Νέα παρέμβαση για τον περιορισμό της ανόδου των τιμών στα καύσιμα αποφάσισε η ιταλική κυβέρνηση, επαναφέροντας προσωρινά τη μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στο ντίζελ, την ώρα που το ενεργειακό κόστος εξακολουθεί να πιέζει νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο έντονων ανησυχιών για την πορεία των διεθνών αγορών ενέργειας, καθώς οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν οδηγήσει σε αυξημένη μεταβλητότητα στις τιμές πετρελαίου και καυσίμων.
Ο υπουργός Οικονομίας της Ιταλίας, Τζιανκάρλο Τζορτζέτι, ανακοίνωσε ότι η κυβέρνηση ενέκρινε διάταγμα με το οποίο μειώνεται η τιμή του ντίζελ για τους καταναλωτές κατά 17 λεπτά του ευρώ ανά λίτρο έως τις 6 Αυγούστου.
Το μέτρο εκτιμάται ότι θα επιβαρύνει τα δημόσια ταμεία με περίπου 125 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων φορολογικών ελαφρύνσεων για τους επαγγελματίες οδηγούς φορτηγών και τις αγροτικές επιχειρήσεις.
Η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι εξετάζει παράλληλα τη λήψη πρόσθετων μέτρων, εφόσον συνεχιστούν οι πιέσεις στις τιμές ενέργειας. Ο Τζορτζέτι άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων, ακόμη και στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, κατά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου στις 4 Αυγούστου.
«Θα αξιολογήσουμε πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση», δήλωσε ο Ιταλός υπουργός, σημειώνοντας ότι η Ιταλία και η Γερμανία είναι οι ευρωπαϊκές οικονομίες που έχουν πληγεί περισσότερο από την άνοδο του ενεργειακού κόστους, λόγω της μεγάλης βιομηχανικής τους βάσης και της εξάρτησής τους από τα ορυκτά καύσιμα.
Η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι υποστήριξε ότι η κυβέρνηση κινήθηκε «γρήγορα και υπεύθυνα», λαμβάνοντας υπόψη τους περιορισμένους διαθέσιμους δημοσιονομικούς πόρους.
Προβληματισμός για το κόστος των επιδοτήσεων
Η Ιταλία είχε εφαρμόσει αντίστοιχη μείωση των φόρων σε βενζίνη και ντίζελ τον Μάρτιο, μετά την ενεργειακή αναστάτωση που προκλήθηκε από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Το μέτρο παρατάθηκε αρκετές φορές, πριν ολοκληρωθεί στις 3 Ιουλίου, με συνολικό κόστος που πλησίασε τα 2 δισ. ευρώ για τον κρατικό προϋπολογισμό.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο είχαν ασκήσει κριτική στην οριζόντια μείωση των φόρων στα καύσιμα, υποστηρίζοντας ότι η Ιταλία θα έπρεπε να επικεντρωθεί σε πιο στοχευμένες παρεμβάσεις για τα ευάλωτα νοικοκυριά, περιορίζοντας την επιβάρυνση των δημόσιων οικονομικών.
Η Ρώμη έχει θέσει ως στόχο τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 2,9% του ΑΕΠ το 2026, από 3,1% το 2025, ώστε να παραμείνει εντός του ορίου του 3% που προβλέπουν οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες.
Ωστόσο, η κυβέρνηση αναμένεται να ζητήσει από το κοινοβούλιο την ενεργοποίηση της «εθνικής ρήτρας διαφυγής» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που θα της επέτρεπε μεγαλύτερη ευελιξία και υψηλότερα ελλείμματα έως το 2028.
Την ίδια στιγμή, το δημόσιο χρέος της Ιταλίας αναμένεται να φθάσει το 138,6% του ΑΕΠ φέτος, ξεπερνώντας το ελληνικό και καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο στην Ευρωζώνη.
Οι τιμές παραμένουν πάνω από τα 2 ευρώ στους αυτοκινητοδρόμους
Παρά την κυβερνητική παρέμβαση, οι τιμές των καυσίμων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα. Σύμφωνα με το ιταλικό υπουργείο Βιομηχανίας, η μέση τιμή στα πρατήρια αυτοεξυπηρέτησης διαμορφώθηκε στα 1,982 ευρώ ανά λίτρο για τη βενζίνη και στα 2,185 ευρώ ανά λίτρο για το ντίζελ.
Στους αυτοκινητοδρόμους οι τιμές είναι ακόμη υψηλότερες, ξεπερνώντας τα 2 ευρώ ανά λίτρο και για τα δύο καύσιμα.
Ο πρόεδρος της επιτροπής Οικονομικών της ιταλικής Γερουσίας, Μάσιμο Γκαραβάλια, ανέφερε ότι στόχος της κυβέρνησης είναι να διατηρήσει τις τιμές βενζίνης και ντίζελ κάτω από το όριο των 2 ευρώ.
Παράλληλα, το υπουργικό συμβούλιο ενέκρινε χρηματοδότηση ύψους 100 εκατ. δολαρίων για τη στήριξη της χαλυβουργίας Ilva στη νότια Ιταλία, καθώς η κυβέρνηση αναζητά επενδυτές για την εξαγορά των περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας.
Η νέα παρέμβαση στα καύσιμα αναδεικνύει τη δύσκολη ισορροπία που καλείται να διαχειριστεί η ιταλική κυβέρνηση: από τη μία πλευρά την ανάγκη προστασίας των καταναλωτών από το αυξημένο ενεργειακό κόστος και από την άλλη την πίεση για δημοσιονομική πειθαρχία.
Πηγή: Reuters
