Η Σαουδική Αραβία εξετάζει την επέκταση της δυναμικότητας του αγωγού μεταφοράς αργού πετρελαίου που καταλήγει στην Ερυθρά Θάλασσα, σε μια προσπάθεια να περιορίσει την εξάρτησή της από τα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με πέντε πηγές που γνωρίζουν τις σχετικές διεργασίες, το σχέδιο θα επιτρέψει στο βασίλειο –και ενδεχομένως σε γειτονικές χώρες του Κόλπου– να εξάγουν μεγαλύτερες ποσότητες πετρελαίου χωρίς να διέρχονται από το στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα.
Ο αγωγός Ανατολής–Δύσης, που κατασκευάστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1980, απέκτησε ιδιαίτερη σημασία μετά την έναρξη του πολέμου με το Ιράν τον Φεβρουάριο και τις σοβαρές διαταραχές στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Σήμερα, ο αγωγός μπορεί να μεταφέρει έως και 7 εκατ. βαρέλια αργού πετρελαίου ημερησίως προς το λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα. Από αυτά, περίπου 2 εκατ. βαρέλια τροφοδοτούν τα διυλιστήρια της δυτικής ακτής της χώρας, ενώ τα υπόλοιπα 5 εκατ. βαρέλια προορίζονται για εξαγωγές, σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της Saudi Aramco.
Προκαταρκτικές συνομιλίες με χώρες του Κόλπου
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι το Ριάντ βρίσκεται σε προκαταρκτικές συνομιλίες με γειτονικά κράτη για την αύξηση της δυναμικότητας του αγωγού έως και κατά 2 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Δεν έχει ακόμη διευκρινιστεί εάν η επέκταση θα υλοποιηθεί μέσω αναβάθμισης των υφιστάμενων εγκαταστάσεων ή με την κατασκευή νέου αγωγού. Μία από τις πηγές ανέφερε ότι το σχέδιο προβλέπει και την κατασκευή ενός δεύτερου, μικρότερου αγωγού για τη μεταφορά πετρελαϊκών προϊόντων.
Το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και το Κατάρ δεν διαθέτουν δικές τους εναλλακτικές διαδρομές που να παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ, ενώ ο αγωγός που συνδέει το Ιράκ με την Τουρκία λειτουργεί εδώ και χρόνια πολύ κάτω από τη δυναμικότητά του, εξαιτίας πολιτικών διαφορών και επανειλημμένων διακοπών λειτουργίας.
«Βρισκόμαστε σε συζητήσεις με τους αδελφούς μας στη Σαουδική Αραβία και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, προκειμένου να εξετάσουμε πώς μπορεί να επεκταθεί το υφιστάμενο δίκτυο αγωγών ώστε να εξυπηρετεί και τις εξαγωγές του Κουβέιτ», δήλωσε τον περασμένο μήνα, στο Atlantic Council Global Energy Forum, ο διευθύνων σύμβουλος της Kuwait Petroleum Corporation, σεΐχης Ναουάφ αλ Σαμπάχ.
Επένδυση δισεκατομμυρίων
Δύο από τις πηγές εκτιμούν ότι η επέκταση θα αυξήσει τη μεταφορική ικανότητα κατά 1 έως 2 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ενώ εξετάζεται και η δυνατότητα μεταφοράς διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων. Ωστόσο, πρόκειται για έργο που θα απαιτήσει αρκετά χρόνια για να ολοκληρωθεί, επενδύσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων και αλλαγές στον τρόπο τιμολόγησης του σαουδαραβικού αργού πετρελαίου.
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ ανάγκασε τις χώρες του Κόλπου να περιορίσουν την παραγωγή τους έως και κατά 12 εκατ. βαρέλια ημερησίως, προκαλώντας εκτίναξη των διεθνών τιμών του πετρελαίου. Αν και μετά την προκαταρκτική συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν τον περασμένο μήνα οι ροές πετρελαίου αποκαταστάθηκαν εν μέρει, εξακολουθούν να υπολείπονται των προπολεμικών επιπέδων.
Την ίδια περίοδο, η παραγωγή του Ιράκ μειώθηκε από 4,3 εκατ. σε λιγότερα από 1,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως, το Κουβέιτ κήρυξε κατάσταση ανωτέρας βίας, ενώ το διυλιστήριο της Σίτρα στο Μπαχρέιν δέχθηκε επανειλημμένες πυραυλικές επιθέσεις από το Ιράν.
«Οι πρόσφατες συζητήσεις για νέους ενεργειακούς διαδρόμους που αφορούν τη Σαουδική Αραβία, το Κουβέιτ και το Κατάρ αντικατοπτρίζουν μια ευρύτερη στρατηγική πραγματικότητα. Η σύγκρουση κατέδειξε τους κινδύνους που συνεπάγεται η αποκλειστική εξάρτηση από τα Στενά του Ορμούζ», δήλωσε ο διευθύνων εταίρος της Hardcastle Advisory, Ζαΐντ Μπελμπάγκι.
Η Saudi Aramco αρνήθηκε να σχολιάσει τις πληροφορίες, ενώ οι κυβερνήσεις της Σαουδικής Αραβίας και του Μπαχρέιν, το υπουργείο Πετρελαίου του Ιράκ και η QatarEnergy δεν ανταποκρίθηκαν άμεσα στα σχετικά αιτήματα.
Το Κατάρ, το οποίο εξάγει κυρίως υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), αντιμετωπίζει μεγαλύτερες τεχνικές δυσκολίες στην ανάπτυξη εναλλακτικών οδών εξαγωγής και εξετάζει διάφορα σενάρια, μεταξύ των οποίων και τη μεταφορά μέσω της Σαουδικής Αραβίας, σύμφωνα με τρεις από τις πηγές.
Πηγή: Reuters