Η στάθμη του νερού στον ποταμό Ρήνο στη Γερμανία έφτασε σε νέα χαμηλά επίπεδα την Τρίτη με τα φορτηγά πλοία να συνεχίζουν τα δρομολόγια μεταφέροντας ωστόσο σημαντικά μειωμένα φορτία σε υψηλότερες τιμές.
Ο Ρήνος είναι μία κρίσιμη ναυτιλιακή οδός για πολλές χώρες καθώς μέσω του ποταμού μεταφέρονται εμπορεύματα όπως σιτηρά, ορυκτά, μεταλλεύματα, άνθρακας και προϊόντα πετρελαίου, συμπεριλαμβανομένης της βενζίνης. Με το κύμα καύσωνα να συνεχίζει να πλήττει πολλές χώρες της Ευρώπης, η κατάσταση κινδυνεύει να δημιουργήσει σημεία συμφόρησης σε έναν ποταμό μήκους 1.290 χιλιομέτρων που πηγάζει από τις Ελβετικές Άλπεις και διασχίζει πολλές χώρες μέχρι τη Βόρεια Θάλασσα.
Η υπηρεσία εσωτερικής ναυσιπλοΐας WSV δήλωσε ότι το βάθος του πλεύσιμου νερού στο σημείο συμφόρησης Kaub κοντά στο Koblenz ήταν 24 εκατοστά την Τρίτη, έχοντας μειωθεί για λίγο στα 21 εκατοστά, κάτω από το προηγούμενο χαμηλότερο καταγεγραμμένο επίπεδο των 25 εκατοστών το 2018. Ο ποταμός είναι περίπου 1 μέτρο βαθύτερος από το πλεύσιμο βάθος και τα δρομολόγια εμπορευμάτων συνεχίζονται.
Τα ρηχά νερά μετά τον καύσωνα του καλοκαιριού και τις λίγες βροχοπτώσεις σημαίνουν ότι τα φορτηγά πλοία συχνά μπορούν να πλεύσουν με μόνο περίπου το 20% του φορτίου, με επιπλέον χρεώσεις που αυξάνουν το κόστος για τους ιδιοκτήτες φορτίων. Τα φορτία πρέπει να κατανέμονται σε πολλά πλοία που πλέουν μερικώς φορτωμένα, αυξάνοντας επίσης το κόστος και δημιουργώντας ένα ανεπιθύμητο επιπλέον έξοδο για τη γερμανική βιομηχανία.
Οι αναλυτές εμπορευμάτων και οι εταιρείες δηλώνουν ότι η βιομηχανία αντιμετωπίζει μια μεγάλη αύξηση του κόστους, με τους βιομηχανικούς πελάτες να αναζητούν εναλλακτικές μεταφορές. «Οι αποστολές υπόκεινται σε αυστηρούς περιορισμούς και τα πλοία λειτουργούν με σημαντικά μειωμένα φορτία υ», δήλωσε εκπρόσωπος της χημικής εταιρείας Lanxess. «Καθώς ορισμένα σημεία φόρτωσης και εκφόρτωσης δεν είναι πλέον προσβάσιμα, στρεφόμαστε σε σιδηροδρομικές και οδικές μεταφορές όπου είναι δυνατόν».
Το κόστος μεταφοράς με δεξαμενόπλοια από το Ρότερνταμ στην Καρλσρούη αυξήθηκε σε περίπου 150-160 ευρώ ανά τόνο την Τρίτη από 45 ευρώ στα τέλη Ιουνίου, επισημαίνουν οι αναλυτές.
Όπως επισημαίνει η ING, η Ευρώπη αντιμετωπίζει για άλλη μια φορά τις συνέπειες της ακραίας ξηρασίας. Η στάθμη του νερού στον ποταμό Ρήνο, έναν από τους σημαντικότερους διαδρόμους μεταφοράς εμπορευμάτων της Ευρώπης, έχει φτάσει στο χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ, μειώνοντας τους συντελεστές φορτίου και περιορίζοντας τη χωρητικότητα της εσωτερικής ναυτιλίας.
Και η χρονική στιγμή είναι ιδιαίτερα ανησυχητική, όπως προσθέτει. Τέτοια ρηχά επίπεδα υδάτων σε τόσο πρώιμο στάδιο της σεζόν δεν αποτελούν μόνο σαφή ένδειξη αυξανόμενων κινδύνων που σχετίζονται με το κλίμα, αλλά επηρεάζουν ήδη τις επιχειρήσεις που εξαρτώνται από την πλωτή οδό για τη μεταφορά πρώτων υλών και γεωργικών προϊόντων, υγρών και εμπορευματοκιβωτίων. Και η κατάσταση θα μπορούσε εύκολα να επιδεινωθεί περαιτέρω. Καθώς η χιονοκάλυψη γίνεται σπανιότερη και οι παγετώνες συνεχίζουν να συρρικνώνονται, οι περίοδοι χαμηλής στάθμης νερού είναι πιθανό να γίνουν πιο συχνές.
Οι φορτηγίδες που μεταφέρουν πρώτες ύλες και εμπορευματοκιβώτια προς τα μέσα της Γερμανίας περιορίζονται σε ένα κλάσμα της κανονικής μεταφορικής τους ικανότητας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, χρειάζονται τέσσερις φορτηγίδες για να μεταφέρουν τον όγκο που θα μετέφερε κανονικά ένα πλήρως φορτωμένο πλοίο, τονίζει η ING, Ορισμένες εταιρείες που εξαρτώνται από τις μεταφορές στο νερό μπορεί ακόμη και να καταστούν δυσπρόσιτες. Στην Ολλανδία, για παράδειγμα, το κλείσιμο του «Twentekanaal», το οποίο συνδέεται έμμεσα με το σύστημα του Ρήνου, καταδεικνύει πόσο εκτεταμένες μπορεί να είναι οι επιπτώσεις.
Το αποτέλεσμα είναι υψηλότερα ναύλα, μεγαλύτεροι χρόνοι μεταφοράς και πίεση στις προμήθειες πρώτων υλών για τις μονάδες παραγωγής. Είναι αξιοσημείωτο ότι αυτά τα ακραία φαινόμενα χαμηλής στάθμης νερού έχουν συμβεί συχνότερα την τελευταία δεκαετία από ό,τι τις προηγούμενες πέντε δεκαετίες, επισημαίνει ο ολλανδικός οίκος.
Ένα αυξανόμενο πλέγμα διαταραχών
Η διαταραχή του Ρήνου δεν είναι ένα μεμονωμένο γεγονός. Εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο κινδύνων που έχουν γίνει ολοένα και πιο αλληλένδετοι στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, τονίζει η ING. Πέρα από τα σοκ προσφοράς που σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας, ξεχωρίζουν δύο διαρθρωτικοί παράγοντες: η κλιματική αλλαγή και η γεωπολιτική. Η κλιματική αλλαγή αυξάνει τη συχνότητα και τη σοβαρότητα των ακραίων καιρικών φαινομένων, ενώ οι γεωπολιτικές εντάσεις οδηγούν σε συγκρούσεις, εμπορικούς περιορισμούς και προστατευτικές πολιτικές. Μαζί, δημιουργούν ένα πιο ασταθές λειτουργικό περιβάλλον για τις επιχειρήσεις.
Το τελευταίο ήταν ιδιαίτερα ορατό φέτος. Οι συνεχιζόμενες εντάσεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ έχουν διαταράξει σοβαρά τις εμπορικές ροές, ενώ οι επανειλημμένες ανακοινώσεις δασμών έχουν προκαλέσει κύματα εμπροσθοβαρών μεταφορών και αλλαγές στα πρότυπα των πλοίων.
Ταυτόχρονα, η Διώρυγα του Παναμά συνεχίζει να προετοιμάζεται για νέες διαταραχές που σχετίζονται με τις καιρικές συνθήκες, και η αξιοπιστία της μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων δεν επιστρέφει στα επίπεδα πριν από την πανδημία. Όλες αυτές οι εξελίξεις δείχνουν προς την ίδια κατεύθυνση: η αυξημένη αβεβαιότητα στην αλυσίδα εφοδιασμού έχει γίνει καθοριστικό χαρακτηριστικό της παγκόσμιας οικονομίας, τονίζει η ING.
Η ανθεκτικότητα στον Ρήνο απαιτεί στοχευμένες λύσεις
Για τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις που βρίσκονται κατά μήκος του Ρήνου, οι εναλλακτικές λύσεις δεν είναι πάντα άμεσα διαθέσιμες. Οι μεγάλοι όγκοι σιδηρομεταλλεύματος, άνθρακα, χημικών ουσιών και προϊόντων ορυκτελαίου είναι δύσκολο να μετατραπούν σε άλλους τρόπους μεταφοράς όταν η στάθμη του νερού μειώνεται απότομα, επισημαίνει η ING.
Μακροπρόθεσμα, η μεγαλύτερη ανθεκτικότητα μπορεί να απαιτήσει αλλαγές στον σχεδιασμό των πλοίων, τη σύνθεση του στόλου και την υποδομή των ποταμών, όπως προσθέτει. Ωστόσο, οι αλυσίδες εφοδιασμού σε εμπορευματοκιβώτια έχουν γενικά μεγαλύτερη ευελιξία. Εναλλακτικοί τρόποι και διαδρομές μπορούν συχνά να αναπτυχθούν, αν και με υψηλότερο κόστος.
Και πολλοί μεταφορείς έχουν ήδη αρχίσει να προσαρμόζονται. Οι έρευνες δείχνουν ότι οι εταιρείες έχουν αρχίσει να διαφοροποιούν τις αλυσίδες εφοδιασμού, αυξάνοντας την προβολή και επενδύοντας στην ανθεκτικότητα. Αυτά τα μέτρα δεν θα εξαλείψουν τον αντίκτυπο διαταραχών όπως η εξαιρετικά χαμηλή στάθμη του νερού στον Ρήνο, αλλά μπορούν να μειώσουν σημαντικά τη ζημιά.
Το μάθημα, συνεπώς, γίνεται ολοένα και πιο σαφές, καταλήγει η ING: η ανθεκτικότητα δεν είναι πλέον πολυτέλεια. Είναι προϋπόθεση για την επιχειρηματική δραστηριότητα στον σημερινό κόσμο.
