Αναχώματα έναντι του λειτουργικού βάρους κόστους που φέρνει στην ακτοπλοΐα και μετακυλίεται στα εισιτήρια, η πράσινη μετάβαση και οι γεωπολιτικές αναταράξεις που επηρεάζουν τις τιμές των ενεργειακών αγαθών μπορεί να στηθούν με μια σειρά μέτρων που παρουσίασε στο πλαίσιο της Ετήσιας Τακτικής Γενική Συνέλευση του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας (ΣΕΕΝ), ο πρόεδρός του, Διονύσης Θεοδωράτος.
Πώς θα συγκρατηθούν οι τιμές των εισιτηρίων;
Πιο συγκεκριμένα, η αποζημίωση των ακτοπλοϊκών εταιρειών από το κράτος για τις νομοθετημένες και υποχρεωτικές εκπτώσεις σε κοινωνικές ομάδες (φοιτητές, πολύτεκνοι, ΑΜΕΑ, κτλ) , κατ΄ αναλογία με ό,τι συμβαίνει με τα ΚΤΕΛ και σε άλλα μέσα οδικής μεταφοράς, η μείωση των εργοδοτικών εισφορών στα πρότυπα άλλων ευρωπαϊκών χωρών (Ιταλία κτλ με εταιρείες της οποίας στην Αδριατική υπάρχει και ανταγωνισμός) και η αναπροσαρμογή του κρατικού ναυλολογίου, το οποίο παραμένει εδώ και χρόνια παραμένει ως έχει, χωρίς επικαιροποίηση, συνιστούν ένα αναγκαίο πλαίσιο ώστε να συγκρατηθούν τα κόστη λειτουργίας του κλάδου και βέβαια να διασφαλιστεί η βιωσιμότητά του.
Ειδικά την ώρα που το στοίχημα της βιωσιμότητας γίνεται ολοένα και πιο περίπλοκο ένεκα της πράσινης μετάβασης, των γεωπολιτικών αναταράξεων που επηρεάζουν τις τιμές των ενεργειακών αγαθών, ένας ολοκληρωμένος οδικός χάρτης για την αντιμετώπιση του κόστους λειτουργίας ενός κλάδου που ουσιαστικά προσφέρει δημόσια υπηρεσία και μάλιστα σε εθνικά ευαίσθητες περιοχές είναι “εκ των ων ουκ άνευ”.
Τα καύσιμα και τα τέλη
Σημειώνεται ότι το 2025 για τη συγκράτηση των τιμών στα εισιτήρια καταλυτικό ρόλο έπαιξε το γεγονός ότι τα λειτουργικά κόστη συγκροτήθηκαν λόγω των χαμηλότερων τιμών καυσίμων και της μείωσης, που ίσχυσε, των λιμενικών τελών κατά 50%. Το μέτρο αυτό ήταν για πέρυσι, μόνο, και μένει να φανεί εάν η μείωση θα παραμείνει και φέτος.
Πάντως, όπως αναφέρεται, με δεδομένη τη μεταβλητότητα των τιμών των καυσίμων, που μάλιστα την τελευταία ώρα ένεκα της έντασης Ιράν - ΗΠΑ (ασκήσεις στα στενά του Ορμούζ κτλ) έχουν πάρει την ανιούσα ως προς την τιμολόγηση του Brent, η διατήρηση των λιμενικών τελών και η αποζημίωση των εταιρειών για τις υποχρεωτικές εκπτώσεις θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως ένα σημείο ως “ανάχωμα” σε πιθανές αυξήσεις εισιτηρίων. Πάντα, με την προϋπόθεση της “μη εκτίναξης” των τιμών των καυσίμων, που σε ένα μεγάλο ποσοστό επιβαρύνουν το κόστος λειτουργίας.
Υπενθυμίζεται ότι από τις αρχές του έτους η μέση τιμή του καυσίμου τύπου MGO -Marine Gas Oil (MGO), το ελαφρύ ναυτιλιακό καύσιμο (απόσταγμα) με χαμηλή περιεκτικότητα σε θείο - που χρησιμοποιούν τα πλοία στον Πειραιά έχει αυξηθεί περίπου 12%, φθάνοντας τα 760 δολάρια ανά τόνο. Πέρυσι, όταν ανακοινώθηκε η μείωση των λιμενικών τελών, οι τιμές κινούνταν στα 670 δολάρια.
Συνολικά στην Γ.Σ. παρουσία του Υπουργού Ναυτιλίας Βασίλης Κικίλιας παρουσιάστηκε ο απολογισμός δράσεων για το έτος 2025 και αναλύθηκαν οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος, σε ένα περιβάλλον αυξημένων ενεργειακών, οικονομικών και περιβαλλοντικών απαιτήσεων.
Πράσινη μετάβαση και ενεργειακός μετασχηματισμός
Μιλώντας, ειδικότερα, για την πράσινη μετάβαση, ο πρόεδρος του ΣΕΕΝ την χαρακτήρισε ως «τη μεγαλύτερη πρόκληση της επόμενης δεκαετίας. Ο Σύνδεσμος συμμετείχε ενεργά στη διαμόρφωση των πολιτικών για τη μείωση των εκπομπών, την υιοθέτηση νέων καυσίμων και την προσαρμογή στους ευρωπαϊκούς κανονισμούς».
Παράλληλα, συνέβαλε στην προετοιμασία για την εφαρμογή του μέτρου της ηλεκτροδότησης των πλοίων στους λιμένες, μια σημαντική περιβαλλοντική μεταρρύθμιση που θα ολοκληρωθεί έως το 2029.
Κομβικός ο ρόλος
Ιδιαίτερη έμφαση, επίσης, δόθηκε στη σημασία του εκσυγχρονισμού και της σταθερότητας του θεσμικού πλαισίου, της ανταγωνιστικότητας των ακτοπλοϊκών επιχειρήσεων και της στήριξης της νησιωτικότητας.
Παράλληλα, ο πρόεδρος του ΣΕΕΝ τόνισε ότι το υφιστάμενο πλαίσιο δεν ανταποκρίνεται στις σημερινές συνθήκες, με φαινόμενα εποχικού ανταγωνισμού μεταξύ ταχύπλοων και συμβατικών πλοίων και αυξημένο λειτουργικό κόστος. Βασικός στόχος μια παρέμβασης στο όλο πλαίσιο είναι, όπως αναφέρθηκε, η διασφάλιση της βιωσιμότητας των συμβατικών πλοίων όλο τον χρόνο και η διατήρηση επαρκούς εξυπηρέτησης των νησιών.
Όπως τονίστηκε, η ελληνική ακτοπλοΐα αποτελεί ζωτικό πυλώνα της εθνικής οικονομίας, του τουρισμού, της κοινωνικής συνοχής και της γεωγραφικής συνέχειας της χώρας, διασφαλίζοντας τη συνδεσιμότητα περισσότερων από 115 νησιών και στηρίζοντας τη 12μηνη λειτουργία του νησιωτικού χώρου, ιδίως των 89 νησιών που δεν διαθέτουν αεροδρόμιο. Αποτελεί το μέσο που ενώνει τη νησιωτική χώρα με την ηπειρωτική, στηρίζει την καθημερινότητα των νησιωτών και διασφαλίζει τον τουρισμό, την ανάπτυξη και την εθνική παρουσία στο Αιγαίο και την Αδριατική.
Παράλληλα, επισημάνθηκε ο καθοριστικός ρόλος του κλάδου στην απασχόληση, τον εφοδιασμό των νησιών και τη συνολική λειτουργία της οικονομίας.
«Η ελληνική ακτοπλοΐα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σημείο μετάβασης. Μέσα από θεσμικό διάλογο και ουσιαστική συνεργασία με την Πολιτεία, μπορούμε να διαμορφώσουμε ένα βιώσιμο και ανταγωνιστικό πλαίσιο που θα στηρίζει έμπρακτα τη νησιωτικότητα και την εθνική οικονομία» τόνισε σε δήλωσή του, ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας, κ. Διονύσης Θεοδωράτος που κατέθεσε μια σειρά από άξονες που μπορεί να διαμορφώσουν ένα πλαίσιο για συγκράτηση των τιμών των εισιτηρίων σε σταθερά επίπεδα.
Από την πλευρά του, πάντως, με βάση πληροφορίες, ο υπουργός αναφέρθηκε στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και στη συγκράτηση των τιμών των εισιτηρίων, ενώ φέρεται να αναγνώρισε την ανάγκη εξέτασης πτυχών του θεσμικού πλαισίου.
Όπως είπε ο κ. Θεοδωράτος: «Ο Σύνδεσμος έχει ήδη παρέμβει και θα παρέμβει με συγκεκριμένες προτάσεις θεσμικά, προτείνοντας σαφείς και δεσμευτικές διαδικασίες για τη δήλωση και εκτέλεση δρομολογίων, υποχρεωτική κατάθεση πιστοποιητικών ασφάλειας και σαφές πλαίσιο για την εμπορική διάθεση εισιτηρίων».
Οι στόχοι για το 2026
Το 2026 αποτελεί έτος κρίσιμων αποφάσεων για το μέλλον της ελληνικής ακτοπλοΐας, σύμφωνα με τον κ. Θεοδωράτο. Στο πλαίσιο αυτό, οι βασικοί στρατηγικοί στόχοι του Συνδέσμου είναι:
Η διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης εθνικής στρατηγικής για την πράσινη μετάβαση, με χρηματοδότηση νέων πλοίων και τεχνολογιών.
Ο εκσυγχρονισμός των λιμενικών υποδομών ώστε να είναι φιλικότερες για τους επιβάτες και τον ακτοπλοϊκό στόλο, να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις και να υποστηρίζουν τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Η διασφάλιση της οικονομικής βιωσιμότητας μέσω φορολογικών, χρηματοδοτικών και άλλων μέτρων.
Η στήριξη και ενίσχυση της απασχόλησης, καθώς και η προσέλκυση νέων στο ναυτικό ακτοπλοϊκό επάγγελμα.
Η ανανέωση του στόλου μέσω ενός ολοκληρωμένου Master Plan, που θα εξασφαλίσει τη συμμόρφωση με τους περιβαλλοντικούς κανονισμούς.
Η στήριξη από την Πολιτεία της 12μηνης νησιωτικότητας και της ακτοπλοϊκής επιχειρηματικότητας σε ένα βιώσιμο δίκτυο συγκοινωνιών και μεταφορών.
Ο Διονύσης Θεοδωράτος δεν παρέλειψε να αναφερθεί στον ευρύτερο ρόλο της ακτοπλοΐας στη κοινωνική συνοχή της χώρας. Όπως είπε: «Η ελληνική ακτοπλοΐα δεν αποτελεί απλώς έναν κλάδο μεταφορών. Αποτελεί έναν ζωτικό πυλώνα της εθνικής οικονομίας, της κοινωνικής συνοχής και της ίδιας της υπόστασης της νησιωτικής Ελλάδας. Είναι το μέσο που ενώνει τη νησιωτική χώρα με την ηπειρωτική, που στηρίζει την καθημερινότητα των νησιωτών, που διασφαλίζει τον τουρισμό, την ανάπτυξη και την εθνική παρουσία στο Αιγαίο και την Αδριατική».
