Έναν από τους μεγαλύτερους τεχνολογικούς παίκτες παγκοσμίως βάζει η ΔΕΗ στο φιλόδοξο σχέδιό της για τη Δυτική Μακεδονία, με τη συμφωνία με την Amazon Web Services (AWS) να δίνει νέα διάσταση στο mega data center που σχεδιάζεται στον Άγιο Δημήτριο. Η είσοδος της AWS, με ορίζοντα μίσθωσης 15 ετών, αποτελεί καθοριστικό βήμα για ένα project που ξεκινά από τα 300 MW και έχει προοπτική να εξελιχθεί σε υποδομή ισχύος έως και 1 GW.
Το μέγεθος της συμφωνίας δεν περιορίζεται, ωστόσο, στα επιχειρηματικά οφέλη για τη ΔΕΗ. Το project έρχεται να συνδεθεί με τη μεγάλη αλλαγή που επιχειρείται στη Δυτική Μακεδονία, καθώς μια περιοχή που έχτισε επί δεκαετίες την οικονομία και την απασχόλησή της γύρω από τον λιγνίτη καλείται πλέον να περάσει σε ένα διαφορετικό παραγωγικό μοντέλο, με επίκεντρο την καθαρή ενέργεια, τις ψηφιακές υποδομές και την τεχνητή νοημοσύνη.
Ακριβώς αυτή τη μετάβαση ανέδειξε πρόσφατα και το Bloomberg, εστιάζοντας στην Κοζάνη και στις προοπτικές που δημιουργεί το επενδυτικό σχέδιο της ΔΕΗ για την τοπική οικονομία. Η μεγάλη υποδομή data center αποτελεί κεντρικό κομμάτι ενός ευρύτερου επενδυτικού προγράμματος περίπου 5,8 δισ. ευρώ που αναπτύσσει ο όμιλος στη Δυτική Μακεδονία, μαζί με νέα έργα ΑΠΕ, αποθήκευσης και ενεργειακών υποδομών.
Νέες δουλειές στη μεταλιγνιτική εποχή
Ιδιαίτερο βάρος αποκτά το αποτύπωμα που μπορεί να αφήσει το νέο επενδυτικό κύμα στην απασχόληση. Η σταδιακή υποχώρηση του λιγνίτη έχει αλλάξει δραστικά τα δεδομένα για μια περιοχή στην οποία η ΔΕΗ αποτελούσε επί δεκαετίες έναν από τους βασικότερους εργοδότες.
Στην κορύφωση της λιγνιτικής δραστηριότητας, το 2010, η επιχείρηση απασχολούσε περίπου 5.500 εργαζομένους στη Δυτική Μακεδονία. Το Bloomberg αποτύπωσε το μέγεθος της αλλαγής μέσα από την εικόνα του Αγίου Δημητρίου, όπου ο αριθμός των εργαζομένων είχε περιοριστεί στους 58, από περίπου 420 στις αρχές του 2026.
Το νέο σχέδιο επιχειρεί να δημιουργήσει μια διαφορετική δεξαμενή απασχόλησης. Στην κορύφωση των κατασκευαστικών εργασιών του ευρύτερου επενδυτικού προγράμματος της ΔΕΗ εκτιμάται ότι θα απαιτηθούν περίπου 7.500 εργαζόμενοι, ενώ τουλάχιστον 2.200 μόνιμες θέσεις εργασίας αναμένεται να δημιουργηθούν από τις νέες δραστηριότητες.
Παράλληλα, η συνεργασία της ΔΕΗ με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας για εκπαιδευτικά προγράμματα σε τεχνολογία και ενέργεια επιχειρεί να συνδέσει τις επενδύσεις με την τοπική κοινωνία, δημιουργώντας εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό μέσα στην ίδια την περιοχή.
Το project των 300 MW και ο δρόμος προς το 1 GW
Στον πυρήνα της συμφωνίας με την AWS βρίσκεται το data center στον Άγιο Δημήτριο, το οποίο στην πρώτη φάση θα διαθέτει ισχύ τροφοδοσίας 300 MW. Η προοπτική, όμως, είναι πολύ μεγαλύτερη, καθώς οι δύο εταιρείες θα εξετάσουν επέκταση έως το 1 GW, υπό την προϋπόθεση νέας συμφωνίας και ανάλογα με τις συνθήκες της αγοράς.
Σε περίπτωση πλήρους ανάπτυξης, η κλίμακα αυτή μπορεί να τοποθετήσει τη Δυτική Μακεδονία μεταξύ των σημαντικών ευρωπαϊκών προορισμών για μεγάλες ψηφιακές υποδομές, σε μια συγκυρία κατά την οποία η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης και του cloud αυξάνει με ταχύτητα τις ενεργειακές απαιτήσεις των data centers.
Για τη ΔΕΗ, το project αποτελεί έναν από τους νέους πυλώνες του επιχειρηματικού σχεδιασμού που έχει παρουσιάσει ο Γιώργος Στάσσης, με στόχο ο όμιλος να επεκτείνει τη δραστηριότητά του πέρα από την παραδοσιακή αγορά ηλεκτρισμού. Για την πρώτη φάση των 300 MW έχει προβλεφθεί CAPEX περίπου 1,2 δισ. ευρώ, με στόχο λειτουργίας έως το τέλος του 2028.
Γιατί η Κοζάνη έχει ενεργειακό πλεονέκτημα
Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του σχεδίου βρίσκεται στο γεγονός ότι η ίδια ενεργειακή κληρονομιά του λιγνίτη μπορεί πλέον να λειτουργήσει υπέρ της νέας επένδυσης.
Οι εκτάσεις και κυρίως οι ισχυρές ηλεκτρικές υποδομές που αναπτύχθηκαν επί δεκαετίες γύρω από τους λιγνιτικούς σταθμούς δίνουν στην περιοχή ένα σημαντικό πλεονέκτημα για την εγκατάσταση ενός data center τόσο μεγάλης ισχύος.
Όπως είχε επισημάνει και το Bloomberg, η δυνατότητα αξιοποίησης των υφιστάμενων ενεργειακών υποδομών περιορίζει την πρόσθετη πίεση που διαφορετικά θα μπορούσε να ασκήσει μια τέτοια εγκατάσταση στο ηλεκτρικό σύστημα. Παράλληλα, οι ανάγκες του data center σε νερό υπολογίζεται ότι αντιστοιχούν περίπου στο 0,6% της ποσότητας που απαιτούσαν οι προηγούμενες λιγνιτικές δραστηριότητες.
Τι προβλέπει η συμφωνία με την AWS
Με βάση το δεσμευτικό Μνημόνιο Συνεργασίας, η ΔΕΗ θα αναλάβει την έκταση, τα κτίρια και τις υποστηρικτικές ενεργειακές υποδομές του data center. Η AWS από την πλευρά της θα εγκαταστήσει και θα λειτουργεί τις υποδομές πληροφορικής και, όταν ολοκληρωθεί η κατασκευή, θα μισθώσει το κέντρο δεδομένων για 15 χρόνια.
Εξίσου σημαντικό είναι το ενεργειακό σκέλος. Η AWS θα προμηθεύεται από τη ΔΕΗ ηλεκτρική ενέργεια μέσω μακροχρόνιων PPAs από ΑΠΕ, δημιουργώντας για τον ελληνικό όμιλο έναν άμεσο σύνδεσμο ανάμεσα στην ανάπτυξη του χαρτοφυλακίου καθαρής ενέργειας και στις νέες δραστηριότητες των data centers.
Το MoU είναι δεσμευτικό, ωστόσο απομένει η διαπραγμάτευση και υπογραφή των οριστικών συμφωνιών, καθώς και σειρά προϋποθέσεων, μεταξύ των οποίων το due diligence, η απαιτούμενη σύνδεση με το δίκτυο και οι σχετικές εγκρίσεις.
Η συμφωνία, μάλιστα, μπορεί να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερο εύρος. ΔΕΗ και AWS σχεδιάζουν να διερευνήσουν πολυετή συνεργασία στις τεχνολογίες cloud και τεχνητής νοημοσύνης για τον ψηφιακό μετασχηματισμό του ελληνικού ομίλου.
Έτσι, η συμφωνία με την AWS ξεπερνά τα όρια ενός μεγάλου real estate ή ενεργειακού project. Για τη ΔΕΗ αποτελεί το πρώτο μεγάλο βήμα για την είσοδο ενός παγκόσμιου hyperscaler στο νέο οικοσύστημα που δημιουργεί στη Δυτική Μακεδονία. Για την περιοχή, μπορεί να αποτελέσει έναν από τους βασικούς μοχλούς για τη δημιουργία νέας οικονομικής δραστηριότητας και θέσεων εργασίας εκεί όπου μέχρι πριν από λίγα χρόνια κυριαρχούσε ο λιγνίτης.
