Καλή σας μέρα. Μπορεί πλέον να θεωρηθεί επίσημο: το καλοκαίρι του 2026 καταγράφεται στην ιστορία ως το «καλοκαίρι της ενέργειας» καθώς «βρέχει» deals και ειδήσεις (σχεδόν) σε καθημερινή βάση.
Την ίδια ώρα ο Trump ανοίγει (τηλε)«παράθυρο πολέμου» εν μέσω εκεχειρίας αιφνιδιάζοντας για ακόμη φορά την διεθνή κοινότητα, προκαλώντας αναταράξεις στις αγορές αξιών και εμπορευμάτων και επιβεβαιώνοντας εκείνους που εκτιμούσαν ότι η ομαλοποίηση μετά τις πολεμικές επιχειρήσεις στον Κόλπο δεν θα είναι ούτε γραμμική και ανώφελη ούτε χωρίς μπρος πίσω.
Το Μουντιάλ των… FSRU
Την εποχή, λοιπόν, που οι οθόνες είναι συντονισμένες στο Μουντιάλ και το ενδιαφέρον στην τελική ευθεία προς τον τελικό κορυφώνεται, στην αγορά ενέργειας το ενδιαφέρον στρέφεται στο Μουντιάλ των… FSRU, στο οποίο η Dioriga Gas στους Αγίους Θεοδώρους περνά στον τελικό μετά τη συμφωνία Motor Oil και Aktor να την αναπτύξουν από κοινού.
Θα έχει αντίπαλο για το «έπαθλο» του 2ουFSRU (μετά από αυτό της Gastrade στην Αλεξανδρούπολη) ή θα το πάρει άνευ αγώνος;
Η ρελάνς Κοπελούζου και η μάχη των συμβολαίων
Όλα τα βλέμματα στρέφοντα τώρα στο τι θα κάνει η Gastrade και κυρίως τι θα αποφασίσει ο Δημήτρης Κοπελούζος.
Από διαίσθηση και μόνο θα έλεγα ότι δεν εκτιμώ ότι θα κάνει πίσω.
Εκτιμώ, δηλαδή, ότι θα προχωρήσει το 2ο FSRU στην Αλεξανδρούπολη, εξέλιξη που -εφ’ όσον επιβεβαιωθεί- σημαίνει τρία FSRU στην ελληνική αγορά συν φυσικά τη Ρεβυθούσα.
Στην αγορά θεωρούν, πάντως, ότι ο «αγώνας» θα κριθεί στο capacity, τις ποσότητες.
Εάν, όπως είναι το βασικό σενάριο, στο πλαίσιο της πλήρους απεξάρτησης της Ευρώπης από το ρωσικό αέριο τεθεί εκτός ο αγωγός Turkstream (Τουρκία-Βουλγαρία), μέσω του οποίου έρχονται 18 bcm ρωσικού αερίου, είναι προφανές ότι οι τεράστιες ποσότητες θα πρέπει να αναπληρωθούν προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες των ευρωπαϊκών χωρών.
Ως εκ τούτου η νίκη στον «τελικό» των FSRU, η επιτυχία ενός FSRU θα κριθεί από το ποιος (θα) έχει κλεισμένα συμβόλαια με ρήτρες.
Αν μη τι άλλο, ο «τελικός» των FSRU προβλέπεται συναρπαστικός, ίσως και συναρπαστικότερος του ποδοσφαιρικού Μουντιάλ.
Ο ευρωπαϊκός πρωταθλητής και ο 3ος πυλώνας
Όσον αφορά τη συνεργασία Motor Oil και Aktor, η Dioriga Gas είναι ο 2ος πυλώνας της μετά την κυκλική οικονομία.
Κι ως γνωστόν, επειδή τρώγοντας ανοίγει η όρεξη, ακούω ότι προχωρούν οι διεργασίες και για τον 3ο πυλώνα της συνεργασίας που επίσης θα κάνει αίσθηση.
Ετοιμάζεται ένας νέος όχι «εθνικός» αλλά «ευρωπαϊκός πρωταθλητής» για να χρησιμοποιήσω τη χαρακτηριστική φράση του ισχυρού άντρα του ομίλου Aktor Αλέξανδρου Εξάρχου στο συνέδριο του Economist την περασμένη εβδομάδα στο Λαγονήσι;
Θυμίζω ότι ο Αλ. Εξάρχου τόνισε στην ομιλία του την ανάγκη να σχηματιστούν ευρωπαϊκοί πρωταθλητές στο επιχειρείν που θα επιτρέψουν στην ευρωπαϊκή οικονομία να είναι επαρκώς ανταγωνιστική στο διεθνές περιβάλλον.
Εφοπλιστικά κεφάλαια στην ενέργεια
Η ενέργεια αποτελεί τον «hot» κλάδο της ελληνικής οικονομίας κι διόλου τυχαία προσελκύει εφοπλιστικά κεφάλαια που αναζητούν σημαντικές αποδόσεις σε μεσο-μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Σ’ αυτό το πλαίσιο εμβληματική είναι η συμφωνία Metlen και Ομίλου Τσάκου για την ανάπτυξη ενός από τα μεγαλύτερα υβριδικά έργα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας στην Ελλάδα, το οποίο θα περιλαμβάνει φωτοβολταϊκό σταθμό εγκατεστημένης ισχύος 251,9 MW και σύστημα αποθήκευσης ενέργειας συνολικής χωρητικότητας περίπου 375 MWh, στη Στερεά Ελλάδα.
Ακούω μάλιστα στην αγορά ότι οι δύο πλευρές φέρονται ικανοποιημένες και με το παραπάνω από τη συμφωνία.
Κι επειδή «η αρχή είναι το ήμισυ του παντός», μαθαίνω ότι έχουν πέσει ιδέες και για επέκταση αυτής της συνεργασίας.
Κάθετος διάδρομος: Ποιες εταιρείες κυριάρχησαν στις δημοπρασίες
Μιας και αναφέρθηκα στη Metlen, η εταιρεία ακολούθησε την ΔΕΠΑ Εμπορίας στις (επιτυχείς) δημοπρασίες για τον κάθετο διάδρομο τη περασμένη εβδομάδα.
Για την περίοδο 2027-28 η Metlen έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον και μάλιστα «έκλεισε» ποσότητες με αυξημένο κόστος καθώς η εταιρεία θέλησε να πάρει θέση στην αγορά με δεδομένο ότι από τον Σεπτέμβριο του 2027 σταματά το ρωσικό αγώγιμο αέριο.
Πρόκειται για άλλη μια ένδειξη ότι η αγορά παίρνει πλέον σοβαρά την απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο (Σεπτέμβριο 2027) και αρχίζει να προσαρμόζεται στη νέα πραγματικότητα.
Μια σημαντική διευκρίνηση. Ο απόλυτος νικητής για την περίοδο 2026-27 ήταν μακράν από την δεύτερη η ΔΕΠΑ Εμπορίας. Από τις 21,8 γιγαβατώρες που προσφέρθηκαν, τις 13 τις πήρε η ΔΕΠΑ και τις υπόλοιπες τις μοιράστηκαν η Metlen και Βούλγαροι προμηθευτές.
Λιμάνια: Εξορύξεις… εσόδων
Οι προετοιμασίες έχουν ξεκινήσει και για τις διερευνητικές γεωτρήσεις στο Ιόνιο και όπως έγινε γνωστό ως βάση εφοδιαστικής υποστήριξης (logistics base) για το έργο στο «Block 2» (ExxonMobil με 60%, Energean με 30% και HelleniQ Energy με 10%) επιλέγηκε το λιμάνι Ηγουμενίτσας.
Θυμίζω ότι το λιμάνι ανήκει στον πανίσχυρο όμιλο Grimaldi, για τον οποίο προκύπτει μια νέα πηγή εσόδων -πολύ περισσότερο εάν το κοίτασμα αποδειχθεί εμπορικά αξιοποιήσιμο.
Ο ίδιος όμιλος ελέγχει και το λιμάνι του Ηρακλείου στην Κρήτη οπότε εκτιμάται ότι πιθανόν η συνεργασία με τις εταιρείες που έχουν αναλάβει τα «οικόπεδα» να επεκταθεί.
Διυλιστήρια: Η ψήφος της αγοράς…
Από τότε που ανακινήθηκε το θέμα με τις εξορύξεις, η μετοχή της HelleniQ Energy κάνει θεαματική πορεία στο χρηματιστήριο, όπως βεβαίως και του άλλου διυλιστηρίου, της Motor Oil.
Οι δύο μετοχές έκαναν προχθές δυνατό φίνις στο χρηματιστήριο, στα 11,39 ευρώ με άνοδο 4,02% η πρώτη (στα 3,5 δις η κεφαλαιοποίηση) και στα 47 ευρώ με άνοδο 5,38% η δεύτερη (στα 5,2 δις η κεφαλαιοποίηση).
Η αγορά, πέραν των εξαιρετικών επιδόσεων και του αυξημένου περιθωρίου διύλισης, αποτίμησε θετικά ότι εξέλιπε το ενδεχόμενο επιβολής φόρου στα «υπερβάλλοντα κέρδη» λόγω της μεγάλης ανόδου των διεθνών τιμών των καυσίμων.
Αντί του φόρου, τα δυο διυλιστήρια, όπως ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, θα μειώσουν τις τιμές βενζίνης και diesel κίνησης κατά 10 και 5 λεπτά/λίτρο για 45 ημέρες, έως δηλαδή το τέλος Αυγούστου, καλύπτοντας την λεγόμενη driving season, δηλαδή την περίοδο των διακοπών κατά την οποία οι Έλληνες χρησιμοποιούν περισσότερο τα οχήματά τους.
Το κόστος για τις δύο εταιρείες, όπως το προσδιόρισε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, υπολογίζεται στα 40 εκατομμύρια ευρώ και θα καλυφθεί εξ ημισείας.
…Και το παρασκήνιο της χορηγίας
Με την κίνηση αυτή έρχεται να κλείσει το ρήγμα που είχε ανοίξει μεταξύ Μεγάρου Μαξίμου και διυλιστηρίων κατά την επιβολή του δεύτερου φόρου στα «ουρανοκατέβατα» κέρδη.
Αυτή τη φορά η κυβέρνηση έσπευσε να κλείσει γρήγορα ένα τέτοιο ενδεχόμενο και προχώρησε στην επιδότηση της βενζίνης (σε στοχευμένα τμήματα του πληθυσμού μέσω fuel pass) και του diesel κίνησης (για όλους στην αντλία) αξιοποιώντας τα αυξημένα φορολογικά έσοδα από τα καύσιμα.
Την ίδια περίοδο άλλες χώρες (όπως η Πολωνία) προχώρησαν στην επιβολή του λεγόμενου «windfall tax» υπολογίζοντας πόσο έχουν αυξηθεί τα κέρδη των εταιρειών λόγω ακριβώς των υψηλών διεθνών τιμών του πετρελαίου συγκριτικά με το 2025.
Την περίοδο αυτή, μαθαίνω, έπεσε στο τραπέζι η ιδέα της χορηγίας των διυλιστηρίων προς τους καταναλωτές σε αντιστοιχία με τη συμφωνία βιομηχανίας-σούπερ μάρκετ για πάγωμα αρχικά και στη συνέχεια μείωση των τιμών σε βασικά προϊόντα.
Έτσι, όταν προέκυψε η (λίγο πολύ αναμενόμενη) πρώτη σοβαρή επιπλοκή στη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν και οι τιμές ανέβηκαν, κυβέρνηση και διυλιστήρια αποφάσισαν να «πατήσουν το κουμπί».
Η Ουκρανία και τα βενζινάδικα
Στην αγορά καυσίμων εκτιμούν, πάντως, ότι η μεγάλη άνοδος της τιμής PLATTS, με βάση την οποία τιμολογούν τα διυλιστήρια στη Μεσόγειο, δεν οφείλεται τόσο στις πολεμικές επιχειρήσεις στον Κόλπο, όσο στα προβλήματα στην αγορά που προκαλεί η απόφαση της Ρωσίας να απαγορεύσει τις εξαγωγές καυσίμων μετά το μπαράζ επιθέσεων που έχουν δεχθεί τα διυλιστήριά της από τους Ουκρανούς.
Κι επειδή οι επιθέσεις των Ουκρανών εντείνονται, η συνέχεια δεν προμηνύεται ανέφελη, εκτός βεβαίως εάν οι δύο πλευρές καθίσουν στο τραπέζι των συζητήσεων.
Η Βαβέλ των συλλόγων φωτοβολταϊκών
Ένα θέμα που επίσης προκαλεί προβληματισμό στην πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ είναι ο πληθωρισμός των συλλόγων παραγωγών ενέργειας με φωτοβολταϊκά.
Κυριολεκτικά «έχει χαθεί η μπάλα», εξομολογείται στέλεχος της πολιτικής ηγεσίας, ενώ ένας άλλος μιλά για «Βαβέλ» καθώς ουδείς γνωρίζει με ποιον να μιλήσει, ενώ όταν καλείται ένας σύλλογος, την επόμενη ημέρα ακολουθεί μπαράζ διαμαρτυριών από τους υπόλοιπους.
Δεν ξέρω εάν όλοι οι σύλλογοι μπορούν να ενωθούν σε μια ομοσπονδία ή συνομοσπονδία, πάντως τα θέματα είναι πολύ σημαντικά και η έλλειψη ενός θεσμικού συνομιλητή που να εκπροσωπεί συνολικά τον χώρο εκτιμάται ότι δεν λειτουργεί εποικοδομητικά στην εξεύρεση των βέλτιστων λύσεων.
Πως η ΔΕΗ μειώνει 20% τους λογαριασμούς
Μιας και αναφέρθηκα στα φωτοβολταϊκά, εξαιρετικά θετικά σχόλια απέσπασε στην αγορά η παρουσίαση από την ΔΕΗ δύο ολοκληρωμένων ενεργειακών λύσεων φωτοβολταϊκών συστημάτων, των ΔΕΗ myEnergy SolarSmart για το σπίτι και ΔΕΗ myEnergy SolarSmart Pro για την επιχείρηση.
Με τις λύσεις αυτές, νοικοκυριά και επιχειρήσεις με ετήσια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας άνω των 8.500 kWh, μπορούν πλέον να απολαμβάνουν τα οφέλη της ηλιακής ενέργειας χωρίς κόστος εξοπλισμού, με χαμηλή χρέωση ενεργοποίησης.
Οι πελάτες δεν χρειάζεται να επενδύσουν δικά τους κεφάλαια, καθώς το κόστος καλύπτεται από την ενέργεια που παράγει το σύστημα στη στέγη τους, με μια σταθερή, προσωποποιημένη τιμή (€/kWh) κλειδωμένη για 10 χρόνια.
Ειδικά για τα νοικοκυριά υπάρχει εγγυημένη μείωση λογαριασμών κατά τουλάχιστον 20% σε ετήσια βάση.
Καλώδιο: «Αβγατίζουν» τα 657 εκατομμύρια;
Εξαγωγέας ηλεκτριής ενέργειας από φωτοβολταϊκά φιλοδοξεί να γίνει και η Κύπρος, αξιοποιώντας το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, το περίφημο «καλώδιο».
Για το έργο αναμένεται ως γνωστόν η μελέτη της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, όμως ο υπουργός Ενέργειας της Κύπρου Μιχάλης Δαμιανός έδωσε δύο ενδιαφέρουσες ειδήσεις σε συνέντευξη που παραχώρησε στην «Καθημερινή» της Κύπρου.
Η πρώτη είναι ότι Ελλάδα και Κύπρος σκέπτονται να ζητήσουν πρόσθετη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, πέραν δηλαδή των 657 εκατομμυρίων ευρώ, κάτι όμως «που δεν είναι εύκολο», όπως ομολογεί ο Κύπριος υπουργός.
Η δεύτερη είναι ότι, όπως αναφέρει ο Μιχ. Δαμιανός, «το Ισραήλ επιθυμεί τη διασύνδεση με την Κύπρο. Μέχρι στιγμής όμως τίθεται το ερώτημα κατά πόσο τα 657 εκατ. ευρώ της ευρωπαϊκής χορηγίας για τη διασύνδεση Κύπρου-Κρήτης θα μπορούσαν να διοχετευτούν στο κομμάτι Κύπρου-Ισραήλ, κάτι που είναι δύσκολο».
Με άλλα λόγια, αναζητείται χρηματοδότηση και για το δεύτερο τμήμα του έργου, το οποίο είναι μεν μικρότερο σε έκταση, ωστόσο πλέον οι τιμές των πρώτων υλών είναι κατά πολύ μεγαλύτερες, άρα το συνολικό κόστος του καλωδίου Κύπρου-Ισραήλ δεν είναι ευκαταφρόνητο.
Ο Κύπριος υπουργός, μιλώντας στο συνέδριο του Economist, χαρακτήρισε πάντως «εξαιρετικά ενδιαφέρουσα» την ηλεκτρική διασύνδεση και τόνισε ότι για την Κύπρο δεν έχει σημασία μόνο από την πλευρά της ενεργειακής (της) ασφάλειας, αλλά η χώρα του θέλει να γίνει εξαγωγέας ενέργειας από φωτοβολταϊκά και ως εκ τούτου χρειάζεται να διασυνδεθεί με τις αγορές τόσο της Ευρώπης όσο και του Ισραήλ.
Ενδιαφέρον από τη Σρι Λάνκα για ΑΠΕ στην Ελλάδα
Ακόμη και από εταιρεία από τη Σρι Λανκα -ναι, δεν διαβάζετε λάθος- έχει υποβληθεί σχόλιο στη δημόσια διαβούλευση για το χωροταξικό για τις ΑΠΕ.
Τα σχόλια έχουν ανέλθει συνολικά στα 1.046 (η διαβούλευση έχει ολοκληρωθεί) και στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας μελετούν τις τοποθετήσεις προκειμένου να προχωρήσουν στο τελικό κείμενο του χωροταξικού σχεδίου, εξέλιξη που λογικά δεν θα αργήσει.
Σε όποιον, πάντως, έχει τον χρόνο και το κουράγιο (κυρίως αυτό) να διαβάσει τα σχόλια, έρχεται αυτόματα ως συνειρμός η ιστορική φράση του Κώστα Σημίτη «αυτή είναι η Ελλάδα».
Τα επιχειρήματα που χρησιμοποιούνται κατά των ΑΠΕ πραγματικά ξεπερνούν κάθε φαντασία.
Οι 10.000 ανεμογεννήτριες…
Στο επίκεντρο της κριτικής είναι φυσικά η αιολική ενέργεια, τόσο στην ξηρά όσο και (μελλοντικά) στη θάλασσα.
Το νέο επιχείρημα των αντιτιθέμενων στην αιολική ενέργεια είναι ότι στην Ελλάδα «καταγράφονται σήμερα περίπου 10.000 ανεμογεννήτριες».
Πρόκειται για εντυπωσιακό μεν αριθμό (και στρογγυλοποιημένο - κάτι σαν τα 10.000 βήματα καθημερινά), ο οποίος, όμως, πόρρω απέχει από την πραγματικότητα καθώς, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία Ελληνικής Επιστημονικής Ένωσης Αιολικής Ενέργειας-ΕΛΕΤΕΑΕΝ, οι εγκατεστημένες ανεμογεννήτριες υπολογίζονται σε 3.000.
Εάν μάλιστα ληφθεί υπ’ όψιν ότι σε ένα καλό για την αιολική ενέργεια εξάμηνο όπως το α’ του 2026 συνδέθηκαν με το δίκτυο 65 ανεμογεννήτριες συνολικής αποδιδόμενης ισχύος 320,6 MW, τότε είναι προφανές ότι η απόσταση από τις 3.000 έως τις 10.000 ανεμογεννήτριες είναι τεράστια.
Πολύ περισσότερο καθώς η τεχνολογία εξελίσσεται και (θα) χρειάζονται ολοένα και λιγότερες ανεμογεννήτριες για να παραχθεί ακόμη περισσότερη ενέργεια.
…και οι σύγχρονοι Δον Κιχώτες
Πώς προέκυψε, όμως, ο αριθμός 10.000;
Συνυπολογίστηκαν οι ανεμογεννήτριες σε όλα τα στάδια αδειοδότησης (παραγωγή, εγκατάσταση, λειτουργία), συνολικής ισχύος της τάξης των 33-34 GW, που αντιστοιχεί στο 475% του στόχου αναφοράς 7,05 GW αιολικών για το 2030.
Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΕΤΑΕΝ, η συνολική αιολική ισχύς στην Ελλάδα ήταν 6.017 MW στο τέλος του α’ εξαμήνου 2026 και το επόμενο 18μηνο πρόκειται να συνδεθούν νέα αιολικά πάρκα 700 MW έτσι ώστε η συνολική ισχύς να ξεπεράσει τα 6,5 GW (επίσημα στοιχεία ΕΛΕΤΑΕΝ).
Γίνεται, λοιπόν, αντιληπτό πως η ιστορία με τις «10.000 ανεμογεννήτριες» θυμίζει τον πασίγνωστο πρωταγωνιστή του μυθιστορήματος του Θερβάντες μόνο που οι σύγχρονοι Δον Κιχώτες μονομαχούν όχι με ανεμόμυλους αλλά με αιολικά πάρκα της φαντασίας τους…
