Κάθε χρόνο τέτοια εποχή η κυβέρνηση αναζητεί τον κατάλληλο μίγμα μέτρων που θα περιλαμβάνουν οι ανακοινώσεις του πρωθυπουργού στην ΔΕΘ. Συνήθως η συγκυρία της στιγμής, κάποια υπόλοιπα του κυβερνητικού προγράμματος, η ενίσχυση κάποιων αδικημένων και ένα μέτρο έκπληξη, συνέθεταν το περιεχόμενο των εξαγγελιών. Φέτος υπάρχει μια μεγάλη διαφορά. Μια αλλαγή του επίπεδου δυσκολίας, καθώς οι ανακοινώσεις τον Σεπτέμβριο στην Θεσσαλονίκη μπορεί και να κρίνουν όχι μόνο το αποτέλεσμα των προσεχών εκλογών, αλλά και την πορεία της οικονομίας τα επόμενα χρόνια.
Η κυβέρνηση ιδανικά ψάχνει μέτρα που θα εξασφαλίζουν όσο γίνεται περισσότερες εισοδηματικές παροχές – λεφτά στο χέρι. Μέτρα που θα κάνουν το ίδιο (επιδόματα), αλλά θα κρύβουν και μια κάποιου είδους μεταρρύθμιση, όπως για παράδειγμα το επίδομα ενοικίου. Προφανώς θα αναζητηθεί μια κάποια άρση των αδικιών προς το στενό εκλογικό ακροατήριο (ελεύθεροι επαγγελματίες) χωρίς όμως να επαναφέρουν κοινωνικά άδικες καταστάσεις (φοροδιαφυγή), ενώ θα πρέπει να παρουσιαστεί και ένας οδικός χάρτης της νέας οικονομικής πολιτικής της επόμενης τετραετίας που θα υπόσχεται μεγαλύτερη ανάπτυξη συνοδευόμενη από καλύτερες αμοιβές και περισσότερες δουλειές. Δεν μπορεί να απουσιάζουν ειδικά από αυτή την ΔΕΘ, νέα μέτρα για το τεράστιο στεγαστικό πρόβλημα, ενδεχομένως για πρώτη φορά με σχέδιο για ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών. Όλο αυτό το πακέτο, δεν μπορεί να μην λαμβάνει υπόψη το διεθνές σκηνικό (γεωπολιτική αστάθεια), τις τεχνολογικές εξελίξεις (τεχνητή νοημοσύνη), την άνοδο του πληθωρισμού και των επιτοκίων και βέβαια τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς περιορισμούς.
Μεγάλο ερωτηματικό, ειδικά λόγω της φετινής συγκυρίας, η πιθανή πλήρη παράδοση των ανακοινώσεων στον προεκλογικό λαϊκισμό. Κάτι που για την ώρα δείχνει να απομακρύνεται, μετά την δημόσια άρνηση Μητσοτάκη, ότι υπάρχει οποιαδήποτε ενδεχόμενο προσφυγής σε μέτρα όπως η επαναφορά των δώρων στο δημόσιο, παρά την εσωκομματική πίεση που υφίσταται. Στην ίδια μοίρα κινούνται και οι φόροι στην κατανάλωση, μετά την αναφορά του πρωθυπουργού ότι η μείωση του ΦΠΑ κατά 30% στα νησιά, δεν έχει αποδώσει στις τιμές.
Το μεγαλύτερο άλλωστε διαρθρωτικό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας, παρά την εγχώρια γκρίνια, δεν είναι πλέον οι υψηλοί φορολογικοί συντελεστές. Είναι η χαμηλή παραγωγικότητα, η περιορισμένη εγχώρια αποταμίευση και η προβληματική διάρθρωση της οικονομίας, η οποία κατακλύζεται από χιλιάδες αδύναμες μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
Η Ελλάδα εξακολουθεί να χρηματοδοτεί την ανάπτυξή της κυρίως μέσω ευρωπαϊκών πόρων και λιγότερο μέσω τραπεζικού δανεισμού και ξένων κεφαλαίων. Αντίθετα στις περισσότερες αναπτυγμένες οικονομίες σημαντικό μέρος της χρηματοδότησης προέρχεται από την εγχώρια αποταμίευση και τις χρηματαγορές. Όλες αυτές οι χώρες κατάλαβαν κάτι που στην Ελλάδα ελάχιστα χρησιμοποιούμε, ότι η φορολογική πολιτική δεν είναι μόνο εργαλείο είσπραξης εσόδων. Είναι εργαλείο διαμόρφωσης συμπεριφορών.
Για αυτό η πραγματικά τολμηρή εξαγγελία της φετινής ΔΕΘ δεν θα ήταν μια ακόμη οριζόντια ελάφρυνση. Θα ήταν η δημιουργία ενός μηχανισμού μακροχρόνιας αποταμίευσης, με φορολογικά κίνητρα για όσους επενδύουν σε μετοχές, ομόλογα, αμοιβαία και συνταξιοδοτικά προϊόντα. Θα ήταν η θέσπιση ενός συστήματος επιστροφής ΦΠΑ σε όσους ζητούν ηλεκτρονικές αποδείξεις από επαγγέλματα υψηλής παραβατικότητας. Θα ήταν η επιβράβευση των επιχειρήσεων που επενδύουν και αυξάνουν την απασχόληση μέσω χαμηλότερης προκαταβολής φόρου ή επιταχυνόμενων αποσβέσεων.
Τέτοιου είδους μέτρα είναι ο πραγματικός πήχης της φετινής ΔΕΘ. Τα υπόλοιπα ενδιαφέροντα και σημαντικά για αυτούς που θα τα εισπράξουν, αλλά δύσκολα θα αλλάξουν από μόνα τους την πορεία της ελληνικής οικονομίας την επόμενη πενταετία..
