Σε μείζονα παράγοντα κόστους για την ελληνική ακτοπλοΐα εξελίσσεται η αύξηση των τιμών των ναυτιλιακών καυσίμων, με την ετήσια δαπάνη των εταιρειών να εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 800 εκατ. ευρώ το 2026, από περίπου 400 εκατ. ευρώ προηγουμένως. Η εξέλιξη αυτή διπλασιάζει το ενεργειακό κόστος του κλάδου και εντείνει τις πιέσεις στη λειτουργία των ακτοπλοϊκών επιχειρήσεων.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κυβέρνηση προετοιμάζει, με βάση πληροφορίες, νέα παρέμβαση για την αντιστάθμιση μέρους των επιβαρύνσεων, με επιδότηση 16 λεπτών ανά λίτρο ναυτιλιακού καυσίμου. Το συνολικό ύψος της ενίσχυσης υπολογίζεται σε 30-35 εκατ. ευρώ, με την επιδότηση να αφορά αναδρομικά την κατανάλωση από τον Σεπτέμβριο έως το τέλος Οκτωβρίου.
Οι τελικές αποφάσεις που αναμένεται να ανακοινωθούν με την εκπονοή του μήνα, αναμένεται να αποσαφηνίσουν τη διάρκεια εφαρμογής του μέτρου, το ενδεχόμενο παράτασής του και το χρονοδιάγραμμα καταβολής των ενισχύσεων στις εταιρείες.
800 εκατ. ευρώ για καύσιμα – Οι ανάγκες της ακτοπλοΐας σε ενέργεια
Τη μεγάλη διάσταση του ενεργειακού κόστους για τις θαλάσσιες μεταφορές περιέγραψε, πάντως, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας (ΣΕΕΝ), Διονύσιος Θεοδωράτος, μιλώντας το Σάββατο 24 Οκτωβρίου στο ΕΡΤnews.
Όπως ανέφερε, η ετήσια δαπάνη για καύσιμα, η οποία μέχρι πρότινος διαμορφωνόταν σε περίπου 400 εκατ. ευρώ, αναμένεται να διπλασιαστεί και να προσεγγίσει τα 800 εκατ. ευρώ το 2026. Αυτό σημαίνει πρόσθετη επιβάρυνση περίπου 400 εκατ. ευρώ για έναν κλάδο με ετήσιο κύκλο εργασιών της τάξης του 1 δισ. ευρώ. Είναι χαρακτηριστικό ότι από περίπου 600 ευρώ ο τόνος που κόστιζε το ναυτιλιακό καύσιμο προ του πολέμου με το Ιράν, σήμερα έχει εκτιναχθεί σε επίπεδα των 1200 -1300 ευρώ.
Σύμφωνα, δε, με τον κ. Θεοδωράτο, η ελληνική ακτοπλοΐα καταναλώνει περίπου 700.000 τόνους ναυτιλιακών καυσίμων σε ετήσια βάση, προκειμένου να καλύπτει τις ανάγκες λειτουργίας του στόλου και να εξυπηρετεί το εκτεταμένο δίκτυο θαλάσσιων συγκοινωνιών. Έτσι, μ
ε βάση τις εκτιμήσεις που παρουσίασε ο πρόεδρος του ΣΕΕΝ, η δαπάνη καυσίμων έχει εκτιναχθεί και ενδέχεται πλέον να αντιστοιχεί στο 80% του κύκλου εργασιών των ακτοπλοϊκών επιχειρήσεων, έναντι περίπου 40% προηγουμένως.
Η συγκεκριμένη αναλογία αποτυπώνει την αυξανόμενη έκθεση της ακτοπλοΐας στις διακυμάνσεις των διεθνών αγορών ενέργειας, καθώς τα καύσιμα αποτελούν μία από τις σημαντικότερες συνιστώσες του λειτουργικού κόστους των πλοίων. Παράλληλα καταδεικνύει και την πρόκληση που αντιμετωπίζει συνολικά η χώρα με τη νησιωτικότητά της να αποτελεί ένα από τα βασικά της "όπλα", οικονομικά και γεωπολιτικά.
Επιδότηση καυσίμων 16 λεπτών ανά λίτρο
Στο φόντο αυτό και με δεδομένες τις μειωμένες ανάγκες για την περίοδο μέχρι του τέλους του έτους, που εκτιμώνται στους 200 χιλ τόνους σε gasoil - ναυτιλιακό καύσιμο, ένεκα και του περιορισμού των δρομολογίων, κυβερνητική παρέμβαση προβλέπει επιδότηση 16 λεπτών ανά λίτρο ναυτιλιακού καυσίμου, με το συνολικό δημοσιονομικό κόστος να εκτιμάται μεταξύ 30 και 35 εκατ. ευρώ.
Η ενίσχυση αποσκοπεί στην απορρόφηση μέρους της αύξησης των ενεργειακών δαπανών, περιορίζοντας την επιβάρυνση των ακτοπλοϊκών επιχειρήσεων από τις υψηλότερες τιμές προμήθειας καυσίμων.
Με βάση, μάλιστα, τις μέχρι τώρα εκτιμήσεις, η κρατική επιδότηση καλύπτει περίπου το 20%-25% της πρόσθετης δαπάνης που έχει προκύψει για τον κλάδο κατά την εξεταζόμενη περίοδο. Η συνολική επιβάρυνση υπολογίζεται ότι υπερβαίνει τα 150 εκατ. ευρώ.
Το ποσοστό ενίσχυσης βρίσκεται σημαντικά χαμηλότερα από το ανώτατο όριο του 70% της αύξησης του κόστους καυσίμων που προβλέπεται στο σχετικό ευρωπαϊκό πλαίσιο METSAF.
Για τις επιχειρήσεις, η επιδότηση αποτελεί μια μερική αντιστάθμιση της ενεργειακής επιβάρυνσης, χωρίς ωστόσο να εξαλείφει τις πιέσεις που δημιουργεί η άνοδος των τιμών. Η εξέλιξη, όμως, των διεθνών τιμών των ναυτιλιακών καυσίμων θα εξακολουθήσει να καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το κόστος λειτουργίας του στόλου.
Η ενεργειακή επιβάρυνση και οι επιπτώσεις στην αγορά μεταφορών
Η αύξηση της δαπάνης, πάντως, για καύσιμα δημιουργεί πρόσθετες προκλήσεις για τον προγραμματισμό των ακτοπλοϊκών εταιρειών, καθώς περιορίζει τα περιθώρια απορρόφησης των ανατιμήσεων χωρίς μεταβολές στη λειτουργία τους.
Στο πλαίσιο αυτό, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο αναπροσαρμογών στα ακτοπλοϊκά προγράμματα, με περιορισμό ορισμένων δρομολογίων, αλλά και μεταβολών στις τιμές των εισιτηρίων, εφόσον διατηρηθούν οι πιέσεις στις τιμές των καυσίμων.
Την πρόθεση της κυβέρνησης να στηρίξει εκ νέου τον κλάδο είχε ανακοινώσει ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Βασίλης Κικίλιας, επισημαίνοντας ότι οι ακτοπλοϊκές συγκοινωνίες αποτελούν κρίσιμη υποδομή για τη νησιωτική οικονομία, τόσο για τη μεταφορά επιβατών όσο και για την τροφοδοσία των νησιών με προϊόντα και αγαθά.
Ο υπουργός είχε αναφέρει ότι έχουν προηγηθεί επαφές με τις ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις και ότι οι τελικές αποφάσεις θα ανακοινωθούν μετά την ολοκλήρωση των συνεννοήσεων με τα συναρμόδια υπουργεία.
Παράλληλα, υπενθύμισε ότι προηγούμενες κυβερνητικές παρεμβάσεις είχαν συμβάλει στην αποτροπή αυξήσεων περίπου 15% στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια.
