Η παρατεταμένη ανομβρία και ο καύσωνας που πλήττει την Ευρώπη έχουν προκαλέσει σοβαρή υποχώρηση της στάθμης του Δούναβη, δημιουργώντας σημαντικές πιέσεις στο ενεργειακό σύστημα της Σερβίας. Η υδροηλεκτρική παραγωγή έχει περιοριστεί σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, ενώ πλέον ανοικτό είναι το ενδεχόμενο προσωρινής διακοπής λειτουργίας του διυλιστηρίου πετρελαίου στο Παντσέβο.
Η υπουργός Ενέργειας της Σερβίας, Ντούμπραβκα Τζέντοβιτς Χαντάνοβιτς, ανακοίνωσε ότι ο μεγάλος υδροηλεκτρικός σταθμός Τζερντάπ 1 (Iron Gate 1) λειτουργεί μόλις στο 20% της δυναμικότητάς του, ενώ ο αντίστοιχος σταθμός Τζερντάπ 2 (Iron Gate 2) περιορίζεται περίπου στο 30%.
Η παροχή του Δούναβη έχει υποχωρήσει στα 1.500 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο, επίπεδο που έχει καταγραφεί τελευταία φορά το 2003 και, πριν από αυτό, το 1985, γεγονός που καταδεικνύει τη σοβαρότητα της υδρολογικής κατάστασης.
Η ημερήσια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στη Σερβία ανέρχεται σήμερα περίπου στις 105 γιγαβατώρες, ενώ κατά τις περιόδους έντονου ψύχους τον χειμώνα μπορεί να φτάσει τις 110-115 γιγαβατώρες. Η υπουργός κάλεσε τους πολίτες να περιορίσουν την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε η χώρα να αντιμετωπίσει την περίοδο της ξηρασίας χωρίς προβλήματα στην ενεργειακή τροφοδοσία.
Σημαντικό «μαξιλάρι ασφαλείας» αποτελεί η ολοκλήρωση της αναβάθμισης του αντλησιοταμιευτικού υδροηλεκτρικού σταθμού Μπάινα Μπάστα (Bajina Basta) την άνοιξη. Η εγκατάσταση μπορεί πλέον να αποθηκεύει ενέργεια αντλώντας νερό πίσω στον ταμιευτήρα κατά τις ώρες υψηλής ηλιοφάνειας και να την αποδίδει στο δίκτυο στις ώρες αιχμής της ζήτησης, κυρίως το πρωί και το απόγευμα. Οι ταμιευτήρες της χώρας βρίσκονται σήμερα περίπου στο 75% της χωρητικότητάς τους, προσφέροντας διαθέσιμα αποθέματα για έκτακτες ανάγκες.
Παράλληλα, η λειτουργία του θερμοηλεκτρικού σταθμού Κοστόλατς (Kostolac) παραμένει σταθερή, αν και στο πρόσφατο παρελθόν ορισμένες μονάδες χρειάστηκε να μειώσουν την παραγωγή τους κατά περίπου ένα τρίτο, καθώς το νερό του Δούναβη χρησιμοποιείται για την ψύξη των εγκαταστάσεων.
Στον μεγαλύτερο θερμοηλεκτρικό σταθμό της χώρας, τον Νίκολα Τέσλα (TENT), η χαμηλή στάθμη του ποταμού Σάβα δεν δημιουργεί προβλήματα, ωστόσο η μειωμένη ποιότητα του άνθρακα περιορίζει την παραγωγική δυνατότητα. Το πρόβλημα αντιμετωπίζεται με εισαγωγές άνθρακα υψηλότερης θερμογόνου αξίας. Τα αποθέματα άνθρακα ανέρχονται σήμερα σε 1,82 εκατ. τόνους, με στόχο να φτάσουν τους 2 εκατ. τόνους πριν από την έναρξη του χειμώνα.
Η ενεργειακή εξάρτηση της Σερβίας από τα ορυκτά καύσιμα είναι ιδιαίτερα υψηλή, καθώς περίπου το 70% της ηλεκτροπαραγωγής προέρχεται από θερμοηλεκτρικούς σταθμούς, ενώ το υπόλοιπο 30% από υδροηλεκτρικές μονάδες.
Η κρίσιμη κατάσταση στον Δούναβη επηρεάζει συνολικά την ενεργειακή αγορά της περιοχής. Στην Ουγγαρία, η λειτουργία του πυρηνικού σταθμού Πακς (Paks) βρίσκεται υπό πίεση λόγω της χαμηλής στάθμης των υδάτων, ενώ στη Ρουμανία ένας πυρηνικός αντιδραστήρας έχει τεθεί εκτός λειτουργίας και ένας δεύτερος λειτουργεί με μειωμένη ισχύ. Αντίστοιχα μέτρα ενδέχεται να χρειαστούν και στη Βουλγαρία.
Στο «κόκκινο» και το διυλιστήριο Παντσέβο
Η πτώση της στάθμης του Δούναβη απειλεί πλέον και τη λειτουργία του διυλιστηρίου πετρελαίου στο Παντσέβο, ενός από τα σημαντικότερα ενεργειακά σημεία της Σερβίας.
Ο πρόεδρος της χώρας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, δήλωσε ότι εάν η κατάσταση επιδεινωθεί περαιτέρω, η εγκατάσταση μπορεί να χρειαστεί να διακόψει προσωρινά τη λειτουργία της. Όπως ανέφερε, το νερό του Δούναβη είναι απαραίτητο για τέσσερις βασικές διαδικασίες λειτουργίας του διυλιστηρίου.
Παρά το γεγονός ότι ο ποταμός παραμένει ακόμη πλωτός, η μεταφορική ικανότητα των φορτηγίδων έχει ήδη περιοριστεί κατά 50%, δυσχεραίνοντας τη μεταφορά ενεργειακών προϊόντων και αυξάνοντας την πίεση στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Η Σερβία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ακόμη παράδειγμα των επιπτώσεων που μπορεί να έχει η κλιματική μεταβλητότητα στις ενεργειακές υποδομές, καθώς η έλλειψη νερού επηρεάζει πλέον όχι μόνο τη γεωργία και τη ναυσιπλοΐα, αλλά και την ηλεκτροπαραγωγή και τη βιομηχανική δραστηριότητα.
Πηγή: ceenergynews
