Σε νέα φάση περνά η ρυθμιστική συζήτηση γύρω από τον Great Sea Interconnector (GSI), καθώς η ΡΑΑΕΥ ανοίγει εκ νέου τη Μεθοδολογία Εσόδου του έργου, βάζοντας στο τραπέζι εισήγηση του ΑΔΜΗΕ για αλλαγή του τρόπου με τον οποίο προσδιορίζεται η απόδοση της επένδυσης.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς αφορά ευθέως το οικονομικό και χρηματοδοτικό μοντέλο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, σε μια περίοδο κατά την οποία βρίσκεται σε εξέλιξη η προσπάθεια αναδιάταξης του επενδυτικού και χρηματοδοτικού σχήματος του GSI.
Η ΡΑΑΕΥ έθεσε από τις 21 Αυγούστου σε δημόσια διαβούλευση την εισήγηση του ΑΔΜΗΕ για την αναθεώρηση της υφιστάμενης Μεθοδολογίας Υπολογισμού του Επιτρεπόμενου και Απαιτούμενου Εσόδου του Διαχειριστή για το Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος ΕΚΕ 2.6.2, δηλαδή την ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου–Ελλάδας, κατά το τμήμα του κόστους που επιμερίζεται στην ελληνική πλευρά.
Η σημερινή μεθοδολογία έχει εγκριθεί με την απόφαση Ε-157/2024 της ΡΑΑΕΥ και αποτελεί ουσιαστικά τη ρυθμιστική βάση πάνω στην οποία προσδιορίζονται τα έσοδα που συνδέονται με την ελληνική συμμετοχή στο μεγάλο διασυνοριακό έργο.
Στο επίκεντρο ο συντελεστής «g»
Το κρίσιμο στοιχείο της νέας παρέμβασης είναι ότι ο ΑΔΜΗΕ ζητεί αναθεώρηση της απόφασης Ε-157/2024 με επίκεντρο τον συντελεστή «g».
Πρόκειται για παράμετρο της ρυθμιστικής εξίσωσης που επηρεάζει το έσοδο το οποίο μπορεί να ανακτάται για το έργο και, κατά συνέπεια, την οικονομική απόδοση και τη δυνατότητα χρηματοδότησης της επένδυσης.
Η συζήτηση επομένως δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική αλλαγή σε έναν μαθηματικό τύπο. Η Μεθοδολογία Εσόδου είναι ο μηχανισμός μέσω του οποίου προσδιορίζεται ποιο κόστος του GSI αναγνωρίζεται ρυθμιστικά και ποια απόδοση μπορεί να εξασφαλίσει ο φορέας υλοποίησης.
Οποιαδήποτε μεταβολή στις συγκεκριμένες παραμέτρους μπορεί συνεπώς να επηρεάσει την οικονομική εικόνα του έργου, τις μελλοντικές ταμειακές ροές και τελικά την ελκυστικότητά του για επενδυτές και χρηματοδότες.
Γιατί η κίνηση έχει σημασία τώρα
Η χρονική συγκυρία είναι κρίσιμη. Το GSI βρίσκεται σε διαδικασία επαναπροσδιορισμού της χρηματοδοτικής και επενδυτικής του δομής, ενώ παράλληλα παραμένουν ανοικτά ζητήματα που συνδέονται με την οριστική χρηματοδότηση και την πρόοδο των εργασιών.
Σε αυτό το περιβάλλον, η ύπαρξη ενός σαφούς και επαρκούς ρυθμιζόμενου εσόδου αποκτά κεντρική σημασία για κάθε νέο επενδυτή ή χρηματοδότη που εξετάζει τη συμμετοχή του στο έργο.
Το ρυθμιστικό καθεστώς του GSI έχει εξαρχής ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, καθώς πρόκειται για διασυνοριακό Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος και το κόστος του επιμερίζεται μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου βάσει του ευρωπαϊκού πλαισίου και των σχετικών ρυθμιστικών αποφάσεων.
Η ελληνική ΡΑΑΕΥ είχε εγκρίνει το 2024 ειδική Μεθοδολογία Υπολογισμού του Επιτρεπόμενου και Απαιτούμενου Εσόδου για το έργο, δημιουργώντας τον μηχανισμό μέσω του οποίου το ελληνικό τμήμα του αναγνωρισμένου κόστους μπορεί να ενσωματώνεται στο ρυθμιζόμενο έσοδο.
Με απλά λόγια, πρόκειται για την «εξίσωση» που καθορίζει πόσα χρήματα μπορεί να ανακτήσει ο επενδυτής, σε ποιο χρονικό ορίζοντα και με ποια απόδοση.
Το μήνυμα προς τους επενδυτές
Η νέα πρόταση του ΑΔΜΗΕ μπορεί έτσι να διαβαστεί και ως προσπάθεια προσαρμογής του ρυθμιστικού μοντέλου στις νέες χρηματοοικονομικές συνθήκες του έργου.
Για έναν υποψήφιο επενδυτή, το κρίσιμο δεν είναι μόνο το συνολικό κατασκευαστικό κόστος. Εξίσου σημαντικό είναι πόσο προβλέψιμη είναι η μελλοντική ταμειακή ροή, ποια απόδοση αναγνωρίζεται από τους Ρυθμιστές, από πότε αρχίζει η ανάκτηση του κόστους και ποιο μέρος των κινδύνων παραμένει στον επενδυτή.
Αυτό ακριβώς καθιστά τη νέα διαβούλευση σημαντικότερη από όσο δείχνει εκ πρώτης όψεως ο τεχνικός της χαρακτήρας. Η ΡΑΑΕΥ καλείται ουσιαστικά να εξετάσει εάν η υφιστάμενη ρυθμιστική «εξίσωση» του GSI πρέπει να προσαρμοστεί στις σημερινές συνθήκες.
Η απόφαση Ε-157/2024
Η υφιστάμενη απόφαση Ε-157/2024 αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία υπολογίζονται το Επιτρεπόμενο και το Απαιτούμενο Έσοδο για το έργο Κοφίνου–Κορακιάς, στο μέρος που βαρύνει την Ελλάδα.
Η σημασία της είναι καθοριστική, καθώς η οικονομική βιωσιμότητα μιας υποδομής με τόσο υψηλό αρχικό κεφαλαιουχικό κόστος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την προβλεψιμότητα της ρυθμιζόμενης απόδοσης σε βάθος χρόνου.
Για τον ΑΔΜΗΕ, επομένως, η αλλαγή της συγκεκριμένης παραμέτρου δεν αφορά απλώς έναν συντελεστή. Συνδέεται με την ικανότητα του έργου να προσελκύσει κεφάλαια και να εξασφαλίσει χρηματοδότηση με όρους συμβατούς με τους κινδύνους που αναλαμβάνουν οι επενδυτές.
Μέχρι τις 11 Σεπτεμβρίου η διαβούλευση
Η δημόσια διαβούλευση θα παραμείνει ανοικτή έως τις 11 Σεπτεμβρίου 2026. Στη συνέχεια η ΡΑΑΕΥ θα αξιολογήσει τις παρεμβάσεις και θα αποφασίσει εάν και σε ποιο βαθμό θα υιοθετήσει την πρόταση του ΑΔΜΗΕ.
Η τελική απόφαση αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον επειδή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η χρηματοδότηση και η μετοχική σύνθεση του GSI βρίσκονται στο επίκεντρο των εξελίξεων. Η ρυθμιστική απόδοση, η συμμετοχή νέων κεφαλαίων και η εξασφάλιση δανεισμού αποτελούν πλέον κομμάτια της ίδιας εξίσωσης.
Και αυτό είναι το πραγματικό διακύβευμα της νέας διαβούλευσης: να διαμορφωθεί ένα οικονομικό πλαίσιο που θα επιτρέπει στο έργο να παραμένει χρηματοδοτήσιμο και ελκυστικό για τους επενδυτές, χωρίς ταυτόχρονα να μεταφέρει υπέρμετρο κόστος στους καταναλωτές που θα κληθούν να καλύψουν το ελληνικό μερίδιο μέσω των ρυθμιζόμενων χρεώσεων.
