Σε “χαμηλή” πτήση εξακολουθεί να κινείται το πρόγραμμα «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου», για το οποίο η προθεσμία υποβολής αιτήσεων εκπνέει στο τέλος Μαΐου. Συγκεκριμένα για το πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης και μέχρι στιγμής οι εγκεκριμένες αιτήσεις αντιστοιχούν μόλις στο 20% του προβλεπόμενου προϋπολογισμού.
Παρά τα ευνοϊκά χαρακτηριστικά του, το πρόγραμμα δεν προσέλκυσε το αναμενόμενο ενδιαφέρον, εξέλιξη που οδήγησε στη μείωση του αρχικού προϋπολογισμού από 300 εκατ. ευρώ σε 60 εκατ. ευρώ, ώστε να διασφαλιστεί η αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης.
Όπως ανέφερε η διευθύνουσα σύμβουλος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, Ισμήνη Παπακυρίλλου, σε πρόσφατη συνάντηση με δημοσιογράφους, το πρόγραμμα κινείται με αργούς ρυθμούς και η απορρόφηση παραμένει περιορισμένη. ΄Ένας λόγος που προέταξε η επικεφαλής της ΕΑΤ είναι ότι, παράλληλα, στην αγορά «τρέχουν» πιο ανταγωνιστικά εργαλεία ενεργειακής αναβάθμισης, όπως τα προγράμματα «Εξοικονομώ», τα οποία βασίζονται σε επιδοτήσεις και συγκεντρώνουν αυξημένη ζήτηση.
Υπενθυμίζεται ότι το πρόγραμμα προσφέρει άτοκα δάνεια από 5.000 έως 25.000 ευρώ για ενεργειακή αναβάθμιση κύριας ή δευτερεύουσας, μη μισθωμένης κατοικίας. Η χρηματοδότηση καλύπτεται κατά 75% από το Ταμείο Ανάκαμψης και κατά 25% από τις συνεργαζόμενες τράπεζες, με πλήρη επιδότηση τόκων. Η περίοδος αποπληρωμής μπορεί να φτάσει έως και τα επτά έτη, δεν τίθενται εισοδηματικά κριτήρια, ενώ επιλέξιμες θεωρούνται παρεμβάσεις όπως η αντικατάσταση κουφωμάτων, η θερμομόνωση και η αναβάθμιση συστημάτων θέρμανσης ή ψύξης.
Σε σχέση με την πορεία του «Σπίτι μου 2» υπάρχει καλύτερη εικόνα με τον ορίζοντα νέως το καλοκαίρι του 2026. ‘Εχει ήδη στηρίξει περίπου 11.500 νοικοκυριά, δεσμεύοντας πάνω από το 70% των διαθέσιμων πόρων. Συνολικά έχουν εγκριθεί δάνεια ύψους 1,44 δισ. ευρώ, εκ των οποίων περίπου 1 δισ. ευρώ έχει ήδη συμβασιοποιηθεί. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η γεωγραφική κατανομή των εγκρίσεων, καθώς η πλειονότητα αφορά περιοχές εκτός Αττικής και Νοτίου Αιγαίου, ενώ σημαντικός αριθμός κατοικιών αποκτήθηκε και στον Έβρο.
Παράλληλα, η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα σχεδιάζει νέο χρηματοδοτικό εργαλείο για τον αγροτικό τομέα, με έμφαση στους νέους παραγωγούς. Το πρόγραμμα θα προβλέπει δυνατότητα χρηματοδότησης ακόμη και για αγορά γης και αναμένεται να διαμορφωθεί με ευέλικτα κριτήρια, στα πρότυπα του Ταμείου Μικροπιστώσεων ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ, το οποίο παρέχει ευνοϊκούς όρους δανεισμού με σημαντική άτοκη συμμετοχή του Ταμείου. Ο σχεδιασμός εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί πριν από το Πάσχα, ώστε να ακολουθήσει η ενεργοποίησή του.
Στο πεδίο της καινοτομίας και του ψηφιακού μετασχηματισμού, η διοίκηση της ΕΑΤ θέτει ως βασική προτεραιότητα τόσο την εσωτερική αναβάθμιση του οργανισμού όσο και την ενίσχυση αντίστοιχων χρηματοδοτικών εργαλείων για τις επιχειρήσεις. Εντός του 2026 προγραμματίζεται διαγωνισμός για την ανανέωση του πληροφοριακού συστήματος, με στόχο την απλοποίηση των διαδικασιών και τη βελτίωση της εξυπηρέτησης. Παράλληλα, εξετάζεται η σταδιακή αξιοποίηση τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης, ενώ συνεχίζονται τα προγράμματα στήριξης της καινοτομίας, τα οποία μέχρι στιγμής εμφανίζουν χαμηλότερη απορρόφηση, καθώς πολλές μικρές επιχειρήσεις δυσκολεύονται να προχωρήσουν σε τόσο εξειδικευμένες επενδύσεις.
Την ίδια ώρα, η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα βρίσκεται σε διαδικασία pillar assessment από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με στόχο να αποκτήσει καθεστώς πιστοποιημένου οργανισμού και να αναβαθμιστεί από έμμεσο διαχειριστή σε άμεσα αναγνωρισμένο εταίρο υλοποίησης ευρωπαϊκών κονδυλίων. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, εντός της επόμενης εβδομάδας ολοκληρώνεται το πρώτο επίπεδο ελέγχου, ενώ η τελική έκθεση αξιολόγησης αναμένεται πριν από το καλοκαίρι.
Με την πιστοποίηση αυτή, η ΕΑΤ θα μπορεί να διαχειρίζεται απευθείας πόρους του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού — επιχορηγήσεις, εγγυήσεις και χρηματοδοτικά εργαλεία — χωρίς να λειτουργεί αποκλειστικά μέσω διαμεσολαβητών, όπως η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ή οι εμπορικές τράπεζες. Η εξέλιξη εκτιμάται ότι θα ενισχύσει τη δυνατότητα διοχέτευσης πρόσθετων πόρων στην ελληνική οικονομία, κυρίως μέσω εργαλείων συγχρηματοδότησης και εγγυοδοσίας.
Από το 2019 έως σήμερα, η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα έχει διοχετεύσει στην αγορά 14,5 δισ. ευρώ, στηρίζοντας περισσότερες από 60.000 επιχειρήσεις, ενώ τα ενεργά προγράμματα που βρίσκονται σε εξέλιξη διαθέτουν συνολικό προϋπολογισμό 4,4 δισ. ευρώ. Σε αντίθεση με τα επιχορηγητικά σχήματα που εξαντλούνται, τα χρηματοδοτικά εργαλεία της ΕΑΤ έχουν ανακυκλούμενο χαρακτήρα, καθώς τα κεφάλαια που επιστρέφονται από τα συγχρηματοδοτούμενα δάνεια επαναχρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση νέων προγραμμάτων.
