Θετικά, αλλά με σαφείς επιφυλάξεις και πρόσθετες απαιτήσεις, υποδέχονται οι φορείς της αγοράς τη νέα δέσμη μέτρων οικονομικής ενίσχυσης που ανακοίνωσε η κυβέρνηση, ζητώντας πιο μόνιμες λύσεις για τη στήριξη επιχειρήσεων και νοικοκυριών.
Ουσιαστικά όπως αναφέρεται, η ανάγκη για πιο ολοκληρωμένες, διαρθρωτικές παρεμβάσεις παραμένει, με αιχμή τη ρύθμιση των οφειλών σε 120 δόσεις και την ουσιαστική αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους.
Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών (ΕΒΕΑ) χαιρετίζει τις παρεμβάσεις που στοχεύουν στην πραγματική οικονομία, επισημαίνοντας ωστόσο ότι το επιχειρηματικό περιβάλλον εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από υψηλό κόστος λειτουργίας, περιορισμένη ρευστότητα και έντονη διεθνή αβεβαιότητα.
Ιδιαίτερα θετικά αξιολογούνται η παράταση της επιδότησης στο diesel, η στήριξη του πρωτογενούς τομέα και κυρίως τα μέτρα για τη ρύθμιση οφειλών, όπως η διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού, η δυνατότητα 72 δόσεων και η υπό προϋποθέσεις άρση δεσμεύσεων τραπεζικών λογαριασμών. Όπως επισημαίνεται, οι παρεμβάσεις αυτές μπορούν να προσφέρουν ουσιαστική «ανάσα» σε χιλιάδες επαγγελματίες.
Παράλληλα, το ΕΒΕΑ τονίζει ότι η αγορά χρειάζεται πιο σταθερές και μόνιμες λύσεις, με βασικά αιτήματα τη μείωση του μη μισθολογικού κόστους, την ενίσχυση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση και την επιτάχυνση των ρυθμίσεων για το ιδιωτικό χρέος. Στο πλαίσιο αυτό, επαναφέρει την ανάγκη επαναφοράς της ρύθμισης των 120 δόσεων για οφειλές προς το Δημόσιο.
Ανεπαρκή τα μέτρα για την ενέργεια
Την ίδια ώρα, πέρα από το εν λόγω πακέτο μέτρων, έντονος προβληματισμός εκφράζεται από τη βιομηχανία για το ενεργειακό κόστος. Εκπρόσωποι του κλάδου, όπως η ΕΒΙΚΕΝ έχει σημειώσει επανειλημμένα ότι το πλαίσιο ενισχύσεων για την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας που έχει ανακοινωθεί δεν είναι επαρκές, υπογραμμίζοντας ότι δεν ανταποκρίνονται στις νέες συνθήκες της ενεργειακής κρίσης.
Στο επίκεντρο της συζήτησης εδώ και καιρό πάντως βρίσκεται πλέον το ευρωπαϊκό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων CISAF, το οποίο επιτρέπει επιδοτήσεις στην τιμή ηλεκτρικής ενέργειας για ενεργοβόρες βιομηχανίες. Το συγκεκριμένο εργαλείο καλύπτει μέρος του κόστους αγοράς ρεύματος και λειτουργεί συμπληρωματικά προς άλλους μηχανισμούς, όπως η αντιστάθμιση CO₂.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει ήδη την αναθεώρησή του, με σενάρια που περιλαμβάνουν αύξηση της επιδότησης έως και στο 70% και μεγαλύτερη ευελιξία για τα κράτη-μέλη. Για την ελληνική βιομηχανία, η ενεργοποίηση αντίστοιχων εργαλείων θεωρείται κρίσιμη, καθώς περίπου το 80% της παραγωγής κατευθύνεται σε εξαγωγές.
Παράγοντες της αγοράς προειδοποιούν ότι χωρίς ανταγωνιστικές τιμές ενέργειας υπάρχει κίνδυνος περιορισμού της παραγωγής και αναστολής επενδύσεων. Επισημαίνουν, δε, ότι η πρόσφατη αποκλιμάκωση των τιμών είναι συγκυριακή και δεν διασφαλίζει σταθερότητα, ενώ ενόψει καλοκαιριού αναμένεται νέα άνοδος λόγω αυξημένης ζήτησης και διεθνών πιέσεων στην αγορά φυσικού αερίου.
Ανάσα για τα νοικοκυριά, αλλά όχι αρκετή για τις επιχειρήσεις
Από την πλευρά του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, τα μέτρα αξιολογούνται ως σημαντική ενίσχυση για τα νοικοκυριά, ιδιαίτερα μέσω της επιδότησης καυσίμων, της στήριξης ευάλωτων ομάδων και της ενίσχυσης οικογενειών.
Ωστόσο, επισημαίνεται ότι απαιτούνται πιο τολμηρές παρεμβάσεις, όπως η επαναφορά των 120 δόσεων για οφειλές και η προσωρινή μείωση του ΦΠΑ σε βασικά αγαθά και του ΕΦΚ στα καύσιμα, προκειμένου να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά οι πληθωριστικές πιέσεις.
Έμφαση στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Πιο αιχμηρή είναι η κριτική από τον Εμπορικό Σύλλογο Αθηνών, ο οποίος υποστηρίζει ότι τα μέτρα δεν επαρκούν για τη στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Όπως τονίζεται, η πρόβλεψη για 72 δόσεις δεν δίνει ουσιαστική λύση, ενώ απουσιάζουν παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν χωρίς δημοσιονομικό κόστος. Ο Σύλλογος επαναφέρει την πρόταση για ρύθμιση έως 120 δόσεων χωρίς περιορισμούς, καθώς και για υποχρεωτική άρση κατασχέσεων τραπεζικών λογαριασμών υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Παράλληλα, ζητείται η αύξηση του ακατάσχετου ορίου και η προσαρμογή του στα σημερινά δεδομένα κόστους ζωής, υπογραμμίζοντας ότι η προστασία του ελάχιστου εισοδήματος αποτελεί βασική προϋπόθεση κοινωνικής συνοχής.
Το στοίχημα της επόμενης ημέρας
Συνολικά, το μήνυμα της αγοράς είναι σαφές: τα μέτρα κινούνται στη σωστή κατεύθυνση, αλλά δεν επαρκούν.
Το επόμενο διάστημα θα κρίνει εάν οι παρεμβάσεις αυτές θα ενισχυθούν εγκαίρως, ώστε να στηριχθεί η βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και η ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας.