Καλημέρα σας.
Τα κύματα (των σημαντικών ειδήσεων) μετακινούνται από τις βαθιές θάλασσες των διεθνών αγορών στα κρυστάλλινα νερά της ελληνικής αγοράς ενέργειας.
Ο τομέας της ενέργειας στη χώρα μας παράγει πλέον περισσότερες ειδήσεις απ’ ότι μπορεί να καταναλώσει.
Οι εξελίξεις είναι κατακλυσμιαίες -κατά κοινή παραδοχή- και ειδικά το τελευταίο διάστημα, δεν υπάρχει ημέρα που να μην γίνουν δύο και τρεις ανακοινώσεις από ενεργειακές εταιρείες για νέα deals, συνεργασίες, αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου, εξαγορές ή/και επενδύσεις.
Η περασμένη εβδομάδα τροφοδοτεί, πάντως, τον ιστορικό χρόνο με επτά μεγάλα ερωτήματα, η απάντηση στα οποία πρόκειται, αναμφίβολα, να επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τις μελλοντικές εξελίξεις.
Το FSRU Χ2…
Ερώτημα 1ο: Θα προχωρήσει τελικά το κοινό FSRU Motor Oil και Aktor;
Οι εταιρείες επιβεβαίωσαν ότι βρίσκονται σε συζητήσεις, όπως σας είχα προϊδεάσει την περασμένη Κυριακή, σημειώνοντας ότι για την ώρα δεν υπάρχει οριστική απόφαση ή δεσμευτική συμφωνία.
Σε τέτοιες περιπτώσεις έχει αποδειχθεί ότι όταν δύο επιχειρηματικοί όμιλοι και μάλιστα τέτοιου βεληνεκούς επιβεβαιώνουν ότι βρίσκονται σε συζητήσεις, συνήθως το deal είτε είναι ήδη κλεισμένο είτε είναι βέβαιο ότι θα κλείσει.
Κάθε κανόνας έχει, όμως, και τις εξαιρέσεις του.
Σε κάθε περίπτωση στην αγορά αναμένουν την τελική απόφαση, η οποία επηρεάζει άλλες (ανάλογες) αποφάσεις.
…Το 2οFSRU του Βορρά…
Ερώτημα 2ο: Τί θα κάνει η Gastrade, δηλαδή τι θα αποφασίσει ο Δημήτρης Κοπελούζος για το 2ο FSRU στην Αλεξανδρούπολη, εάν τελικά δρομολογήσουν στις ράγες της υλοποίησης το (κοινό) FSRU στους Αγίους Θεοδώρους Motor Oil και Aktor;
Το ερώτημα τίθεται με έμφαση καθώς ο Δημ. Κοπελούζος δεν συνηθίζει να υπαναχωρεί από τον σχεδιασμό του.
Ταυτόχρονα, η βουλγαρική πλευρά, που ελέγχει το 20% της Gastrade, τάσσεται αναφανδόν και πιέζει υπέρ του 2ου FSRU.
Από την άλλη, όμως, αντέχει η ελληνική αγορά τρία ή, πολύ περισσότερο, τέσσερα FSRU;
Ο ίδιος ο Δημήτρης Κοπελούζος έχει επισημάνει ότι δεν χωρούν περισσότερα από δύο -εννοείται πέραν της Ρεβυθούσας.
…Και η εναλλακτική στη Θεσσαλονίκη
Ερώτημα 3ο: Τί θα κάνει η HELLENiQ Energy με το δικό της FSRU στη Θεσσαλονίκη;
Γιατί ακούω στην αγορά -και- το εξής σενάριο: εάν προχωρήσει το FSRU Motor Oil και Aktor στους Αγίους Θεοδώρους και ως εκ τούτου δεν προχωρήσει το 2ο FSRU στην Αλεξανδρούπολη, τότε ανοίγει παράθυρο ευκαιρίας ώστε να εξελιχθεί σε 2ο FSRU της Βορείου Ελλάδας αυτό της HELLENiQ Energy, πάντοτε εφ’ όσον οι συνθήκες στην αγορά αερίου το επιτρέπουν.
DFC και fund για την Aktor
Ερώτημα 4ο που αφορά και πάλι την Aktor: Ποιο είναι το αμερικανικό fund που πρόκειται να επενδύσει σε αυτή;
Εννοείται πέραν των βασικών μετόχων WINEX Investments Limited και Castellano Properties Limited που έχει ήδη ανακοινωθεί.
Παράλληλα, τί θα γίνει με τη μετοχική συμμετοχή της κρατικής αναπτυξιακής τράπεζας των ΗΠΑ DFC;
Θυμίζω ότι πριν λίγες ημέρες η ίδια η πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Ελλάδα Kimberly Guilfoyle είχε γνωστοποιήσει με ανάρτησή της ότι έχουν έλθει στην Ελλάδα στελέχη της κρατικής αναπτυξιακής τράπεζας των ΗΠΑ και βρίσκονται σε συζητήσεις με την ελληνική εταιρεία.
Οι… sexy ΑΜΚ
Ερώτημα 5ο: Ποια είναι η επόμενη εταιρεία ενέργειας που θα προχωρήσει σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου;
Μέσα σε λίγες εβδομάδες ΔΕΗ, ΑΔΜΗΕ, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Aktor σήκωσαν σημαντικά κεφάλαια και στην αγορά αναζητούν ήδη τον επόμενο.
Απ’ όσα ακούω καταλαβαίνω ότι αυτήν την εποχή οι hot ή οι sexy τομείς για ΑΜΚ είναι η ενέργεια και οι κατασκευές καθώς μάλιστα πολλές εταιρείες ασχολούνται, συνδυαστικά, και με τους δύο.
Στην επόμενη φάση αντιλαμβάνομαι ότι το ενδιαφέρον και τα κεφάλαια θα μετατοπιστούν στις τράπεζες.
Ο Ε. Μυτιληναίος και οι ΑΜΚ
Με την ευκαιρία να επισημάνω ότι ένας επιχειρηματίας που δεν συνηθίζει να προχωρά σε αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου είναι ο Ευάγγελος Μυτιληναίος.
Από ενδιαφέρον και σεβασμό στους μετόχους του, λένε τα στελέχη του ομίλου.
Βεβαίως, τον τελευταίο καιρό οι ΑΜΚ συνοδεύονται από ράλι της μετοχής στο ελληνικό χρηματιστήριο.
Φυσικά, ουδείς μπορεί να γνωρίζει τι συζητείται στα ενδότερα των κεντρικών γραφείων του ομίλου στο Μαρούσι.
Προφανώς, ζυγίζουν τα υπέρ και τα κατά, όπως «βλέπουν» και την κινητικότητα στην αγορά.
Σε όποιον τον ρωτά, πάντως, ο ισχυρός άνδρας της Metlen επαναλαμβάνει την πάγια θέση του ότι «οι ΑΜΚ δεν προαναγγέλλονται».
Το χρονοδιάγραμμα των μπαταριών
Ερώτημα 6ο: θα προχωρήσει η εγκατάσταση μπαταριών εντός του έτους;
Μετά και τη (νέα) παρέμβαση του υφυπουργού -και porte-parole του υπουργείου- Ενέργειας Νίκου Τσάφου έχει «φουντώσει» ο (ζωηρός) διάλογος στην αγορά αλλά και την πολιτική σκηνή για το θέμα.
Τί έχει πει ο υφυπουργός;
Ότι ναι μεν η Ελλάδα καθυστέρησε στις μπαταρίες, όμως, εάν τις εγκαθιστούσε πριν χρόνια, θα έπρεπε να τις επιδοτήσει, άρα να τις χρυσοπληρώσει, όπως και έγινε με τις εγγυημένες ταρίφες των φωτοβολταϊκών.
Ένα στοιχείο και μόνο είναι χαρακτηριστικό: οι μπαταρίες έχουν χάσει το 1/3 της αξίας τους (32%) από το 2021 έως το 2025.
Συνεπώς, αφήνει σαφώς να εννοηθεί ο Νίκος Τσάφος, το όποιο όφελος -για τους καταναλωτές- από τη χαμηλότερη τιμή στο ρεύμα, όταν θα συνδέονταν οι μπαταρίες με το δίκτυο, θα εξανεμίζονταν από την πληρωμή της επιδότησης όπως με τα φωτοβολταϊκά.
Το ερώτημα λοιπόν σήμερα, με το κόστος των μπαταριών αισθητά μειωμένο, είναι: θα προχωρήσει η εγκατάστασή τους χωρίς επιδότηση προκειμένου να ωφεληθούν οι καταναλωτές (επιχειρήσεις, νοικοκυριά και συνολικά η οικονομία);
Κι αν ναι, ποιο είναι πλέον το χρονοδιάγραμμα;
Στα 3 GW η αποθήκευση
Ο Νίκος Τσάφος επανήλθε στο θέμα της αποθήκευσης, απαντώντας προχθές σε επίκαιρη ερώτηση στη Βουλή.
Όπως ανέφερε, «σήμερα έχουμε περίπου 530 MW στον ΑΔΜΗΕ και στον ΔΕΔΔΗΕ έχουμε λίγο κάτω από 100 MW αποθήκευσης.
Εκτιμούμε ότι στο τέλος του έτους θα έχουμε προσεγγίσει το 1 GW, ενώ θεωρούμε ότι σε ένα δωδεκάμηνο από σήμερα -δηλαδή, στα μέσα του επόμενου έτους- θα έχουμε φτάσει περίπου το 1,5 GW.
Την προηγούμενη εβδομάδα ήμασταν στο Λουξεμβούργο με τον Υπουργό και υπογράψαμε την πρωτοβουλία της Κομισιόν - την τριμερή συμφωνία για την αποθήκευση- όπου δεσμευτήκαμε να έχουμε 3 GW μέχρι το 2028».
Το μυστήριο των νέων τιμολογίων
Ερώτημα 7ο: Γιατί οι πάροχοι διατήρησαν σταθερά τα τιμολόγια ρεύματος του Ιουλίου;
Δεν αποκλιμακώθηκε η τιμή του αερίου μετά τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν;
Δεν είναι υψηλό το μερίδιο των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα αυτή την εποχή;
Γιατί να παραμείνουν σταθερές οι τιμές και να μην αποκλιμακωθούν στα κυμαινόμενα τιμολόγια, κι ενώ μάλιστα έχουν προηγηθεί μεγάλες αυξήσεις στα σταθερά (μπλε) τιμολόγια;
Πιατάς εναντίον Τσουβέλα
Με την ευκαιρία, σε αυτό το περιβάλλον τιμών εντείνεται συνεχώς ο ανταγωνισμός στη λιανική αγορά ενέργειας για την αύξηση μεριδίων.
Πολύ περισσότερο καθώς το καλοκαίρι αφ’ ενός μπαίνουν στην εξίσωση τα εξοχικά με πολλούς καταναλωτές να καλούνται να επιλέξουν πάροχο για το δεύτερο σπίτι τους και αφ’ ετέρου οι καταναλωτές έχουν περισσότερο χρόνο στη διάθεσή τους ώστε να αναζητούν το πιο συμφέρον τιμολόγιο ρεύματος.
Για την προσέλκυση των καταναλωτών εκτός από χορηγίες και προωθητικές ενέργειες σε φεστιβάλ, συναυλίες και θεατρικές παραστάσεις, οι μεγάλες εταιρείες χρησιμοποιούν και «βαριά» ονόματα για τις διαφημίσεις τους.
Έτσι, αυτόν τον καιρό «τρέχουν» η τηλεοπτική διαφήμιση της Protergia με πρωταγωνιστή τον μεγάλο Δημήτρη Πιατά, ενώ η ΔΕΗ απαντά με νέο επεισόδιο της σειράς «Από τη ΔΕΗ Είμαστε» στο youtube με τον δημοφιλή Αλέξανδρο Τσουβέλα.
Άνεμος… διαμαρτυριών
Ο ΥΠΕΝ Σταύρος Παπασταύρου μπορεί να υπογράφει καθημερινά συμβάσεις για έργα ύδρευσης, μαθαίνω όμως ότι αφιερώνει το μεγαλύτερο μέρος της δραστηριότητάς του στα ειδικά χωροταξικά καθώς οι αντιδράσεις είναι πολύ μεγάλες.
Μαθαίνω επίσης ότι ιδιαίτερα ασχολείται με το χωροταξικό των ΑΠΕ και δη τα αιολικά, στα οποία παρατηρείται το εξής: διαμαρτύρονται ταυτόχρονα οι τοπικές κοινωνίες επειδή εγκαθίστανται πολλά αιολικά πάρκα και οι εταιρείες παραγωγής ενέργειας επειδή δεν επιτρέπεται να εγκατασταθούν πολλά αιολικά, ιδίως σε περιοχές με υψηλό αιολικό δυναμικό.
Ως εκ τούτου ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει πλέον συνειδητοποιήσει πλήρως γιατί όλοι ανεξαιρέτως οι προκάτοχοί του άφηναν στον επόμενο τους φακέλους με τα χωροταξικά.
Η πονηρή μεγαβατώρα των -0,01 ευρώ
Ούτε στον τομέα των φωτοβολταϊκών έχουν, πάντως, καμφθεί οι αντιδράσεις.
Ο σύνδεσμος των μικρομεσαίων παραγωγών από φ/β ΣΥΦΩΕΛ ετοιμάζεται να καταθέσει προσφυγή στα αρμόδια ευρωπαϊκά όργανα και αμέσως μετά προτίθεται να προσφύγει και στην ελληνική δικαιοσύνη.
Όσον αφορά στην πρόσφατη ρύθμιση του ΥΠΕΝ, οι μικρομεσαίοι παραγωγοί θεωρούν ότι κινείται μεν προς θετική κατεύθυνση αλλά δεν είναι αρκετή.
Χαρακτηριστική είναι η δήλωση της νομικής συμβούλου του ΣΥΦΩΕΛ Μαριάννας Νάζου ότι «από την πρώτη ημέρα εφαρμογής του νέου καθεστώτος λειτουργικής ενίσχυσης διαπιστώνεται ότι για πολλές συνεχόμενες ώρες η τιμή εκκαθάρισης διαμορφώνεται στα -0,01 ευρώ ανά MWh, αντί για αρνητικές τιμές, με αποτέλεσμα να μην καταβάλλεται λειτουργική ενίσχυση στους παραγωγούς.
Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνει ότι το νέο πλαίσιο δεν επιλύει το βασικό πρόβλημα των απωλειών εισοδήματος».
Ενέργεια… made in USA
«Έξω πάμε καλά», που έλεγε και ο αείμνηστος Κώστας Καραμανλής καθώς και στους εορτασμούς για τα 250 χρόνια από την ανεξαρτησία των ΗΠΑ στην Αθήνα αναδείχτηκε πόσο σημαντική είναι πλέον η ενέργεια στις διμερείς σχέσεις.
Ο Σταύρος Παπασταύρου ήταν ένας από τους ελάχιστους (μετρημένους στα δάχτυλα του ενός χεριού) υπουργούς που παρακάθισε στο δείπνο που παρέθεσε στο Μέγαρο Μαξίμου ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Ελλάδα Kimberly Guilfoyle την περασμένη Τετάρτη.
Ενώ και την επόμενη ημέρα, στην εκδήλωση της πρεσβείας στο πάρκο Σταύρος Νιάρχος, η Kimberly Guilfoyle είπε εμφατικά στην ομιλία της ότι «το μέλλον (σ.σ. της Ελλάδας), με υπερηφάνεια δηλώνω, θα τροφοδοτείται με αμερικανική ενέργεια».
Η πρέσβειρα των ΗΠΑ έκανε αναφορά σε τρία σημαντικά γεγονότα στον τομέα της ενέργειας που αντανακλούν την ελληνοαμερικανική (και όχι μόνο) συνεργασία:
-«Στην ιστορική υπουργική συνάντηση του P-TEC που πραγματοποιήθηκε πέρυσι στην Αθήνα, συγκεντρώθηκαν 850 ηγέτες από τον κυβερνητικό και τον ιδιωτικό τομέα – αριθμός ρεκόρ – για να μετατρέψουν τη στρατηγική σε δράση».
-«Υπογράψαμε μια κρίσιμη εμπορική συμφωνία διάρκειας 20 ετών, ύψους 4,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων, η οποία θα συνδέσει τους προμηθευτές LNG των Ηνωμένων Πολιτειών με την περιοχή για τις επόμενες δεκαετίες. Όμως δεν σταματήσαμε εκεί. Μόλις πριν από λίγες εβδομάδες, διπλασιάσαμε το ποσό στα 10 δισεκατομμύρια δολάρια. Γιατί αυτό κάνει η Αμερική. Στοχεύουμε ψηλά και πετυχαίνουμε».
-«Η διευρυνόμενη συνεργασία της ExxonMobil με την Hellenic Energy και την Energean στο Ιόνιο Πέλαγος, σε συνδυασμό με τις συμφωνίες υπεράκτιας εξερεύνησης της Chevron και της Hellenic, αποδεικνύουν τι μπορούν να επιτύχουν από κοινού η αμερικανική ηγεσία και η ελληνική φιλοδοξία — τις πρώτες υπεράκτιες γεωτρήσεις εξερεύνησης στην Ελλάδα μετά από πάνω από σαράντα χρόνια».
Διπλό συνέδριο
Ενδεικτικό του πόσο σημαντική είναι η ενέργεια στην ελληνοαμερικανική συνεργασία είναι και το γεγονός ότι το Ελληνο-Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο διοργανώνει δύο συνέδρια τον φετινο Σεπτέμβριο, στο πλαίσιο της 90ης ΔΕΘ.
Πρόκειται για το 10ο Southeast Europe Energy Forum, το οποίο πρόκειται να λάβει χώρα την Παρασκευή 4 Σεπτεμβρίου (μία ημέρα πριν την έναρξη της ΔΕΘ) στη Θεσσαλονίκη και στις 3 Σεπτεμβρίου στην Αλεξανδρούπολη, που είναι η πόλη στην οποία ξεκίνησε το Forum προ 10ετίας.
Οι θεματικές στις οποίες θα εστιάσει φέτος ο διάλογος είναι Γεωπολιτική και Ενεργειακή Ασφάλεια, ΑΠΕ και Ανθεκτικότητα Δικτύων, Ενεργειακές Επενδύσεις και Ανάπτυξη της Αγοράς, Βιομηχανική Ανταγωνιστικότητα και Ασφάλεια Εφοδιαστικής Αλυσίδας.
Η «Καλωδιάδα» σε εγχώρια έκδοση
Εκτός από την οικονομία, η ενέργεια κυριαρχεί και στην πολιτική σκηνή με την κόντρα, το beef για να χρησιμοποιήσω τη σύγχρονη ορολογία, μεταξύ ΠΑΣΟΚ και ΕΛΑΣ να κυριαρχεί στην επικαιρότητα.
Όλα ξεκίνησαν από ένα σχόλιο στα κοινωνικά δίκτυα του Νίκου Μπίστη, που είναι πλέον στέλεχος του κόμματος του Αλέξη Τσίπρα.
Ο Ν. Μπίστης, με αφορμή τις δηλώσεις του προέδρου του ΠΑΣΟΚ Ν. Ανδρουλάκης για το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου, κατηγόρησε τον Νίκο Ανδρουλάκη ότι ασκεί κριτική στην εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης «από τα δεξιά» και τόνισε: «Μονομερείς ενέργειες που υποκρύπτουν αποκλεισμό η παράκαμψη του άλλου από διευθετήσεις στο ενεργειακό πεδίο δεν θα προχωρήσουν».
Το ΠΑΣΟΚ «σήκωσε» το θέμα και έθεσε τα εξής ερωτήματα:
Είναι επίσημη θέση του κόμματος ΕΛΑΣ ότι δεν πρέπει να προχωρήσει η
πόντιση του καλωδίου Κύπρου-Ελλάδας ή ότι το έργο αυτό τελεί υπό την
έγκριση ή την άδεια τρίτης χώρας και δη της Τουρκίας;
Ποιες είναι οι win win λύσεις στις οποίες αναφέρεται το στέλεχος του κόμματος
ΕΛΑΣ;
Αυτός είναι ο νέος πατριωτισμός για τον οποίο μιλά ο κ. Τσίπρας;»
Ο Ν. Μπίστης επανήλθε εμμένοντας στις απόψεις του και ξεκαθαρίζοντας ότι η γραμμή της ΕΛΑΣ καθορίζεται από τα όργανα του κόμματος στα οποία ο ίδιος δεν ανήκει.
Ο Ν. Ανδρουλάκης έθεσε εκ νέου το θέμα του καλωδίου στη συνάντηση που είχε την περασμένη Πέμπτη με τον υπουργό Εξωτερικών Νίκο Χριστοδουλίδη και έχω την αίσθηση ότι το θέμα θα είναι κυρίαρχο και στη νέα πολιτική σεζόν.
Ο Μ. Χριστοδουλίδης με τη Μ. Καρυστιανού
Ένας από τους πλέον προβεβλημένους ανθρώπους του ενεργειακού τομέα, ο ενεργειακός επιθεωρητής Μιχάλης Χριστοδουλίδης με πυκνές εμφανίσεις στα μέσα ενημέρωσης, μετέχει στο προσωρινό πολιτικό συμβούλιο του κόμματος «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» που συγκρότησε η Μαρία Καρυστιανού.
Ο Μ. Χριστοδουλίδης αναλαμβάνει προφανώς να εκπονήσει το πρόγραμμα του νεοσύστατου κόμματος για τα ενεργειακά, τομέας στον οποίο προτίθεται να δώσει ιδιαίτερη βαρύτητα.
