Παρά την τρέχουσα εκεχειρία, η σύγκρουση στο Ιράν διαταράσσει τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και επηρεάζει αρνητικά την ανάπτυξη, ενώ παράλληλα αυξάνει τους κινδύνους για τον πληθωρισμό. Η Morgan Stanley σκιαγραφεί τρία πιθανά σενάρια για τις αγορές, ανάλογα με το πόσο γρήγορα θα ξαναρχίσουν οι μεταφορές μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Πιο αναλυτικά, όπως σημειώνει η αμερικάνικη τράπεζα, ακόμα και μετά την ανακοίνωση κατάπαυσης του πυρός, η αβεβαιότητα γύρω από τις τιμές της ενέργειας, την παγκόσμια οικονομία και τις χρηματοπιστωτικές αγορές παραμένει υψηλή, επηρεάζοντας το επενδυτικό, επιχειρηματικό και καταναλωτικό κλίμα.
Οι διαταραχές στις αγορές ενέργειας - αρχικά λόγω της διακοπής των μεταφορών μέσω των Στενών του Ορμούζ - επεκτείνονται τώρα στην παραγωγή. Οι παραγωγοί πετρελαίου στον Περσικό Κόλπο αναγκάζονται να διακόψουν την παραγωγή καθώς οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης φτάνουν στο μέγιστο της χωρητικότητάς τους και οι οδοί εξαγωγής γίνονται πιο περιορισμένες. Τα διυλιστήρια και τα πετροχημικά εργοστάσια παγκοσμίως, ιδίως στην Ασία, αρχίζουν να αισθάνονται τον αντίκτυπο της μειωμένης προσφοράς.
Η Morgan Stanley αναμένει πλέον ότι η μέση τιμή του πετρελαίου θα κυμανθεί στα 80 έως 90 δολάρια το βαρέλι το 2026, ακόμη και αν οι εντάσεις μειωθούν τις επόμενες εβδομάδες. Τον Νοέμβριο του 2025, όταν δημοσίευσε τις επενδυτικές της προβλέψεις για το 2026, η προσδοκία ήταν ότι το αργό πετρέλαιο Brent θα κυμανθεί γύρω στα 60 δολάρια ανά βαρέλι φέτος.
Ως αποτέλεσμα, οι προβλέψεις για την ανάπτυξη αναθεωρούνται προς τα κάτω, ενώ οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό αυξάνονται. Οι κεντρικές τράπεζες προσαρμόζουν την πολιτική τους στάση ως απάντηση στις ανανεωμένες πιέσεις στις τιμές. «Αυτό που ήταν ένα σενάριο επιστροφής του πετρελαίου στα 65 δολάρια, τώρα καθίσταται λιγότερο πιθανό, ακόμη και σε περίπτωση επίλυσης, επειδή η αναστάτωση έχει μετακινηθεί πέρα από την εφοδιαστική αλυσίδα στην παραγωγή», τονίζει Morgan Stanley. «Ακόμα κι αν τα Στενά ανοίξουν ξανά στο εγγύς μέλλον, θα μπορούσαν να χρειαστούν μήνες για να ομαλοποιηθεί η παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου, δημιουργώντας ένα πιο παρατεταμένο σοκ προσφοράς και υψηλότερες τιμές», προσθέτει.
Σε αυτό πλαίσιο, η Morgan Stanley σκιαγραφεί τρία πιθανά σενάρια, με βάση τη διάρκεια της σύγκρουσης και τις προοπτικές για τις ναυτιλιακές μεταφορές μέσω των Στενών του Ορμούζ. Σε όλα τα σενάρια, προτιμά τα αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία, δεδομένων ισχυρότερων αμυντικών χαρακτηριστικών και θεμελιωδών στοιχείων.
Σενάριο 1: Αποκλιμάκωση
Σε αυτό το σενάριο, οι αποστολές μέσω των Στενών του Ορμούζ ομαλοποιούνται εντός ενός μήνα και οι τιμές του πετρελαίου σταθεροποιούνται σε ένα εύρος 80 έως 90 δολαρίων ανά βαρέλι.
Τα risk assets πιθανότατα θα υπεραποδώσουν, με τους κυκλικούς τομείς - όπως τα καταναλωτικά αγαθά, οι τράπεζες και η βιομηχανία - να ηγούνται των κερδών, ενώ οι αμυντικές βιομηχανίες θα μπορούσαν να υστερήσουν.
«Σε αυτήν την περίπτωση, οι αγορές ουσιαστικά θα αντιδράσουν ανακούφιση», τονίζει η Morgan Stanley. «Οι επενδυτές θα επικεντρωθούν εκ νέου σε παράγοντες ανάπτυξης, όπως η ανθεκτικότητα των κερδών και οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη. Με απλά λόγια, πρόκειται για ένα κλασικό περιβάλλον risk-on».
Παρόλα αυτά, η μεταβλητότητα θα μπορούσε να παραμείνει υψηλή καθώς οι αγορές συνεχίζουν να αξιολογούν τον κίνδυνο περαιτέρω γεωπολιτικών αναταραχών. Στα ομόλογα, η καμπύλη αποδόσεων γίνεται πιο απότομη καθώς βελτιώνονται οι προσδοκίες για των ανάπτυξη, ενώ το ευρώ θα μπορούσε να ενισχυθεί έναντι του δολαρίου ΗΠΑ εν μέσω βελτίωσης του κλίματος.
Σενάριο 2: Συνεχιζόμενοι περιορισμοί
Σύμφωνα με αυτό το σενάριο, περίπου το 80% της διέλευσης των τάνκερς θα ξεκινήσει εκ νέου εντός ενός μήνα, αλλά θα χρειαστεί έως και ένα τρίμηνο για την πλήρη ομαλοποίηση. Το Ιράν θα διατηρήσει την επιρροή του στην κυκλοφορία μέσω των Στενών, διατηρώντας τους κινδύνους προσφοράς υψηλούς. Οι τιμές του πετρελαίου θα κυμανθούν περίπου στα 100 έως 110 δολάρια ανά βαρέλι για το 2026.
«Είναι ένα πιο περίπλοκο σενάριο», τονίζει η αμερικάνικη τράπεζα. «Οι αγορές μπορούν να απορροφήσουν υψηλότερες τιμές πετρελαίου, αλλά αυτό δημιουργεί τριβές».
Στο οικονομικό μέτωπο, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πιθανότατα θα επικεντρωθούν στην αποτροπή της αύξησης των προσδοκιών για τον πληθωρισμό. Πολλές κεντρικές τράπεζες θα μπορούσαν να υποδείξουν καθυστερήσεις στις μειώσεις των επιτοκίων και ορισμένες μπορεί να σηματοδοτήσουν πιθανές αυξήσεις.
Οι αγορές μετοχών θα μπορούσαν να εξακολουθήσουν να καταγράφουν κέρδη, αλλά με μεγαλύτερη μεταβλητότητα και λιγότερη ένταση. Τα κέρδη θα προέλθουν από εταιρείες υψηλότερης ποιότητας - εκείνες με σταθερότερη κερδοφορία και ισχυρότερους ισολογισμούς - παράλληλα με επιλεγμένους αμυντικούς κλάδους, όπως η υγειονομική περίθαλψη.
Σενάριο 3: Κλειστά τα Στενά του Ορμούζ
Σε ένα πιο σοβαρό σενάριο, το Στενό του Ορμούζ παραμένει ουσιαστικά κλειστό για αρκετούς μήνες, ωθώντας τις τιμές του πετρελαίου στα 150 έως 180 δολάρια ανά βαρέλι, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Morgan Stanley.
Ένα τέτοιο σοκ θα επιβάρυνε σημαντικά την παγκόσμια ζήτηση, ωθώντας τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να μετατοπίσουν την προσοχή τους από τον έλεγχο του πληθωρισμού στην πρόληψη της ύφεσης. Τα επιτόκια θα μπορούσαν να μειωθούν σημαντικά για να στηρίξουν την ανάπτυξη και την απασχόληση.
«Οι επενδυτές θα ακολουθήσουν αυτό που περιγράφουμε ως “εγχειρίδιο ύφεσης”, μειώνοντας την έκθεση σε μετοχές και αυξάνοντας τις κατανομές σε κρατικά ομόλογα και μετρητά», εκτιμά η Morgan Stanley.
Εντός των μετοχών, οι ενεργειακοί και αμυντικοί τομείς, όπως οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας και οι τηλεπικοινωνίες, πιθανότατα θα υπεραποδώσουν. Το δολάριο ΗΠΑ πιθανότατα θα ενισχυθεί έναντι του ευρώ, ενώ τα παραδοσιακά νομίσματα-ασφαλή καταφύγια, συμπεριλαμβανομένου του ελβετικού φράγκου, θα μπορούσαν επίσης να υπεραποδώσουν.
