Σε αναζήτηση του κατάλληλου μοντέλου χρηματοδότησης για την κατασκευή του νέου πυρηνικού σταθμού Κρσκο 2 βρίσκεται η Σλοβενία, καθώς το κόστος της επένδυσης εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει τα 13,5 δισ. ευρώ. Ανάμεσα στις προτάσεις που έχουν κατατεθεί περιλαμβάνεται και ένα μοντέλο ευρείας συμμετοχής, στο οποίο θα συνεισφέρουν όχι μόνο το σλοβενικό και το κροατικό κράτος, αλλά και τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις της Σλοβενίας.
Την πρόταση παρουσίασε ο Σλοβένος οικονομολόγος Joze P. Damijan, ο οποίος επεξεργάστηκε πέντε διαφορετικά σενάρια χρηματοδότησης της νέας μονάδας ισχύος 1.100 MW. Στόχος της προσέγγισης είναι να περιοριστεί η αποκλειστική οικονομική επιβάρυνση του κράτους και να κατανεμηθεί το επενδυτικό ρίσκο σε περισσότερους συμμετέχοντες.
Η πρόταση προβλέπει ότι η Σλοβενία θα καλύψει το 50% της επένδυσης, ύψους 10,4 δισ. ευρώ, η Κροατία το 25%, δηλαδή 2,6 δισ. ευρώ, ενώ τα υπόλοιπα 2,6 δισ. ευρώ θα προέλθουν ισόποσα από τα σλοβενικά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Εφόσον συμμετείχαν και τα 870.000 νοικοκυριά της χώρας, η μηνιαία συνεισφορά θα ανερχόταν σε περίπου 14 ευρώ για καθένα από αυτά, σε όλη τη διάρκεια της εννεαετούς κατασκευαστικής περιόδου. Η είσπραξη θα μπορούσε να γίνεται μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας.
Ως αντάλλαγμα, οι συμμετέχοντες θα εξασφάλιζαν ηλεκτρική ενέργεια σε προνομιακή τιμή. Συγκεκριμένα, τα νοικοκυριά θα μπορούσαν να καλύπτουν περίπου το ένα τρίτο της ετήσιας κατανάλωσής τους με μειωμένο τιμολόγιο, ενώ για τις επιχειρήσεις το αντίστοιχο ποσοστό θα έφτανε περίπου στο ένα όγδοο.
Με τιμή αναφοράς τα 82 ευρώ/MWh, η έκπτωση θα διαμορφωνόταν στα 47 ευρώ/MWh, περιορίζοντας την τιμή για το συγκεκριμένο μερίδιο στα 35 ευρώ/MWh. Το εκτιμώμενο λειτουργικό κόστος της μονάδας υπολογίζεται σε 32 ευρώ/MWh.
Στα 13,5 δισ. ευρώ το πιθανό κόστος
Υψηλότερη είναι, πάντως, η εκτίμηση του διευθύνοντος συμβούλου του διαχειριστή ηλεκτρικής ενέργειας ELES, Aleksandar Mervar, ο οποίος υπολόγισε το επενδυτικό κόστος με βάση 9,3 εκατ. ευρώ ανά MW εγκατεστημένης ισχύος. Με τις τιμές του 2024, η επένδυση εκτιμάται σε 10,2 δισ. ευρώ, ωστόσο, εξαιτίας του πληθωρισμού, το τελικό κόστος κατά την έναρξη λειτουργίας θα μπορούσε να κυμανθεί από 12,4 έως 14,8 δισ. ευρώ. Ως πιθανότερο σενάριο ο ίδιος θεωρεί τα 13,5 δισ. ευρώ.
Αντίστοιχα, σημαντικές αποκλίσεις καταγράφονται και στις εκτιμήσεις για την τιμή της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας. Το μέσο κόστος κατά τα πρώτα 20 χρόνια λειτουργίας της μονάδας υπολογίζεται σε 93,83 ευρώ/MWh, ενώ ο Mervar θεωρεί πιθανότερη μια τιμή 132,92 ευρώ/MWh.
Επιπλέον, η λειτουργία του Κρσκο 2 θα απαιτήσει την εξασφάλιση εφεδρικής ηλεκτροπαραγωγικής ισχύος αντίστοιχης με τη δυναμικότητα της πυρηνικής μονάδας. Για τον σκοπό αυτό θα χρειαστεί η κατασκευή μονάδων φυσικού αερίου συνολικής ισχύος 500-600 MW, με το ετήσιο κόστος της εφεδρείας να υπολογίζεται σε περίπου 31 εκατ. ευρώ.
Ο επικεφαλής του ELES υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη δαπάνη θα πρέπει να επιβαρύνει τον ιδιοκτήτη του σταθμού και όχι τους καταναλωτές. Παράλληλα, προκρίνει την είσοδο στρατηγικού επενδυτή, ο οποίος θα μπορούσε να αναλάβει έως και το 50% της χρηματοδότησης.
Σε εξέλιξη ο σχεδιασμός
Η κυβέρνηση της Σλοβενίας έχει ήδη ξεκινήσει τη διαδικασία κατάρτισης εθνικού χωροταξικού σχεδίου για τη νέα μονάδα, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2028. Η τεχνολογία και ο προμηθευτής του εξοπλισμού δεν έχουν ακόμη επιλεγεί, με την αμερικανική Westinghouse και τη γαλλική EDF να συγκαταλέγονται στους υποψήφιους.
Την ίδια στιγμή, παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της χρηματοδοτικής συμμετοχής της Κροατίας. Οι δύο χώρες είναι ήδη από κοινού ιδιοκτήτριες του υφιστάμενου πυρηνικού σταθμού Κρσκο, ο οποίος παράγει περίπου 6.000 GWh ετησίως, καλύπτοντας το 25% της ηλεκτρικής κατανάλωσης της Σλοβενίας και το 20% της Κροατίας. Η κροατική πλευρά έχει εκφράσει στο παρελθόν την πρόθεσή της να καλύψει το ήμισυ του κόστους της νέας επένδυσης.
Πάντως, ο πρωθυπουργός της Σλοβενίας, Janez Janša, έχει απορρίψει το ενδεχόμενο επιβολής νέων φόρων ή πρόσθετων επιβαρύνσεων στα νοικοκυριά, υποστηρίζοντας ότι το έργο μπορεί να χρηματοδοτηθεί με ευνοϊκούς όρους από ευρωπαϊκές και εμπορικές τράπεζες. Η τελική επιλογή του χρηματοδοτικού μοντέλου θα καθορίσει όχι μόνο τον τρόπο κατανομής του επενδυτικού κόστους, αλλά και το ποιοι θα επωμιστούν τους οικονομικούς κινδύνους ενός από τα μεγαλύτερα ενεργειακά έργα της περιοχής.
Πηγή: ceenergynews
