Καλημέρα σας.
Σαν βγεις στον πηγαιμό για την έξοδο από τα… Στενά του Ορμούζ, είτε εύχεσαι είτε όχι, θα είναι μακρύς ο δρόμος.
Κάπως έτσι θα μπορούσε να παραφραστεί ο πασίγνωστος στίχος από την -επίκαιρη λόγω Χόλυγουντ- «Ιθάκη» του Κωνσταντίνου Καβάφη καθώς ο 3ος Πόλεμος στον Κόλπο φέρνει μεγάλες ανατροπές.
Σαν ο Donald Trump, με τη συνεπικουρία των Ιρανών, να ζήλεψε τους σεναριογράφους του Χόλυγουντ και να θέλει να τους ξεπεράσει…
Τα «διόδια» Trump…
Η ουσία είναι ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ γράφει με τις αποφάσεις του ένα σενάριο που ομολογουμένως θα ήθελε να το έχει γράψει ο πλέον ευφάνταστος σεναριογράφος.
Από την ειρήνη στον πόλεμο και από την επιβολή «διοδίων» 20% στα πλοία που διέρχονται από τα Στενά έως την αντικατάστασή τους (των «διοδίων») από επενδυτικές συμφωνίες με τις χώρες του Κόλπου, η απόσταση δεν είναι μεγαλύτερη από ένα… post στα social media και διάστημα ολίγων ωρών.
Μόνο που -για να δανειστώ μια φράση επιφανούς αναλυτή- τα Στενά του Ορμούζ δεν είναι βρύση για να την ανοιγοκλείνεις σε δευτερόλεπτα…
…Τα 122 δις δολάρια μόνο από το πετρέλαιο…
Είδηση της εβδομάδας, αναμφίβολα, η εξαγγελία για επιβολή «διοδίων» 20%.
Και μπορεί να αποσύρθηκε λίγο αφ’ ότου διατυπώθηκε, ωστόσο είναι η πρώτη φορά που ηγέτης μεγάλης χώρας και μάλιστα της υπερδύναμης του πλανήτη που καταθέτει τέτοια πρόταση στον δημόσιο διάλογο.
Κι αυτό έχει τη σημασία του.
Έγκυροι αναλυτές υπολόγισαν τι θα σήμαινε η εφαρμογή του «διοδίου» στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά.
Με δεδομένο ότι καθημερινά, πριν τα πολεμικές επιχειρήσεις, διέρχονταν από τα Στενά περίπου 21 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων, τότε με τιμή πετρελαίου στα 80 δολάρια, το κόστος (και αντίστοιχα το όφελος για εκείνους που θα εισέπρατταν τα «διόδια») θα υπερέβαινε τα 122 δισεκατομμύρια δολάρια σε ετήσια βάση.
Εάν η τιμή του πετρελαίου ήταν μεγαλύτερη ή μικρότερη, αντίστοιχα θα αυξομειώνονταν το ποσό από τα διόδια.
…Το LNG και ο καταναλωτής
Στα 122 δις δολ. θα πρέπει να προστεθούν και άλλα 7,5 δις δολ. ετησίως από τα 10 δισεκατομμύρια κυβικά πόδια υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) που διέρχονταν καθημερινά από το στενό πριν από τη διακοπή, κυρίως από το Κατάρ (τα 7,5 δις δολ. προκύπτουν από σχετικά συντηρητική αποτίμηση στα 10 δολάρια ανά εκατομμύριο βρετανικές θερμικές μονάδες).
Επιπρόσθετα, θα πρέπει να συνυπολογισθούν τα «διόδια» και στα άλλα φορτία που μεταφέρονται μέσω των Στενών του Ορμούζ όπως πετροχημικά, λιπάσματα, προϊόντα που μεταφέρονται μέσω κοντέινερ.
Το ακριβές ποσό εξαρτάται από τα φορτία που διακινούνται κι ως εκ τούτου είναι μεταβαλλόμενο.
Αυτό που είναι σταθερό είναι ποιος (θα) πληρώνει; Ο καταναλωτής…
Το «Great Game» των αγωγών
Επειδή ουδείς μπορεί να προβλέψει πως θα εξελιχθούν οι πολεμικές επιχειρήσεις (ερωτηθείς σχετικά την περασμένη εβδομάδα ο πρόεδρος Trump υπενθύμισε με νόημα ότι ο πόλεμος στο Βιετνάμ διήρκεσε 19 χρόνια!), οι χώρες και οι ενεργειακές επιχειρήσεις στην περιοχή του Κόλπου και γενικότερα τη Μέση Ανατολή σχεδιάζουν project για να παρακάμψουν τα Στενά.
Πρόκειται για το λεγόμενο «Great Game» με τις εκτιμήσεις να φέρνουν τις σχετικές επενδύσεις (κυρίως αγωγούς) να ανέρχονται σε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια.
Στόχος είναι να μειωθούν τα βαρέλια πετρελαίου που διέρχονται καθημερινά από τα Στενά στα 7-9 εκατομμύρια από 21 που, όπως προανέφερα, ήταν μέχρι τον πόλεμο.
Και σε τέτοιες περιόδους έχει αποδειχθεί ότι η ταχύτητα υλοποίησης τέτοιων project ξεπερνά και τις πλέον αισιόδοξες εκτιμήσεις.
Κόφτης 70% σε αέριο και 40% πετρέλαιο
Στόχος είναι να καταστεί η Ευρώπη η πρώτη «ηλεκτροκίνητη» ήπειρος στον κόσμο, με στόχο την αύξηση του εξηλεκτρισμού από το σημερινό 23% της χρήσης ενέργειας στο 46% έως το 2040.
Με την επίτευξη αυτού του στόχου, η ΕΕ θα μπορούσε να εξοικονομήσει 260 δισ. ευρώ ετησίως σε εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από το 2040 μειώνοντας κατά 70% τις εισαγωγές αερίου και κατά 40% τις εισαγωγές πετρελαίου.
Η αναλογία 2,5-1 στην τιμή ηλεκτρισμού-αερίου
Για να παρακολουθούν με μεγαλύτερη ακρίβεια την πρόοδο του σχεδίου σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι Βρυξέλλες προτείνουν μια σειρά από επιμέρους στόχους, τους λεγόμενους «βασικούς δείκτες απόδοσης».
Ένας από τους σημαντικότερους είναι η αναλογία τιμών ηλεκτρικής ενέργειας προς φυσικό αέριο να μην υπερβαίνει το 2,5:1 για τα νοικοκυριά και το 2:1 για τη βιομηχανία, ώστε η μετάβαση να είναι οικονομικά συμφέρουσα.
Τίθενται στόχοι αποθήκευσης ενέργειας 200 GW για το 2030 και εγκατάστασης 100 GW νέων ΑΠΕ ετησίως.
Επιπλέον, έως το 2030 πρέπει να κυκλοφορούν 400.000 φορτηγά μηδενικών ρύπων και έως το 2040 το ένα στα τρία πλοία που εκτελούν δρομολόγια στην Ευρώπη θα πρέπει να τροφοδοτούνται με μπαταρίες.
Εισαγωγείς αερίου τα… κτίρια
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στα κτίρια καθώς καταναλώνουν περίπου το ήμισυ του φυσικού αερίου της ΕΕ.
Συνολικά, το 67 % της θέρμανσης των κτιρίων προέρχεται από ορυκτά καύσιμα, μεγάλο μέρος των οποίων -θεωρούν στην ΕΕ ότι- σπαταλάται λόγω αναποτελεσματικών λεβήτων και ανεπαρκούς μόνωσης.
Ως εκ τούτου κεντρική θέση στο σχέδιο έχει η αντικατάσταση των λεβήτων αερίου και πετρελαίου με αντλίες θερμότητας, οι οποίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για θέρμανση και ψύξη.
Εκτιμάται ότι ο αντλίες θερμότητας θα μπορούσαν να μειώσουν τους λογαριασμούς έως και κατά 60% και να δώσουν πιο υγιεινές λύσεις ακόμη και κατά τη διάρκεια των κυμάτων καύσωνα.
Στόχος λοιπόν είναι ο ετήσιος ρυθμός εγκατάστασης αντλιών θερμότητας στην ΕΕ να αυξηθεί στα 5 εκατομμύρια από 2,5 εκατ. σήμερα.
Το «Great Game» των ελληνικών επιχειρήσεων
Εύκολα, λοιπόν, γίνεται αντιληπτό ότι την ώρα που στον Κόλπο και τη Μέση Ανατολή έχει γίνει εκκίνηση στο «Great Game» των αγωγών, στην ΕΕ ξεκινά η μάλλον επιταχύνει το «Great Game» των επενδύσεων σε δίκτυα, ΑΠΕ, συστήματα εξοικονόμησης ενέργειας
Οι προκλήσεις και οι ευκαιρίες για τις ελληνικές εταιρείες ενέργειας και ειδικά για τους καθετοποιημένους ομίλους είναι πολύ μεγάλες και άρα όσα έχουν γίνει μέχρι τώρα στο ελληνικό ενεργειακό «Great Game» μάλλον είναι το ορεκτικό για το κύριο γεύμα που ακολουθεί.
Η Belharra της…ενέργειας
Σ’ αυτήν την αγορά που ολοένα μεγαλώνει και θα μεγαλώνει, απευθύνεται η ΔΕΗ που πλέον παίζει επίθεση και στον τομέα της άμυνας.
Την περασμένη εβδομάδα η επιχείρηση μέσω της θυγατρικής της PPC Inspectra συνήψε συμφωνία με την Νaval Group Hellas, την ελληνική θυγατρική της γαλλικής Naval Group, για την υποστήριξη της συντήρησης των νέων φρεγατών FDI του Πολεμικού Ναυτικού, μέσω της παροχής υπηρεσιών εργαστηριακών δοκιμών, επιθεωρήσεων και πιστοποίησης.
Πλέον δεν υπάρχει τομέας που να είναι έξω από το portfolio της ΔΕΗ, η οποία ευλόγως αποκαλείται στην αγορά η Belharra της…ενέργειας
Το μήνυμα Στάσση για data center και ενέργεια
Μιας και αναφέρομαι στη ΔΕΗ, ο πρόεδρος και CEO Γιώργος Στάσσης, με την ιδιότητά του ως αντιπροέδρου της Eurelectric, συναντήθηκε την περασμένη εβδομάδα στις Βρυξέλλες με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, António Costa.
Στο μενού της συνάντησης η οικονομία της τεχνητής νοημοσύνης και τη ανάπτυξη με τον ισχυρό άντρα της ΔΕΗ να επισημαίνει ότι «η Ευρώπη μπορεί και πρέπει να αγκαλιάσει την ψηφιακή επανάσταση, να επιτύχει τεχνολογική κυριαρχία και να αποτελέσει παγκόσμιο κέντρο προώθησης της τεχνητής νοημοσύνης — χωρίς να αυξήσει το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας για τους πολίτες μας ή να επιδεινώσει την ενεργειακή μας εξάρτηση!»
«Η κλίμακα αυτής της επερχόμενης ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας είναι άνευ προηγουμένου» σημείωσε και προσέθεσε ότι σύμφωνα με το «Power Barometer» της Eurelectric, τα κέντρα δεδομένων προβλέπεται να αντιπροσωπεύουν το 28% της συνολικής αύξησης της ευρωπαϊκής ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2030. Κοιτώντας μπροστά στα επόμενα 5 έως 10 χρόνια, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) προβλέπει ότι η κατανάλωση των ευρωπαϊκών κέντρων δεδομένων θα αυξηθεί από περίπου 100 TWh σήμερα σε 149 έως 287 TWh ετησίως!
Ο Γιώργος Στάσσης τόνισε ότι «βρισκόμαστε στο σταυροδρόμι δύο από τις σημαντικότερες στρατηγικές προτεραιότητες της Ευρώπης: την επίτευξη της ψηφιακής προόδου μέσω της τεχνητής νοημοσύνης και την υλοποίηση της μετάβασης προς το «Net Zero».
Για να διασφαλίσουμε την ψηφιακή και ενεργειακή μας κυριαρχία, πρέπει να αξιοποιήσουμε το #Ai4Power για να προωθήσουμε τη συστημική ενεργειακή απόδοση, ενώ παράλληλα πρέπει να διαχειριστούμε το #Power4Ai μέσω ισχυρών επενδύσεων και πολιτικών, συγκεκριμένα με την ταχύτερη ανάπτυξη καλύτερων και ισχυρότερων #Grids, καθώς και με την εισαγωγή νέας #CleanGenerationCapacity στην αγορά!», ανέφερε.
Μητσοτάκης υπέρ fusion, Τσίπρας κατά SMR
Παραμένοντας στο θέμα των data centers και της τεχνητής νοημοσύνης, συγκρατώ την αναφορά που έκανε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην εκδήλωση της Endeavor Greece στην Πνύκα το βράδυ της περασμένης Πέμπτης.
«Αν η τεχνητή νοημοσύνη μπορούσε να λύσει το πρόβλημα της σύντηξης, τότε η σύντηξη θα έλυνε το πρόβλημα της τεχνητής νοημοσύνης», είπε σε μια αποστροφή της ομιλίας του επαναφέροντας το θέμα της πυρηνικής ενέργειας.
Έχει τη σημασία του ότι η αναφορά έγινε μία ημέρα μετά την κατηγορηματική θέση κατά της πυρηνικής ενέργειας (και των SMR) στην Ελλάδα που διατύπωσε το Ινστιτούτο Αλέξη Τσίπρα και η οποία προφανώς απηχεί τις απόψεις του πρώην πρωθυπουργού.
Η πυρηνική ενέργεια φαίνεται, λοιπόν, να αποτελεί μια νέα διαχωριστική γραμμή μεταξύ των κομμάτων κι είναι προφανές ότι θα είναι από τα θέματα που θα συζητηθούν στην προεκλογική περίοδο, κατά την οποία η ενέργεια αναμένεται να είναι κυρίαρχη.
Ο Ουκρανός ..Ξιφαράς έγινε πρωθυπουργός
Απολύτως ενδεικτική του σημαντικού ρόλου που διαδραματίζει πλέον η ενέργεια στις πολιτικές εξελίξεις είναι η απόφαση του προέδρου της Ουκρανίας Volodymyr Zelenskyy να επιλέξει ως πρωθυπουργό της πολύπαθης χώρας τον μέχρι τώρα πρόεδρο της κρατικής εταιρείας αερίου Naftogaz Sergii Koretskyi.
Η επιλογή του 48χρονου Koretskyi έγινε, σύμφωνα με όλες τις εκτιμήσεις, με βασικό κριτήριο την εμπειρία του στα ενεργειακά θέματα και στα θετικά του προσμετρήθηκε η αποτελεσματική διαχείριση του δικτύου αερίου της Ουκρανίας παρά τα πλήγματα από τις αλλεπάλληλες επιθέσεις της Ρωσίας.
Θυμίζω ότι ο πρόεδρος της Naftogaz είχε έλθει στην Αθήνα τον περασμένο Νοέμβριο όταν και υπέγραψε συμφωνία με τον CEO της ΔΕΠΑ Εμπορίας Κωνσταντίνο Ξιφαρά, παρουσία των ηγετών των δυο χωρών, για την διάθεση LNG στη χώρα μέσω Ελλάδας (φωτο).
Με την ευκαιρία, και ο πρωθυπουργός της Ρουμανίας Ilie Bolojan ασκεί καθήκοντα υπηρεσιακού υπουργού Ενέργειας.
