Ένα ταξίδι επιχειρεί το Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων στη χλωρίδα της Περιφερειακής Ενότητας Τρικάλων, με στοιχεία μελέτης που εκπόνησε ο διευθυντής της Αναπτυξιακής Τρικάλων ΑΑΕ ΟΤΑ - ΚΕΝΑΚΑΠ ΑΕ, και πρόεδρος της περιβαλλοντικής οργάνωσης ΚΑΛΛΙΣΤΩ κ. Βάϊος Κουτής, στηριζόμενος σε στοιχεία συναρμόδιων υπουργείων.
Το έδαφος της Περιφερειακής Ενότητας Τρικάλων είναι στη μεγαλύτερη έκτασή του ορεινό, µε όλα τα στοιχεία του ορεινού τοπίου, όπως απότομες κλίσεις, έντονη χιονοκάλυψη και αραιοκατοίκηση. Το υψόμετρο του συνόλου του νομού ξεπερνά τα 200 m, σε ορισμένες μάλιστα περιοχές είναι μεγαλύτερο των 2.000 m (περιοχή της Πίνδου). Οι ορεινές και ημιορεινές εκτάσεις καταλαμβάνουν τα 8/10 της Π.Ε Τρικάλων.
Το φυσικό περιβάλλον της περιοχής παρουσιάζει μεγάλες διαφοροποιήσεις. Παρατηρούμε, τονίζει στη μελέτη ο κ. Κουτής, έντονες εναλλαγές ανάμεσα σε αυτό των πεδινών περιοχών και αυτό των ορεινών. Το πολυσχιδές ανάγλυφο, οι πλούσιοι υδατικοί πόροι, η ποικιλία υψομέτρων και πεδιάδων, εκθέσεων και κλίσεων, η μεγάλη ποικιλία τύπων βλάστησης, οι οποίοι εναλλάσσονται μεταξύ τους σε μικρές σχετικά αποστάσεις και δημιουργούν έντονη μωσαϊκότητα στο τοπίο, προσδίδουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η σύνθεση της πανίδας παρουσιάζει μεγάλο εύρος και όπως φαίνεται δεν έχει υποστεί έντονες και μη αναστρέψιμες διαταραχές από την ανθρώπινη παρουσία και την εκμετάλλευση των χερσαίων και υδάτινων πόρων. Το κύριο χαρακτηριστικό της γεωμορφολογίας και του αναγλύφου της περιοχής είναι η εναλλαγή ανάμεσα σε πεδινά και ορεινά τμήματα του εδάφους, οι μεγάλες εκτάσεις καλλιεργούμενης γης, η κάλυψη από παραγωγικά δάση και οι σχετικά μεγάλες εκτάσεις βοσκοτόπων. Στην περιοχή οι πεδινές εκτάσεις καλύπτουν 758,26 Km2, οι ορεινές 2.455,48 Km2 και οι μειονεκτικές 153,1 Km2.
Η οξιά, η δρυς, το έλατο και το πεύκο είναι τα δασικά είδη που συναντιόνται κυρίως στην περιοχή, ενώ η παραγόμενη ξυλεία θεωρείται από τις καλύτερες της χώρας μας.
Τα κυριότερα όρη της περιοχής παρέμβασης είναι τα Τζουμέρκα ή Αθαμανικά (2.429 m) και ο Λάκμος ή Περιστέρι (2.295 m) που χωρίζουν τον νομό από τους νομούς Άρτας και Ιωαννίνων αντίστοιχα, η οροσειρά της Ν. Πίνδου (2.148 m), ο Κόζιακας (1.901 μ.m), τα Χάσια (1.554 m) και τα όρη του Ζάρκου. Το Κεντρικό, Νότιο και Ανατολικό τμήμα της περιοχής παρέμβασης είναι πεδινό. Η πιο ορεινή περιοχή είναι η Δυτική, όπου υψώνονται τα Αθαμανικά όρη και τα όρη της νότιας Πίνδου. Στο ΒΔ άκρο της περιοχής υπάρχει το διάσελο (αυχένας) της Κατάρας ή Ζυγού από όπου επικοινωνεί η Θεσσαλία με την Ήπειρο. Η περιοχή χαρακτηρίζεται από τους περίφημους βράχους των Μετεώρων, ο οποίοι υψώνονται ανάμεσα στα όρη Αντιχάσια, Χάσια και Κόζιακα, βόρεια της Καλαμπάκας.
Η μοναδική πεδινή περιοχή εκτείνεται στο νοτιοανατολικό τμήμα της Π.Ε. Τρικάλων και αποτελεί προέκταση και τμήμα της μεγάλης πεδιάδας της Θεσσαλίας.
Στην Π.Ε. Τρικάλων δεν παρατηρείται ιδιαίτερη εξορυκτική δραστηριότητα, αφού απουσιάζουν εκτός ελάχιστων εξαιρέσεων λατομικές και μεταλλευτικές μονάδες εξόρυξης.
Κλιματολογικά μπορεί να διακριθεί σε δύο ζώνες, την πεδινή και την ορεινή. Γενικά το κλίμα της μπορεί να χαρακτηρισθεί ως μεταβατικό (μεσογειακό - μεσευρωπαϊκό) με πολύομβρο και ψυχρό χειμώνα και σχετικά θερμό και ξηρό καλοκαίρι. Πιο συγκεκριμένα: η μέση θερμοκρασία της ορεινής ζώνης ανήλθε σε 14 °C περίπου (Μετεωρολογικός σταθμός Μ. Κερασιάς, έτος 2007), ενώ της πεδινής σε 17 °C (Μετεωρολογικός σταθμός πόλης των Τρικάλων, έτος 2007). Συμπερασματικά, σύμφωνα με τον ίδιο, το κλίμα της περιοχής είναι ηπειρωτικό. Ο χειμώνας είναι πολύ ψυχρός, με πολλά χιόνια στα ορεινά και το καλοκαίρι πολύ θερμό, λόγω της απουσίας της θάλασσας. Η συνεχής χιονοκάλυψη ορισμένων ορεινών περιοχών, κατά τη διάρκεια του χειμώνα, έχει σαν αποτέλεσμα την ανάπτυξη δραστηριοτήτων χειμερινού τουρισμού.
Όσον αφορά στην σεισμικότητα, ο χώρος της δυτικής και κεντρικής Θεσσαλίας παρόλο που γειτνιάζει με περιοχές που χαρακτηρίζονται από έντονη σεισμικότητα όπως είναι της ανατολικής θαλάσσιας περιοχής του Παγασητικού Κόλπου και αυτός της Ηπείρου, δεν παρουσιάζει ιδιαίτερα έντονη σεισμική δραστηριότητα που να εκφράζεται από πολλούς και μεγάλους σεισμούς.
Στην περιοχή υπάρχουν τα εξής καταφύγια Άγριας Ζωής:
- α) Έλατος - Σεκόρες - Νάνα κ.λπ. περιοχή δημόσιου δάσους Στεφανίου Ασπροποτάμου, συνολικής εκτάσεως 44.370 στρέμματα. Την ευθύνη διαχείρισης έχει το Δασαρχείο Καλαμπάκας.
- β) Κούτσουρα - Τζακούτα - Μνήματα κ.λπ. Το καταφύγιο βρίσκεται στην περιοχή του Ασπροποτάμου, στα όρια των κοινοτήτων Κατάφυτου, Πλάκα, Ανθούσα κ.λπ., έχει συνολική έκταση 18.674 στρέμματα.
Δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000
Το Δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000 περιλαμβάνει περιοχές στις οποίες έχουν καταγραφεί σημαντικά είδη χλωρίδας, πανίδας και οικοτόπων σύμφωνα με την οδηγία 92/43/ΕΟΚ «για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας», τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Κουτής. Ο Κατάλογος των Τόπων Κοινοτικής Σημασίας, όσον αφορά την Μεσογειακή ζώνη στην οποία ανήκει εξ ολοκλήρου η Ελλάδα, οριστικοποιήθηκε και δημοσιεύθηκε στην επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, τεύχος με αριθμό L259 vol.49 21/9/06 και επικαιροποιήθηκε πρόσφατα.
Στην Περιφερειακή Ενότητα Τρικάλων στον ανωτέρω κατάλογο συμπεριλαμβάνονται έξι περιοχές, ενώ υπάρχουν και άλλες δύο που καλύπτουν μικρά τμήματα στα όρια με τις Περιφερειακές Ενότητες Λάρισας και Ιωαννίνων, γεγονός που φανερώνει την πλούσια βιοποικιλότητα.
Όλες οι χαρακτηρισμένες περιοχές βρίσκονται εντός ορίων της περιοχής παρέμβασης του τοπικού προγράμματος CLLD/LEADER με το μεγαλύτερο μέρος να καλύπτουν οι: Ασπροπόταμος, Κερκέτιο όρος (Κόζιακας), Αντιχάσια όρη -Μετέωρα.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
