Τον ρόλο ενός νέου ενεργειακού κόμβου της Ανατολικής Μεσογείου φιλοδοξεί να αναλάβει η Κρήτη, μέσα από το έργο H2CRETE Valley, ένα φιλόδοξο σχέδιο παραγωγής πράσινου υδρογόνου και πράσινης αμμωνίας που αναπτύσσεται στον Αθερινόλακκο Σητείας και το οποίο φιλοδοξεί να μετατρέψει το νησί στη μεγαλύτερη «κοιλάδα υδρογόνου» της Μεσογείου.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την απανθρακοποίηση της οικονομίας και την ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας της Ευρώπης, σε μια περίοδο όπου οι επενδύσεις σε καθαρές μορφές ενέργειας αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη γεωπολιτική και οικονομική σημασία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει η διεθνής εταιρεία μηχανικής και συμβουλευτικών υπηρεσιών RINA, η οποία παρέχει τεχνική, οικονομική και χρηματοοικονομική υποστήριξη στο έργο, ο Αθερινόλακκος επιλέχθηκε λόγω της στρατηγικής του θέσης και του χαρακτηρισμού του ως ενεργειακού κέντρου, καθώς αποτελεί το σημείο κατάληξης σημαντικών ενεργειακών διασυνδέσεων που αναπτύσσονται στην ευρύτερη περιοχή.
Το έργο περιλαμβάνει μονάδα αφαλάτωσης θαλασσινού νερού, εγκατάσταση ηλεκτρόλυσης ισχύος 100 MW για την παραγωγή πράσινου υδρογόνου, μονάδα παραγωγής πράσινης αμμωνίας, εγκαταστάσεις αποθήκευσης και τις απαραίτητες συνοδευτικές υποδομές.
Η πράσινη αμμωνία που θα παράγεται προβλέπεται να αξιοποιείται σε πολλούς τομείς της οικονομίας, μεταξύ των οποίων η ναυτιλία, οι μεταφορές, οι λιμενικές εγκαταστάσεις, αλλά και ενεργοβόρες βιομηχανίες όπως η τσιμεντοβιομηχανία.
Η νέα ενεργειακή ταυτότητα της Κρήτης
Το εγχείρημα έρχεται σε μια συγκυρία κατά την οποία η Κρήτη ενισχύει σταθερά τη θέση της στον ενεργειακό χάρτη της χώρας. Η ολοκλήρωση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων με την ηπειρωτική Ελλάδα, η αυξημένη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και οι σχεδιαζόμενες επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες αποθήκευσης δημιουργούν ένα νέο περιβάλλον για το νησί.
Στο πλαίσιο αυτό, το υδρογόνο αναδεικνύεται ως ο επόμενος κρίκος της ενεργειακής αλυσίδας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει ως στόχο την παραγωγή 10 εκατομμυρίων τόνων ανανεώσιμου υδρογόνου έως το 2030, ενώ η στρατηγική για το υδρογόνο προβλέπει την εγκατάσταση 40 GW ηλεκτρολυτών σε ευρωπαϊκό επίπεδο μέχρι το τέλος της δεκαετίας.
Η Κρήτη, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, των υψηλών αποδόσεων σε αιολική και ηλιακή ενέργεια και της σύνδεσής της με σημαντικά ενεργειακά έργα της Ανατολικής Μεσογείου, θεωρείται από πολλούς αναλυτές ιδανική περιοχή για την ανάπτυξη τέτοιων επενδύσεων.
Αναγνώριση σε ευρωπαϊκό επίπεδο
Αξίζει να σημειωθεί ότι το H2CRETE Valley έχει ήδη αναγνωριστεί από τη διεθνή πρωτοβουλία Mission Innovation και το Clean Hydrogen Partnership ως ένα από τα εμβληματικά έργα «Hydrogen Valley» παγκοσμίως.
Παράλληλα, η RINA επισημαίνει ότι η Κρήτη μπορεί να εξελιχθεί σε πύλη μεταφοράς ανανεώσιμης ενέργειας από τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή προς την ευρωπαϊκή αγορά, προσδίδοντας στο νησί έναν ρόλο που υπερβαίνει τα ελληνικά σύνορα.
Εφόσον το σχέδιο προχωρήσει στην επόμενη φάση ωρίμανσης και υλοποίησης, ο Αθερινόλακκος θα μπορούσε να αποτελέσει το σημείο εκκίνησης μιας νέας εποχής για την κρητική οικονομία, όπου ο τουρισμός, η ενέργεια και οι πράσινες επενδύσεις θα συνυπάρχουν ως βασικοί πυλώνες ανάπτυξης, ενισχύοντας τη θέση της Κρήτης ως στρατηγικού κόμβου της Μεσογείου.
