Τον ενεργειακό ρόλο της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο, την πορεία της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI), αλλά και το υψηλό ενεργειακό κόστος που επιβαρύνει την ευρωπαϊκή βιομηχανία ανέδειξε ο υφυπουργός Εξωτερικών, Τάσος Χατζηβασιλείου, μιλώντας στον Νίκο Φιλιππίδη στο 9ο Athens Investment Forum, που συνδιοργάνωσαν το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) και η Vertical Solutions SA στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Στην παρέμβασή του έθεσε στο επίκεντρο τις προκλήσεις που θα κληθεί να διαχειριστεί η Ελλάδα κατά την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2027, ενώ αναφέρθηκε στις ενεργειακές διασυνδέσεις, στην ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, στο νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και στη διεύρυνση της ΕΕ.
GSI και GREGY στο επίκεντρο των ενεργειακών διασυνδέσεων
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο υφυπουργός Εξωτερικών στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, υποστηρίζοντας ότι το έργο προχωρά βάσει του αρχικού σχεδιασμού. Όπως υπενθύμισε, το ερευνητικό σκάφος που πρόκειται να συμμετάσχει στις εργασίες έχει ήδη καταπλεύσει στο Ηράκλειο, ενώ ξεκαθάρισε ότι η αρμοδιότητα για την έκδοση της σχετικής άδειας και της NAVTEX ανήκει αποκλειστικά στην Ελλάδα.
«Όπως έχει πει και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, αλλά και ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, όταν ολοκληρωθούν οι τεχνικές λεπτομέρειες θα εκδοθεί και η σχετική άδεια, αποκλειστικά από την Ελληνική Δημοκρατία», σημείωσε.
Στο ευρύτερο πλαίσιο της ενεργειακής στρατηγικής της περιοχής, ο κ. Χατζηβασιλείου αναφέρθηκε και στον GREGY, την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Αιγύπτου, υπογραμμίζοντας τη σημασία των έργων αυτών για την ενεργειακή ολοκλήρωση της Ανατολικής Μεσογείου.
Παράλληλα, χαρακτήρισε το ενεργειακό κόστος κρίσιμο παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, υποστηρίζοντας την περαιτέρω ενοποίηση της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας μέσω νέων διασυνδέσεων και αναβαθμίσεων των δικτύων.
Εθνικό στοίχημα η ελληνική Προεδρία της ΕΕ το 2027
Την ελληνική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027, χαρακτήρισε εθνικό στοίχημα ο υφυπουργός Εξωτερικών, επισημαίνοντας ότι η προετοιμασία θα πρέπει να ολοκληρωθεί εγκαίρως, ανεξάρτητα από τις πολιτικές εξελίξεις.
Όπως εκτίμησε, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα βρίσκεται στην ηγεσία της χώρας κατά την περίοδο της Προεδρίας, ενώ υπογράμμισε ότι ο επικεφαλής της προεδρεύουσας χώρας καλείται να λειτουργεί ως γεφυροποιός μεταξύ των 27 κρατών-μελών και ως διαχειριστής κρίσεων.
«Σε ένα αβέβαιο γεωπολιτικό περιβάλλον, με πολέμους να μαίνονται και την ενεργειακή κρίση στο προσκήνιο, είναι δύσκολο να προβλέψουμε όλες τις προκλήσεις που θα κληθεί να διαχειριστεί η Ελληνική Προεδρία», ανέφερε.
Παρουσίασε τρεις βασικούς άξονες προετοιμασίας: την αποτελεσματική προώθηση των ευρωπαϊκών νομοθετικών φακέλων, την επιτυχή διοργάνωση των συνόδων στην Αθήνα και την επίτευξη ενότητας μεταξύ των κρατών-μελών.
Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει δύο μεγάλες συνόδους, του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας, με τη συμμετοχή περίπου 50 ηγετών, περίπου 30 υπουργικές συνόδους και τουλάχιστον 250 εκδηλώσεις.
Στις θεματικές προτεραιότητες της ελληνικής Προεδρίας περιλαμβάνονται η άμυνα και η ασφάλεια, η ανθεκτικότητα, η ανταγωνιστικότητα, η μετανάστευση, η διεύρυνση της ΕΕ και η ασφάλεια στη θάλασσα, με ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα λόγω της θέσης της στην παγκόσμια εμπορική ναυτιλία.
Νέος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός χωρίς οριζόντιες περικοπές
Σημαντικό κεφάλαιο της παρέμβασης αποτέλεσε το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, το οποίο ο κ. Χατζηβασιλείου χαρακτήρισε «τον ελέφαντα στο δωμάτιο» για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Υπενθύμισε ότι στόχος είναι η επίτευξη πολιτικής συμφωνίας έως το τέλος του 2026.
Η ελληνική θέση, όπως την παρουσίασε, υποστηρίζει έναν φιλόδοξο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, χωρίς οριζόντιες περικοπές. Ειδικότερα, άσκησε κριτική στην πρόταση της ιρλανδικής Προεδρίας, η οποία προβλέπει μειώσεις 14% στους πόρους για την ανταγωνιστικότητα, 14% για την άμυνα και 35% για τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας.
«Είναι ψεύτικο το δίλημμα μεταξύ συνοχής και ανταγωνιστικότητας. Μπορούν να συνδυαστούν και τα δύο, όπως έχει κάνει η Ευρώπη εδώ και δεκαετίες», τόνισε.
Όπως εξήγησε, η Ελλάδα υποστηρίζει τη διατήρηση των παραδοσιακών πολιτικών συνοχής, καθώς και της αγροτικής και αλιευτικής πολιτικής, παράλληλα με τη χρηματοδότηση νέων προτεραιοτήτων, όπως η ενέργεια, η άμυνα και η ασφάλεια.
Διεύρυνση με έμφαση στα Δυτικά Βαλκάνια
Η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί επίσης μία από τις προτεραιότητες της ελληνικής Προεδρίας. Ο υφυπουργός αναφέρθηκε στην πρωτοβουλία του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, με τη Διακήρυξη των Δελφών, καθώς και στη συνάντηση της ομάδας Φίλων των Δυτικών Βαλκανίων, που συγκαλείται στην Αθήνα στις 23 Νοεμβρίου.
Όπως σημείωσε, η Ελλάδα θα ήθελε να υποδεχθεί τουλάχιστον ένα νέο κράτος-μέλος κατά τη διάρκεια της Προεδρίας της. Το Μαυροβούνιο βρίσκεται σήμερα σε πιο προχωρημένο στάδιο ενταξιακής πορείας σε σχέση με τις υπόλοιπες υποψήφιες χώρες, έχοντας ωστόσο να εκπληρώσει τα συμφωνημένα κριτήρια.
«Από το 2003, με την Ατζέντα Διεύρυνσης της Θεσσαλονίκης, η Ελλάδα πρωταγωνιστεί στη διαδικασία», ανέφερε.
Ενιαία αγορά και επενδύσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία
Τέλος, ο κ. Χατζηβασιλείου έδωσε έμφαση στην ανάγκη απλοποίησης των διαδικασιών για τις επιχειρήσεις και περιορισμού της γραφειοκρατίας. Τάχθηκε υπέρ του λεγόμενου «28ου καθεστώτος», ώστε οι νεοφυείς επιχειρήσεις να μπορούν να δραστηριοποιούνται ευκολότερα στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, με χαμηλότερο διοικητικό κόστος.
Παράλληλα, υποστήριξε την προώθηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, με στόχο μεγαλύτερο μέρος των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων να κατευθύνεται σε επενδύσεις εντός της Ευρώπης, ενισχύοντας τη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων και την αναπτυξιακή δυναμική της ευρωπαϊκής οικονομίας.
