιολόγηση βιωσιμότητας ή δέουσας επιμέλειας που μπορεί να διενεργείται από ιδιώτες επενδυτές ή δανειστές, οι οποίοι εφαρμόζουν τις δικές τους πολιτικές.
Οι ΑΚΟ που υποβάλλονται από φορείς υλοποίησης έργων σε αιτήσεις στο πλαίσιο του ΜΣΕ δεν δημοσιοποιούνται, διότι ενδέχεται να περιέχουν εμπιστευτικές από εμπορική άποψη πληροφορίες ή άλλες εμπιστευτικές πληροφορίες.
Είναι σύνηθες ένα ΕΚΕ να έρχεται αντιμέτωπο με υψηλότερο κόστος από το αναμενόμενο, ιδίως τα τελευταία έτη, τα οποία ήταν ιδιαίτερως δυσεπή όσον αφορά τις αλυσίδες εφοδιασμού και τις γεωπολιτικές εξελίξεις. Ταυτόχρονα, τα οφέλη που προκύπτουν από αυτά έχουν αυξηθεί, ιδίως όσον αφορά την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού και τη δυνατότητα μεταφοράς της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές που παράγεται στην Ένωση. Ως εκ τούτου, η ολοκλήρωσή τους εξακολουθεί να αποτελεί προτεραιότητα.
Ο τερματισμός της απομόνωσης της Κύπρου όσον αφορά την ηλεκτρική ενέργεια είναι μία από τις κύριες ενεργειακές οδούς που προσδιόρισε η Επιτροπή2, η οποία συνεργάζεται πλήρως με τις κυπριακές και τις ελληνικές αρχές και τον φορέα υλοποίησης του έργου για τη διασφάλιση ενός κανονιστικού πλαισίου για την ασφάλεια των επενδύσεων και δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ενωσιακή διάσταση του αγωγού διασύνδεσης Great Sea Interconnector, ώστε να αποφευχθούν περαιτέρω καθυστερήσεις στην υλοποίησή του.
