Μετά από 14 χρόνια παραμονής στην «μικρή» κατηγορία των αναδυόμενων χρηματιστηριακών αγορών, το ελληνικό χρηματιστήριο από το Μάιο του 2027, ήτοι σε 14 μήνες από σήμερα, θα μεταταχθεί στην πρώτη κατηγορία, σε αυτή των ώριμων και των ανεπτυγμένων αγορών, εκεί που συγκεντρώνεται η μεγαλύτερη «πίτα» των μεγαλύτερων και σοβαρότερων επενδυτών παγκοσμίως.
Χθες το βράδυ ο οίκος Morgan Stanley Capital International (MSCI) ανακοίνωσε την αναβάθμιση της ελληνικής κεφαλαιαγοράς σε καθεστώς ανεπτυγμένης αγοράς. Όπως ανακοινώθηκε, η αναβάθμιση θα υλοποιηθεί σε μία φάση για το σύνολο των δεικτών MSCI, κατά την προγραμματισμένη αναθεώρηση του Μαΐου 2027.
Δηλαδή θα έρθει σε 14 μήνες και όχι τον προσεχή Αύγουστο, όπως ήταν ο αρχικός σχεδιασμός. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι αναλυτές επεσήμαναν ζητήματα σχετικά με το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής. Αυτή η ανατροφοδότηση οδήγησε τον MSCI στην απόφαση να εφαρμόσει την αναταξινόμηση κατά την αναθεώρηση του Μαΐου 2027 αντί για εκείνη του Αυγούστου 2026.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε συνέχεια αντίστοιχων κινήσεων από άλλους διεθνείς οίκους, όπως ο FTSE Russell και S&P Global Ratings που ήδη έχουν κατατάξει την Ελλάδα στις ανεπτυγμένες αγορές, ενώ ανάλογες αξιολογήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη και από οίκους όπως S&P Dow Jones και STOXX. Η… συγχορδία αυτών των αναβαθμίσεων, δείχνει την αλλαγή σκηνικού που υπάρχει στην ελληνική αγορά πλέον.
Η ένταξη σε καθεστώς ανεπτυγμένης αγοράς αναμένεται να έχει πολλαπλά οφέλη για το Χ.Α. όπως διεύρυνση της συμμετοχής διεθνών θεσμικών επενδυτών, αύξηση της ρευστότητας, ενίσχυση της αξιοπιστίας και της διεθνούς προβολής της αγοράς. Συνάμα, δημιουργούνται νέες δυνατότητες χρηματοδότησης για τις ελληνικές επιχειρήσεις, καθώς διευρύνεται η πρόσβασή τους σε μεγαλύτερα επενδυτικά κεφάλαια.
Το νέο καθεστώς βαρύτητας διεθνώς
Σε κάθε περίπτωση, η μετάταξη του Χ.Α. στη μεγάλη και ευθέως πιο ανταγωνιστική κατηγορία αγορών, δεν θα έρθει χωρίς κραδασμούς. Και τούτο, διότι η αλλαγή κατηγορίας, θα φέρει μείωση του ειδικού βάρους και της στάθμισης συνολικά του Χ.Α., καθώς από το 0,36% που έχει σήμερα στην τάξη των αναδυόμενων, θα πέσει στο 0,06% όταν ανέβει στην πρώτη κατηγορία των ανεπτυγμένων.
Βεβαίως, άλλο το μέγεθος και η ποιότητα κεφαλαίων στις αναδυόμενες, άλλο αυτό των ώριμών. Σε κάθε περίπτωση, εύλογα, θα υπάρξουν κινήσεις rebalancing χαρτοφυλακίων, δηλαδή πωλήσεις από funds και επενδυτικά σχήματα που επενδύουν σε αναδυόμενες, ενώ σταδιακά όσοι επενδύουν σε ώριμες, θα αυξήσουν τοποθετήσεις.
Το πόσο μεγάλοι θα είναι οι κραδασμοί, τα (ενδεχόμενα)… κενά αέρος ή τα οφέλη από αυτή τη διαδικασία, μένει να αποδειχτούν στο εγγύς μέλλον. Κανένας δεν μπορεί να γνωρίζει ακριβώς, καθώς ουδέποτε η ελληνική αγορά βίωσε παρόμοια με τη σημερινή μετάβαση – αναβάθμιση. Άλλωστε, το 2001 που μετατάχθηκε το Χ.Α. από τις αναδυόμενες στις ώριμες, ήταν εντελώς άλλη αγορά, ενώ και διεθνώς η επενδυτική βιομηχανία ήταν σε πολύ διαφορετική κατάσταση.
Euronext και εισροές
Η αναβάθμιση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς συμπίπτει με την πορεία ενσωμάτωσης του Χ.Α. στον όμιλο Euronext. Η ένταξη σε μια κορυφαία πανευρωπαϊκή υποδομή αγοράς εκτιμάται ότι θα ενισχύσει περαιτέρω τη δυναμική της ελληνικής κεφαλαιαγοράς και θα επιτρέψει την καλύτερη αξιοποίηση των ευκαιριών που δημιουργούνται από την απόφαση του MSCI.
Θυμίζουμε πως το Χ.Α., το 2013 ήταν η πρώτη και η μοναδική έως τώρα αγορά από τη ζώνη του ευρώ που ο οίκος MSCI υποβάθμισε στις αναδυόμενες. Και ασχέτως αν και άλλοι οίκοι έχουν ήδη προβιβάσει το Χ.Α. στις ανεπτυγμένες, ο MSCI είναι αυτός που παρακολουθεί περίπου το 70% των παγκοσμίων κεφαλαίων και εύλογα δεσπόζει.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το πρακτορείο Bloomberg, κεφάλαια ύψους περίπου 18,3 τρισ. δολαρίων παρακολουθούν τους δείκτες της MSCI, γεγονός που καταδεικνύει τη βαρύτητα των αποφάσεών της στις διεθνείς επενδυτικές ροές και στις κατανομές χαρτοφυλακίων.
Σε κάθε περίπτωση, η αναβάθμιση σε καθεστώς ανεπτυγμένης αγοράς αναμένεται να διευρύνει τη συμμετοχή των θεσμικών επενδυτών, να ενισχύσει τη ρευστότητα της αγοράς και να ενδυναμώσει τη διεθνή θέση του Χρηματιστηρίου Αθηνών στον παγκόσμιο επενδυτικό χάρτη.
Το ιστορικό της 25ετίας και το νέο status quo
Θυμίζουμε πως η ελληνική αγορά αναβαθμίστηκε στην κατηγορία των ώριμων αγορών και μπήκε στην ελίτ των αγορών πριν από 25 χρόνια, στις 31 Μαΐου του 2001, άμα της εισόδου της χώρας στη ζώνη του ευρώ, με το Γενικό Δείκτη τότε πάνω από τις 3.000 μονάδες και «νωπό» ακόμη το… ράλι του 1999. Εκείνη η μετάταξη, είχε φέρει και ισχυρό momentum εισαγωγής εκατοντάδων νέων εταιρειών στο ταμπλό.
Τότε η Ελλάδα αναβαθμίστηκε για πρώτη φορά σε ώριμη από ανεπτυγμένη αγορά, με την Morgan Stanley Capital International να εισάγει αρχικά 23 ελληνικές μετοχές στους δείκτες της, με τη στάθμιση της χώρας να διαμορφώνεται μάλιστα στο 1%.
Έκτοτε, η παγκόσμια επενδυτική βιομηχανία μεγάλωσε και «απλώθηκε» περαιτέρω, ενώ αντίθετη πορεία συρρίκνωσης είχε το ελληνικό χρηματιστήριο, ειδικά μετά την πτώχευση της χώρας το 2010 και την είσοδο στα μνημόνια. Έτσι, το γιγάντωμα άλλων διεθνών αγορών – χωρών και η παράλληλη σμίκρυνση της ελληνικής οικονομίας και αγοράς, μείωσε προοδευτικά τους εκπροσώπους του Χ.Α. και από τις 23 συμμετοχές, η Ελλάδα έφτασε να έχει μόλις τρεις συμμετοχές στον MSCI Greece πριν λίγα χρόνια (ΟΤΕ, ΟΠΑΠ και Jumbo).
Η ελληνική αγορά από τότε που υποβαθμίστηκε από τις ανεπτυγμένες στις αναδυόμενες αγορές, έχασε σταδιακά αρκετές θέσεις μετοχών σε κυρίαρχους διεθνείς δείκτες, που λειτουργούν ως μπούσουλας για πολλά θεσμικά χαρτοφυλάκια.
Τα τελευταία χρόνια με την ανάκαμψη της οικονομίας και του χρηματιστηρίου, το Χ.Α. έχει αυξήσει τις μετοχές του στο δείκτη MSCI Greece στις οκτώ (Εθνική, Eurobank, Πειραιώς, Alpha Bank, Allwyn, OTE, ΔΕΗ και Jumbo). Μένει να δούμε πως θα διαμορφωθεί το νέο status quo, καθώς η ελληνική αγορά θα έχει μικρότερο ειδικό διεθνές βάρος στους δείκτες της MSCI στην κατηγορία των ανεπτυγμένων αγορών, άρα και λιγότερους εκπροσώπους στο δείκτη – βιτρίνα.
