Μια νέα, εξαιρετικά επικίνδυνη εστία έντασης σχηματίζεται στην παγκόσμια αγορά καυσίμων, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει περιορισμούς στις εξαγωγές ντίζελ, σε μια προσπάθεια να συγκρατήσει τις τιμές στο εσωτερικό των ΗΠΑ πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, το οποίο επικαλείται πέντε πρόσωπα με γνώση των συζητήσεων, στο τραπέζι βρέθηκε ακόμη και η επιβολή απαγόρευσης των εξαγωγών για 90 ημέρες. Το Reuters μετέδωσε την πληροφορία, διευκρινίζοντας ότι δεν ήταν σε θέση να την επιβεβαιώσει ανεξάρτητα.
Στη συνέχεια, πάντως, ο Λευκός Οίκος διέψευσε ότι προετοιμάζεται μια γενική και οριζόντια απαγόρευση. Ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ υποστήριξε ότι αυτό που εξετάζεται είναι πώς μπορεί να παραμείνει περισσότερο ντίζελ στην αμερικανική αγορά, χωρίς να περιοριστεί η παραγωγή βενζίνης και καυσίμων αεροπορίας.
Η διάψευση δεν κλείνει εντελώς το θέμα. Αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο ενός ηπιότερου και περισσότερο στοχευμένου περιορισμού, όπως ποσοστώσεις, προσωρινά όρια στις εξαγωγές ή παρεμβάσεις που θα αφορούν συγκεκριμένες αγορές και λιμάνια.
Η ευρωπαϊκή έκθεση
Για την Ευρώπη, ακόμη και μια μερική διακοπή των αμερικανικών ροών θα ερχόταν στη χειρότερη δυνατή χρονική στιγμή: λίγο πριν από τον χειμώνα, με τα αποθέματα πιεσμένα και με δύο από τις σημαντικότερες πηγές παγκόσμιας προσφοράς –τη Ρωσία και τη Μέση Ανατολή– να έχουν ήδη υποστεί σοβαρές απώλειες.
Σε κανονικές συνθήκες, σύμφωνα με υπολογισμούς της Citi, οι αμερικανικές ποσότητες αντιστοιχούν περίπου στο 7,5% της συνολικής ευρωπαϊκής προσφοράς ντίζελ και στο 10% της βρετανικής. Τα ποσοστά αυτά δεν σημαίνουν ότι Ευρώπη και Βρετανία εξαρτώνται αποκλειστικά από τις ΗΠΑ. Δείχνουν, όμως, το μέγεθος του κενού που θα έπρεπε να καλυφθεί άμεσα από άλλες αγορές.
Η εξάρτηση έχει αυξηθεί μετά την απαγόρευση εισαγωγής ρωσικών πετρελαϊκών προϊόντων. Το 2025 οι αμερικανικές εξαγωγές αποσταγμάτων προς την Ολλανδία διαμορφώθηκαν περίπου στα 98.000 βαρέλια ημερησίως, ενώ προς το Ηνωμένο Βασίλειο έφθασαν στο ιστορικό υψηλό των 89.000 βαρελιών ημερησίως.
Η Ολλανδία, μέσω του Ρότερνταμ, λειτουργεί ως πύλη εισόδου και αναδιανομής καυσίμων προς μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής αγοράς. Επομένως, η διακοπή των φορτίων δεν θα επηρέαζε μόνο τις χώρες που εμφανίζονται ως άμεσοι εισαγωγείς, αλλά ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα της ηπειρωτικής Ευρώπης.
Η εκτίμηση της Citi για τον πληθωρισμό
Η Citi εκτιμά ότι μια αμερικανική απαγόρευση θα είχε σχεδόν αμελητέα άμεση επίπτωση στον αμερικανικό πληθωρισμό, αλλά αισθητά μεγαλύτερο κόστος για την Ευρώπη, τη Βρετανία και αρκετές οικονομίες της Λατινικής Αμερικής.
Στο δυσμενές σενάριο, επομένως, η συνολική επίπτωση στην Ευρωζώνη θα μπορούσε να φθάσει τις 0,35-0,45 ποσοστιαίες μονάδες. Στη Βρετανία θα μπορούσε να κινηθεί ακόμη υψηλότερα, περίπου στις 0,375-0,475 μονάδες.
Η μετάδοση δεν περιορίζεται στην αντλία. Το ακριβότερο ντίζελ αυξάνει το κόστος στις οδικές μεταφορές, στη γεωργία, στη βιομηχανία, στις κατασκευές και στη διανομή τροφίμων. Μέσω των μεταφορικών επιβαρύνσεων, περνά σταδιακά στις τιμές των αγαθών και τελικά στον γενικό δείκτη τιμών καταναλωτή.
Πρόκειται, επιπλέον, για πληθωρισμό προσφοράς, τον οποίο οι κεντρικές τράπεζες δυσκολεύονται να αντιμετωπίσουν: η αύξηση των επιτοκίων δεν μπορεί να δημιουργήσει νέα διυλιστήρια ούτε να αντικαταστήσει χαμένα φορτία ντίζελ.
