Στους βασικούς στόχους του πλάνου στρατηγικής αξιοποίησης των κοινοτικών κονδυλίων είναι η ενεργειακή αναβάθμιση των κτιριακών υποδομών της χώρας, με βάση όσα ανέφερε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, την περασμένη Παρασκευή στην τριμηνιαία συνέντευξη Τύπου για τα χρηματοδοτικά εργαλεία του χαρτοφυλακίου του.
Κι αυτό την ώρα, το Ταμείο Ανάκαμψης εισέρχεται στην τελική του φάση, καθώς τα έργα θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως το τέλος Αυγούστου 2026, με το ένατο και τελευταίο αίτημα πληρωμής να προγραμματίζεται για τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους. Επίσης έχει αναθεωρηθεί το ΕΣΠΑ χωρίς απώλεια πόρων.
Νέο πρόγραμμα ανακαινίσεων έως 90%
Στο πλαίσιο αυτό, με βάση όσα αναφέρθηκαν , τον Μάιο αναμένεται νέο, πιλοτικό για την Ευρώπη πρόγραμμα ανακαινίσεων κατοικιών, με επιδότηση που μπορεί να φτάσει έως και το 90%.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό:
20%–30% θα αφορά ενεργειακή αναβάθμιση,
70%–80% θα καλύπτει λοιπές εργασίες ανακαίνισης που δεν σχετίζονται άμεσα με την ενεργειακή απόδοση.
Το πρόγραμμα εντάσσεται σε ευρύτερο πακέτο στεγαστικών δράσεων ύψους 6,5 δισ. ευρώ.
Το ΠΔΕ
Υπενθυμίζεται ότι ο αναπληρωτής υπουργός χαρακτήρισε το 2026 «κομβική χρονιά», τονίζοντας πως το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανέρχεται στο ποσό-ρεκόρ των 16,7 δισ. ευρώ, ενώ η χώρα βρίσκεται σε τροχιά επίτευξης των δημοσιονομικών και επενδυτικών της στόχων.
Μέχρι σήμερα όπως ανέφερε ο Νίκος Παπαθανάσης :
Από τα 18,2 δισ. ευρώ των επιδοτήσεων έχουν εισπραχθεί 12,9 δισ.
Από τα 17,8 δισ. ευρώ των δανείων έχουν εισπραχθεί 11,7 δισ.
Συνολικά έχει εκταμιευθεί το 68,5% των διαθέσιμων πόρων.
Στο σκέλος των επιχορηγήσεων έχουν ενταχθεί 842 έργα, συνολικού ύψους 13,75 δισ. ευρώ, ενώ έχουν υπογραφεί 601 συμβάσεις. Το 2025 ολοκληρώθηκε με δύο αιτήματα πληρωμής επιχορηγήσεων και το έκτο αίτημα για τα δάνεια, συνολικού ύψους 3,27 δισ. ευρώ, ενώ οι εκταμιεύσεις από το πέμπτο και έκτο αίτημα ανήλθαν σε 5,2 δισ. ευρώ.
Ιδιαίτερης σημασίας θεωρείται και η έγκριση των δύο αναθεωρήσεων του προγράμματος, που απλοποίησαν ορόσημα και στόχους χωρίς να μειωθεί ο συνολικός προϋπολογισμός, όπως τόνισε ο υπουργός.
4η στην ΕΕ η Ελλάδα στο ΕΣΠΑ 2021-2027
Σημαντική όπως αναφέρθηκε είναι η πρόοδος και στο ΕΣΠΑ 2021-2027, όπου η Ελλάδα βρίσκεται στην 4η θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς την απορρόφηση, με ποσοστό δαπανών 22%. Ζητούμενο βέβαια, με βάση την αγορά είναι η ολοκλήρωσε σε άμεσο χρόνο των εκταμιεύσεων.
Πάντως, όπως είπε ο Ν. Παπαθανάσης , οι προσκλήσεις έχουν φτάσει στο 86% του προγράμματος και οι εντάξεις στο 57%, ενώ η χώρα ήταν από τις πρώτες που κατέθεσαν πρόταση ενδιάμεσης αναθεώρησης, ενσωματώνοντας νέες ευρωπαϊκές προτεραιότητες όπως:
η διαχείριση υδάτινων πόρων,
η προσιτή στέγαση,
η καινοτομία και η άμυνα.
Στις τομεακές δράσεις περιλαμβάνονται προγράμματα όπως οι «Νταντάδες της Γειτονιάς», καθώς και νέα εργαλεία ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας.
Καθοριστικός ο ρόλος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας
Παράλληλα με βάση όσα ανέφερε η διευθύνουσα σύμβουλος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας κα Ισμήνη Παπακυρίλλου, καταλυτικός είναι ο ρόλος της ΕΑΤ σε σχέση με τη ρευστότητα, καθώς στα χρόνια λειτουργίας της έχει δώσει:
81.000 νέα δάνεια
14,2 δισ. ευρώ εγκεκριμένες χρηματοδοτήσεις
Πάνω από 2.000 δάνεια μέσω ΤΕΠΙΧ (90% σε μικρές επιχειρήσεις)
Όπως είπε αναμένεται
Επανεκκίνηση Ταμείου Δανείων ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ
Νέο Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας 355 εκατ. €
Ταμείο Μικροδανείων Αγροτικής Επιχειρηματικότητας 95 εκατ. € (50% επιδότηση επιτοκίου)
Στους άμεσους στόχου είναι η ολοκλήρωση του Pillar Assessment που θα νοίξει νέες δυνατότητες στην ΕΑΤ ενώ σημείωσε είναι πιθανή η διαχείριση 2 δισ. ευρώ επιπλέον για ΜμΕ, μέσα από το Ταμείο Ανάκαμψης για την Μικρομεσαία Επιχειρηματικότητα, κάτι που θα οριστικοποιηθεί εντός των επόμενων 5-6 μηνών.
Όπως σημείωσε η Διευθύνουσα Σύμβουλος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Ισμήνη Παπακυρίλλου: «Το 2025 ήταν μια εξαιρετικά παραγωγική χρονιά για την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα. Τριπλασιάσαμε την αξία των χρηματοδοτικών μας παρεμβάσεων, σε σχέση με το 2024, εγκρίνοντας χρηματοδοτήσεις ύψους 2,9 δισ. ευρώ προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ιδιώτες. To TΕΠΙΧ ΙΙΙ έχει ξεπεράσει τους αρχικούς στόχους, κλείνοντας πάνω από τα 2.3 δισ. ευρώ. Πετύχαμε το ορόσημο του Ταμείου Ανάκαμψης για το "Σπίτι μου ΙΙ" με συμβασιοποιήσεις δανείων ύψους 1 δισ. ευρώ. Υπογράψαμε τη συμφωνία χρηματοδότησης με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης για την υλοποίηση ενός νέου ταμείου χαρτοφυλακίου για τον πρωτογενή τομέα. Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η προετοιμασία της ΕΑΤ για την κρίσιμη αξιολόγηση Pillar Assessment από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η οποία εφόσον ολοκληρωθεί επιτυχώς, θα αποτελέσει σημαντική αλλαγή σελίδας για την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα.»
Επενδύσεις σε καινοτομία μέσω της Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων
Στον τομέα των επενδύσεων υψηλής προστιθέμενης αξίας, με βάση όσα είπε ο πρόεδρός της Χάρης Λαμπρόπουλος, η ΕΑΤΕ διαχειρίζεται 42 επενδυτικά σχήματα, με συνολικά κεφάλαια 2,45 δισ. ευρώ και συμμετοχές σε περισσότερες από 236 επιχειρήσεις.
Όπως τόνισε μόχλευση αποτελεί το βασικό χαρακτηριστικό του μοντέλου: για κάθε 1 ευρώ που επενδύεται, κινητοποιούνται 23 ευρώ στην οικονομία. Για το 2026 αναμένεται η δημιουργία νέων funds σε τομείς αιχμής, όπως οι υποδομές και οι επιστήμες υγείας.
Χαρακτηριστικά, ο Πρόεδρος της ΕΑΤΕ Χάρης Λαμπρόπουλος και η Διευθύνουσα Σύμβουλος Αντιγόνη Λυμπεροπούλου, ανέφεραν: «Το χαρτοφυλάκιο της ΕΑΤΕ προσέθεσε τέσσερα νέα fund, τα οποία στοχεύουν σε επενδύσεις σε επιχειρηματική ανάπτυξη και σε τομείς αιχμής (όπως η βιοτεχνολογία). Έτσι, το επενδυτικό οικοσύστημα της ΕΑΤΕ αριθμεί πλέον 42 VC/PE funds τα οποία διαχειρίζονται 2,75 δισ. ευρώ συνολικά, τοποθετούν την Ελλάδα στο ραντάρ του Ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος και στηρίζουν την επιχειρηματικότητα, την καινοτομία και το ελληνικό ταλέντο. Μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιήσει επενδύσεις €1,24 δισ. σε πάνω από 236 επιχειρήσεις που καλύπτουν όλο το φάσμα επιχειρηματικής ανάπτυξης. Τα κεφάλαια που επενδύονται από την ΕΑΤΕ έχουν σημαντικότατο οικονομικό και κοινωνικό αντίκτυπο και ισχυρούς πολλαπλασιαστές μόχλευσης.»
To ΔΑΜ
Στο Πρόγραμμα της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, με βάση το ΥΠΕΘΟ, σημειώθηκε ότι οι προσκλήσεις ανέρχονται στο 92%, οι εντάξεις στο 64% και οι νομικές δεσμεύσεις στο 41% του συνολικού προϋπολογισμού ύψους 1,6 δισ. ευρώ. Αναφορικά με το Ειδικό Πρόγραμμα ΔΑΜ στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2021-2025, ο αρχικός προϋπολογισμός ανέρχεται στα 186,7 εκ. ευρώ, και ήδη έχουν εκδοθεί 9 προσκλήσεις προϋπολογισμού 137 εκ. ευρώ.
Από την πλευρά του ο Διοικητής της Ειδικής Υπηρεσίας Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης Πελοπίδας Καλλίρης, δήλωσε: «Η πολιτεία στηρίζει με ουσιαστικό τρόπο τις περιοχές μετάβασης, αξιοποιώντας κάθε διαθέσιμο χρηματοδοτικό μέσο. Η υλοποίηση του συγχρηματοδοτούμενου Προγράμματος ΔΑΜ 2021–2027 κλιμακώνεται με μετρήσιμο τρόπο καθώς οι προσκλήσεις ανέρχονται στα 1.473 εκατ. (92%), οι εντάξεις έργων στα 1.026 εκατ. (64%) και οι συμβάσεις στα 664 εκ. ευρώ (41%). Αντίστοιχα, το νέο Ειδικό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα ΔΑΜ με αμιγώς εθνικούς πόρους στο πλαίσιο του ΕΠΑ 2021-2025, αρχικού ύψους 186,7 εκ. ευρώ, βρίσκεται σε πλήρη ενεργοποίηση μετά από μόλις 4,5 μήνες από την έγκρισή του. Τα δύο αυτά Προγράμματα σε συνδυασμό και με την αξιοποίηση των πόρων, που παρέχονται μέσω του Πυλώνα 3 του ευρωπαϊκού Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης ύψους 314,15 εκ. ευρώ, χρηματοδοτούν επενδύσεις και δημόσια έργα υποδομών μεγάλης προστιθέμενης αξίας για τις τοπικές κοινωνίες. Συνεχίζουμε με σταθερά βήματα, χτίζοντας μαζί με τις τοπικές κοινωνίες ένα μέλλον οικονομικά και περιβαλλοντικά βιώσιμο»
