Στην εποχή της αειφορίας περνούν οι Αρχάνες, με τον σχεδιασμό μιας βιοκλιματικής ανάπλασης που φιλοδοξεί να αναβαθμίσει κεντρικά τμήματα του παραδοσιακού οικισμού, χωρίς να αλλοιώσει την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική φυσιογνωμία και τον ιστορικό χαρακτήρα του.
Με απόφαση του περιφερειάρχη Κρήτης, Σταύρου Αρναουτάκη, τροποποιείται η πράξη που αφορά την εκπόνηση της σχετικής μελέτης, συνολικής δημόσιας δαπάνης 37.200 ευρώ. Η πράξη χρηματοδοτείται από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης και εντάσσεται στον άξονα για την ολοκληρωμένη ανάπτυξη των αστικών, αγροτικών και παράκτιων περιοχών και τη στήριξη τοπικών πρωτοβουλιών.
Η μελέτη επικεντρώνεται σε κεντρικές δημοτικές οδούς και χαρακτηριστικές γειτονιές των Αρχανών, μεταξύ των οποίων η οδός Ηρώων Πολυτεχνείου και οι περιοχές Βορνά και Αγίας Τριάδας. Βασικό ζητούμενο αποτελεί η δημιουργία ενός συνεκτικού δημόσιου χώρου, ο οποίος θα συνδέει λειτουργικά τις επιμέρους περιοχές και θα αναδεικνύει τον ενιαίο χαρακτήρα του οικισμού.
Στον πυρήνα του σχεδιασμού βρίσκεται η βιώσιμη κινητικότητα, με έμφαση στην ασφαλή και ανεμπόδιστη μετακίνηση κατοίκων και επισκεπτών, καθώς και στην εξασφάλιση της προσβασιμότητας για τα άτομα με αναπηρία. Παράλληλα, προβλέπεται η αντικατάσταση των υφιστάμενων επιστρώσεων με νέα υλικά, η τοποθέτηση σύγχρονου αστικού εξοπλισμού και η υλοποίηση παρεμβάσεων που θα συμβάλλουν στη βελτίωση του μικροκλίματος.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη διατήρηση και ανάδειξη των παραδοσιακών αρχιτεκτονικών στοιχείων. Το ζητούμενο δεν είναι να αλλάξει η εικόνα των Αρχανών, αλλά να ενισχυθεί η λειτουργικότητα και η περιβαλλοντική ανθεκτικότητά τους, χωρίς να χαθεί το αποτύπωμα που τις έχει καταστήσει έναν από τους πλέον αναγνωρίσιμους παραδοσιακούς οικισμούς της Κρήτης.
Η μελέτη θα περιλαμβάνει σχέδια των προτεινόμενων διαμορφώσεων, ενδεικτικές τομές και κατασκευαστικές λεπτομέρειες, σε ψηφιακή, επεξεργάσιμη και αναλογική μορφή. Η ολοκλήρωση της πράξης τοποθετείται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2028, ενώ η ανάληψη των απαιτούμενων νομικών δεσμεύσεων προβλέπεται έως τις 28 Νοεμβρίου 2026.
Πρόκειται, σε τούτο το σημείο, για τη μελετητική ωρίμανση της ανάπλασης και όχι ακόμη για την έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών. Αποτελεί, ωστόσο, το αναγκαίο πρώτο βήμα ώστε οι Αρχάνες να αποκτήσουν έναν πιο λειτουργικό, προσβάσιμο και περιβαλλοντικά φιλικό δημόσιο χώρο, με το βλέμμα στο μέλλον και σταθερή αναφορά στην παράδοσή τους.
